Harcerstwo Łomżyńskie Wczoraj i Dziś R.II.8-14

ROZDZIAŁ II
„Z DZIEJÓW HARCERSTWA ŁOMŻYŃSKIEGO”

hm. Ludwik Żelechowski

HARCERSTWO   ŁOMŻYŃSKIE   W   LATACH  1944 – 1950


Jesienią 1944 roku rozpoczynają działalność pierwsze i jedy­ne wówczas na terenie powiatu łomżyńskiego drużyny har­cerskie w Zambrowie (Łomża i obszary nadnarwiańskie znajdowały się na linii frontu do stycznia 1945 roku). Organizato­rami harcerstwa byli instruktorzy: Anna Zakrzewska i Ryszard Wróblewski, a drużynowymi pracującymi na terenie Zambrowa – Piotr Bywald, Mieczysław Jarząbek, Jan Zaręba i inni.

W roku 1945 drużyny harcerskie z Łomży, Grajewa, Kolna, Zambrowa i Wysokiego Mazowieckiego działają w strukturach or­ganizacyjnych Chorągwi ZHP w Białymstoku, której komendantem od stycznia 1945 roku był hm. Stanisław Moniuszko.

Mimo trudnych warunków harcerstwo rozwija się. Na Ziemi Łomżyńskiej powstają nowe drużyny nie tylko w miastach powia­towych, ale także w takich miejscowościach jak Piątnica, Wizna, Rutki, Stawiski, Białaszewo, Ruda, Prostki, Szczuczyn i innych.

Poza pracą nad prawem i przyrzeczeniem harcerskim w dru­żynach duży nacisk położono na działalność sportową, krajoznaw­czo – turystyczną oraz gospodarczą. Różnorakie akcje prowadzone przez harcerzy dla najbliższych i środowiska są źródłem pozyski­wania funduszy na planowane obozy letnie organizowane przede wszystkim   na terenie Ziem Odzyskanych. Co roku z każdego hufca od 10 do 20 harcerzy i instruktorów uczestniczy w CAS (Centralnej Akcji Szkoleniowej).

W latach 1947 – 1948 funkcję komendantów hufca męskie­go w Łomży pełnili: Roman Rakowski, Witold Czerniawski, Leszek Lebensztejn i ks. Bolesław Dobkowski, zaś hufca żeńskiego Janina Kępińska i Hanna Polakowska.

W Grajewie (Szczuczyński Hufiec ZHP) komendantami byli: Zbigniew Skała i Józef Dąbrowski – hufiec męski, oraz Helena Złotowska i Maria Mogilewska – hufiec żeński.

W roku szkolnym 1948 /1949 rozpoczyna się proces łącze­nia harcerstwa męskiego i żeńskiego.

W dniu 2 marca 1949 roku następuje połączenie hufców ZHP w Łomży: komendantem zostaje Kazimierz Kuleszczyk, a jego zastępczynią Hanna Polakowska.

W dniu 5 kwietnia 1949 roku komendantem Hufca ZHP w Grajewie zostaje Henryk Wydmuszek, a jego zastępczynią Teo­dozja Grzybowska.

W czerwcu 1949 roku w skład komend hufców wchodzą przedstawiciele ZMP (Związku Młodzieży Polskiej). Następują zmiany w strukturze, programie pracy i symbolice ZHP.

DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZACJI HARCERSKIEJ ZMP

W LATACH 1950 – 1956

 

W październiku  1949 roku  wprowadzono  w harcerstwie nową odznakę organizacyjną wzorowaną na znaczku ZMP. W niespełna kilka miesięcy  później   wycofano krzyże harcerskie i lilijki. Zmianie uległy programy działania i me­tody pracy.

Zajęcia harcerskie upodobniono do lekcji szkolnych. W czasie ak­cji letniej zamiast obozów organizowano kolonie i półkolonie.

