60 Rocznica śmierci Majora Jana Tabortowskiego

60 Rocznica śmierci Majora Jana Tabortowskiego

Major Jan Tabortowski Bruzda

Major Jan Tabortowski Bruzda

W 60 rocznicę śmierci majora Tabortowskiego „Bruzdy” w kościele w Przytułach zgromadziło się kilkadziesiąt osób.
Jan Tabortowski, syn Jana i Wacławy z domu Wojno-Sidorowicz, urodził się 16 października 1906 roku w Nowogródku. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej-Komorowie i Szkoły Artylerii w Toruniu wybrał karierę zawodowego wojskowego. Służył w 19 pal w Nowej Wilejce. Po ukończeniu w 1935 roku kursu w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Modlinie pełnił służbę w Dywizjonie Pociągów Pancernych.
Od 1 września 1939 roku, aż do zniszczenia pociągu walczył jako zastępca pociągu pancernego „Danuta”. Po trzy miesięcznym pobycie zbiegł z niewoli niemieckiej i rozpoczął pracę konspiracyjną w Służbie Zwycięstwu Polski. Od 1940 roku był Komendantem Obwodu Bielsk Podlaski ZWZ, a w maju 1942 roku został mianowany inspektorem Inspektoratu III AK Łomża. Aresztowany przez Niemców zbiegł z więzienia i objął służbę w Inspektoracie Suwalskim. Po śmierci inspektora łomżyńskiego kpt. „Laka” powrócił na teren Łomży, gdzie od marca 1944 roku przygotowywał podległy mu teren do akcji „Burza”. Po krótkim okresie internowania przez sowietów powrócił na teren białostocczyzny i po przemianowaniu AK na AKO (Armię Krajową Obywatelską) został mianowany przewodnikiem rejonowym Rejonu D obejmującego jego dawny Inspektorat III AK. Zasłynął wówczas kilkoma brawurowymi akcjami.
Po ujawnieniu się w marcu 1947 r. przeniósł się do Warszawy, ale wobec zagrożenia aresztowaniem przez UBP, w kwietniu 1950 roku powrócił na tereny nadbiebrzańskie, gdzie zorganizował mały oddziałek, który nigdy nie przekroczył 6 osób. Działał na tym terenie przez cztery lata, aż do śmierci w Przytułach w dniu 23 sierpnia 1954 roku.
Rocznicowej mszy świętej przewodniczył ks. proboszcz Krzysztof Dylewski. Homilię wygłosił ks. Wiesław Kondraciuk, kapelan Straży Granicznej. Opowiedział w niej o walce żołnierzy którzy po zakończeniu II wojny światowej walczyli zarówno z NKWD jak i Urzędem Bezpieczeństwa, oraz milicjantami o sprawiedliwą Polskę. W uroczystościach wzięli również udział porucznik rezerwy Kazimierz Chodzicki (rocznik ’28) łącznik majora Bruzdy i kpt. Franciszek Chrostowski, ps. „Mały”, żołnierz przy oddziale majora „Bruzdy”. Modlitwę po 60 latach od śmierci żołnierza wyklętego nad symbolicznym grobem – odmówił ks. Dariusz Narewski.
Wspomnienie o majorze Janie Tabortowskim przy symbolicznym grobie wygłosił Przemysław Myszkowski z Federacji Patriotycznej PRO PATRIA SEMPER z Białegostoku.
Po złożeniu wieńców i zapaleniu biało – czerwonych zniczy na symbolicznym grobie majora „Bruzdy” Tabortowskiego uczestnicy uroczystości udali się do sali w remizie OSP na wykład dr. Sławomira Poleszaka z IPN w Lublinie, autora książki o obrońcy Rzeczpospolitej Polskiej przed okupantem hitlerowski i sowieckim, także po II wojnie światowej. (To z tej książki zacytowaliśmy na wstępie tego artykułu, skrót życiorysu „Bruzdy”)
Kończąc wykład Dr Poleszak podsumował działalność majora „Bruzdy” Jana Tabortowskiego.
Obławy i ucieczki to po roku 1950 jego codzienność, aż zginął w trakcie szarpaniny i strzelaniny na posterunku MO w Przytułach, skąd z czteroosobowym „oddziałem” chciał zabrać klucz do kasy oszczędnościowej. 23. sierpnia 1954 r., około godz. 20. Padł strzał, padł człowiek. – To była walka o przetrwanie, mniej walka z komunizmem  – konstatował historyk. – Ale taki oddział, elitarny, który cztery lata umykał przed obławami UB i MO, wpływał psychologicznie na miejscową społeczność