Od września 1950 roku harcerstwo stało się nieodłączną częścią ZMP. Nazwę ZHP zmieniono na OH (Organizacja Harcer­ska). Pracą drużyn kierowały powołane w zarządach powiatowych w Łomży, Grajewie i Wysokiem Mazowieckiem, a od października 1954 roku również w Kolnie i Zambrowie wydziały szkolno – har­cerskie. W miastach i gminach powołano etatowych przewodników OH.

W Łomży rozpoczyna działalność Dom Harcerza, prowadząc szkolenia aktywu dziecięcego i pracę w zakresie wychowania po­zaszkolnego. Organizacja Harcerska stała się organizacją masową. Działała we wszystkich miejskich i wiejskich szkołach podstawowych na Ziemi Łomżyńskiej. Była partnerem szkoły w socjali­stycznym wychowaniu dzieci i młodzieży. Zatraciła w ogromnej mierze charakter ruchu społecznego. Działalność oparta była tylko na kadrze nauczycielskiej, odrzuciła atrakcyjne formy i metody pra­cy harcerskiej, tradycję, obrzędy i zwyczaje. Proces samowychowawczy zastąpiono działalnością kolektywną rezygnując ze zdoby­wania stopni i sprawności.

W roku 1955 część działaczy ZMP kierujących pracą OH rozpoczęła dyskusję nad przyczynami słabości organizacji i poszu­kiwaniem dróg wyjścia. Krytyka działań OH w łatach 1950 – 1955, zmiana form i metod pracy przyczyniła się do tego, że w sierpniu 1956 roku powołano autonomiczną OHPL (Organizację Harcerską Polski Ludowej).

Powrót do obozowania pod namiotami, przywrócenie stopni i sprawności, zmiany w strukturze drużyn, przywrócenie tradycyj­nych mundurów, opracowanie odznaki zuchowej, zaproszenie wielu instruktorów ZHP, działających do roku 1950, do pracy z zuchami, harcerzami i instruktorami – to tylko niektóre działania OHPL, któ­rej czteromiesięczną działalność zakończył w grudniu 1956 roku Łódzki Zjazd Działaczy Harcerskich.

REAKTYWOWANIE ZHP

HARCERSTWO ŁOMŻYŃSKIE W LATACH 1956 – 1975

 

Ogólnopolska Narada Działaczy Harcerskich w Łodzi zwana także Zjazdem Łódzkim (8-10 grudnia 1965 r.) podejmuje uchwałę stwierdzającą m.in.: „Z uwagi na pełne usamo­dzielnienie się i przekształcenie Organizacji Harcerskiej PL we wspólny związek dzieci, młodzieży i instruktorów pracujących w oparciu o metody harcerskie – przywraca się tradycyjną na­zwę ZWIĄZEK HARCERSTWA POLSKIEGO”. Zjazd przywraca także tradycyjne symbole: krzyż harcerski, lilijkę i hymn ZHP.

Komendy wojewódzkie i powiatowe OHPL przekształcone zostają w komendy chorągwi i komendy hufców zachowując do­tychczasowe składy osobowe.

Rozkazem Głównej Kwatery Harcerzy z 10 stycznia 1957 roku obowiązki komendanta Białostockiej Chorągwi ZHP powie­rzono dh. Wacławowi Jakubowskiemu. Komendantami Hufców działających na Ziemi Łomżyńskiej zostają: w Grajewie – Ryszard Weber, w Kolnie – Aleksander Lasek, w Łomży – Tadeusz Linda, w Wysokiem Mazowieckiem – Witold Zimnoch, w Zambrowie – Ludwik Żelechowski.

Wszystkie drużyny harcerskie i gromady zuchowe tych huf­ców rozpoczęły intensywną działalność w swoich środowiskach. Jednym z najważniejszych zadań staje się praca z kadrą.

Z inicjatywy GKH w lutym 1957 roku do Cieplic Śląskich wyjechali namiestnicy zuchowi, których przygotowano do pracy z drużynowymi zuchów. W lecie tego roku ruszyła realizacja progra­mu ofensywy zuchowej.

W lipcu 1957 roku w Boguszach koło Grajewa zorganizo­wano zgrupowanie obozów szkoleniowych Chorągwi Białostockiej. Z każdego hufca Ziemi Łomżyńskiej w tych obozach bierze udział od 12 do 20 uczestników – zastępowych i drużynowych, którzy będą później prowadzić pracę w drużynach. W tym samym roku powołano w hufcach sztaby „Wieś”, które opracowały programy Lata Wiejskich Drużyn – LWD. Instruktorzy harcerscy tych hufców biorą także udział w centralnych kursach podharcmistrzowskich organizowanych przez GKH.

W 1958 roku, w Złocieńcu (woj. koszalińskie) ponad 20 in­struktorów bierze udział w Centralnej Akcji Szkoleniowej – CAS opracowującej główne kierunki działalności społecznej i wychowaw­czej drużyn, szczepów i hufców.

Od roku 1958 hufce tworzą bazy obozowe i organizują sa­modzielne obozy. Z każdym rokiem wzrasta liczba obozów stałych i wędrownych. W okresie wakacji,  na terenie wiejskim, realizuje się programy lata nieobozowego. Ferie zimowe są okresem działalności zimowisk.

Drużyny i hufce podejmują także wiele działań zmierzających do aktywizacji wszystkich środowisk. Na podkreślenie zasłu­guje tu udział w „Harcerskiej Służbie Białostocczyźnie”. Realizuje się wiele zadań w zakresie kulturalno – oświatowym, sportu i tury­styki, zadrzewiania i zalesiania województwa. Podejmuje się zada­nia na rzecz swojej szkoły i najbliższego środowiska. Wiele uwagi poświęca się sprawom gospodarki drużyn. Są także podejmowane zadania pod hasłem „Wszystko co nasze Polsce oddamy” w związ­ku z 1000-leciem Państwa Polskiego.

Następuje poważny rozwój harcerskich drużyn specjalnościowych. Działają drużyny pożarnicze, łącznościowe, sanitarne, wodne, Młodzieżowej Służby Ruchu  i inne.

Harcerstwo łomżyńskie bierze aktywny udział w dorocznych ogólnoharcerskich akcjach: Alertach Naczelnika ZHP, Zuchowym Wieloboju Sprawnych, Centralnych Manewrach Techniczno-Obronnych, budowie Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka i innych. W Łomży, Kolnie, Grajewie, Wysokiem Mazowieckiem i Zambrowie powstają powiatowe Rady Przyjaciół Harcerstwa. Przy drużynach rozpoczynają działalność koła przyjaciół harcerstwa. Pomagają one hufcom i drużynom w tworzeniu bazy materiałowej i działalności wychowawczej.

Od 1 stycznia 1973 roku powstają gminy. Powołuje się w nich hufce i gminne związki drużyn. W każdym powiecie powstaje tyle samodzielnych jednostek organizacyjnych ZHP, ile jest gmin. W Grajewie, Kolnie, Łomży, Wys. Mazowieckiem i Zambrowie działają hufce miejskie i gminne nosząc nazwy: Łomża – miasto, Łomża – gmina itp.

W dniu 26 września 1974 roku hufiec Łomża – Miasto otrzymuje imię „Obrońców Wizny”.

DZIAŁALNOŚĆ ZHP W CHORĄGWI ŁOMŻYŃSKIEJ

W LATACH 1975 –1992

 

Chorągiew Łomżyńska została utworzona 1 czerwca 1975 r. w wyniku zmian podziału administracyjnego kraju, z części hufców dotychczasowych chorągwi: białostockiej i mazo­wieckiej. W skład chorągwi wchodziło 28 hufców i 23 gminne związki drużyn, w których działało ponad 35,6 tysięcy członków ZHP. Komendantem Łomżyńskiej Chorągwi został hm. Jerzy Cichowicz. Dla potrzeb szkolenia kadry w 1975 roku rozpoczęła dzia­łalność Chorągwiana Szkoła Instruktorska w Osowcu.