Opracowano na podstawie:

http://www.4lomza.pl/index.php?wiad=36545
Oraz książki Sławomira Poleszaka „ Major Jan Tabortowski – Bruzda” wyd. Oficyna Wydawnicza Rytm Warszawa 1998.

Krótką informację o majorze Tabortowskim można też znaleźć na naszym portalu pod linkiem

http://historialomzy.pl/major-jan-tabortowski-bruzda/

Redakcja

Zdjęcie  ks.Krzysztofa Dylewskiego  proboszcza parafii pw. Św. Krzyża w Przytułach pochodzi link poniżej:
http://www.parafiaprzytuly.pl/duchowienstwo/duszpasterze/ 

Zdjęcie Ks. Wiesława Kondraciuka kapelana  Straży Granicznej głoszącego homilię pochodzi z  portalu 4lomza link powyżej.
Zdjęcie pobrano za zgodą pana Marka Maliszewskiego.

Autorem pozostałych zdjęć jest Henryk Sierzputowski

 Krzysztof Dylewski ks. Proboszcz parafii pw. Św. Krzyża w Przytułach

Krzysztof Dylewski ks. Proboszcz parafii pw. Św. Krzyża w Przytułach

 Ks. Wiesław  Kondraciuk kapelan Straży Granicznej głosi homilię.

Ks. Wiesław Kondraciuk kapelan Straży Granicznej głosi homilię.

Pośrodku młodzież z Klubu Myśli Patriotycznej w Łomzy

Pośrodku młodzież z Klubu Myśli Patriotycznej w Łomzy

Grób symboliczny w Przytułach majora Jana Tabortowskiego (Bruzda)

Grób symboliczny w Przytułach majora Jana Tabortowskiego (Bruzda)

Znicz zapala pracownik IPN w Lublinie dr Sławomir Poleszak

Znicz zapala pracownik IPN w Lublinie dr Sławomir Poleszak

Z lewej por. Kazimierz Chodzick (Mały), z prawej Sławomir Zgrzywa pracownik z W.U.O.Z. delegatura w Łomży przy pomniku majora Tabortowskiego

Z lewej por. Kazimierz Chodzick (Mały), z prawej Sławomir Zgrzywa pracownik z W.U.O.Z. delegatura w Łomży przy pomniku majora Tabortowskiego

Redaktor Mirosław Derewońko przeprowadza wywiad z por. rez. Kazimierzem Chodzickim

Redaktor Mirosław Derewońko przeprowadza wywiad z por. rez. Kazimierzem Chodzickim

Redaktor 4lomza Mirosław Derewońko przeprowadza wywiad z ks. Dariuszem Narewskim

Redaktor 4lomza Mirosław Derewońko przeprowadza wywiad z ks. Dariuszem Narewskim

Dr. Sławomir Poleszak rozpoczyna wykład którego głównym bohaterem jest major Jan Tabortowski (Bruzda)

Dr. Sławomir Poleszak rozpoczyna wykład którego głównym bohaterem jest major Jan Tabortowski (Bruzda)

Od lewej, senator I kadencji Lech Feszler, porucznik Kazimierz Chodzicki, Czesław Rybicki, Sławomir Zgrzywa, drugi z prawej kapitan Franciszek Chrostowski

Od lewej, senator I kadencji Lech Feszler, porucznik Kazimierz Chodzicki, Czesław Rybicki, Sławomir Zgrzywa, drugi z prawej kapitan Franciszek Chrostowski

Widok na salę wykładową z końca sali

Widok na salę wykładową z końca sali

 

Dr. Sławomir Poleszak kończy wykład

Dr. Sławomir Poleszak kończy wykład

 

2070 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.