W 1976 roku Chorągiew inauguruje Kurpiowski Rajd Zwy­cięstwa i Festiwal Piosenki Harcerskiej. W roku następnym jest organizatorem Ogólnopolskiego Spływu Kajakowego „Biebrzą -Narwią”.

W roku 1978 komendantem chorągwi zostaje hm. Zbigniew Żukowski.

Pracując na terenie wiejskim drużyny poszczególnych hufców sze­roko rozwijają działalność w zakresie Nieobozowej Akcji Letniej – NAL. Hufiec w Kolnie zajmuje czołowe miejsce w skali kraju w 1979 roku w organizacji NAL-u. W tym samym roku Chorągiew Łomżyńska otrzymuje wyróżnienie za bardzo dobrą organizację Harcerskiej Akcji Letniej – HAL. 5.400 harcerzy korzysta z wyjaz­dowych form wypoczynku.

W latach 1979 – 1980 prowadzi działalność 112 klubów specjalnościowych. Chorągiew zajmuje IX miejsce w kraju w Manew­rach Techniczno Obronnych oraz czołowe miejsce w Zuchowym Wieloboju Sprawnych.

W 1982 roku następują zmiany organizacyjne Chorągwi Łomżyńskiej. Powstaje 7 hufców rejonowych, których komendan­tami zostają:

Ciechanowiec                                     – Marek Wiński

Grajewo                                              – Zdzisław Muczyński

Kolno                                                  – Elżbieta Turowska

Łomża – miasto                                 – Józef Babiel

Łomża – Nadnarwiański                  – Janusz Niewiński

Wysokie Maz.                                    – Regina Osmólska (Karpowicz)

Zambrów                                             – Teresa Chrostowska

W dniu 31 maja 1984 roku Łomżyńska Chorągiew otrzy­muje imię Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Podczas Kurpiowskiego Rajdu Zwycięstwa na błoniach pod Nowogrodem następuje uroczyste wręczenie sztandaru.

W 1984 roku w Łomży odbył się I Zlot Weteranów – Harce­rzy Ziemi Łomżyńskiej. Udział biorą członkowie Drużyny Wetera­nów im. Leona Kaliwody powstałej w 1981 roku.

W 1987 roku komendantem Łomżyńskiej Chorągwi ZHP im. SGO „Narew” zostaje hm. Wojciech Kluczek.

W dniu 11 listopada 1988 roku uroczystym apelem Łomżyń­ska Chorągiew rozpoczyna obchody 75-lecia Harcerstwa Łomżyń­skiego.

Podległe hufce zdobywają imiona: Hufiec w Grajewie – imię 9 Pułku Strzelców Konnych, Hufiec Nadnarwiański – imię Adama Chętnika, Hufiec w Zambrowie – imię 71 Pułku Piechoty.

W kwietniu 1991 na V Zjeździe Łomżyńskiej Chorągwi komendantem zostaje hm. Henryk F. Karwowski HR.

Funkcje komendantów hufców pełnią:

pwd. Wiesława Klepacka – w Ciechanowcu,

hm. Zdzisław Muczyński – w Grajewie,

hm. Władysław Góralczyk – w Kolnie,

phm. Sławomir Kaczyński – w Łomży – miasto,

phm. Sławomir Bączek – w Łomży – Nadnarwiańskim,

pwd. Hanna Nowacka – w Wysokiem Mazowieckiem,

hm. Barbara Bączyk – w Zambrowie.

W dniach 4 – 5 czerwca 1991 roku łomżyńscy harcerze pod­czas IV Pielgrzymki Papieża Jana Pawła II do Ojczyzny i jego wi­zyty w Łomży pełnią Harcerską Białą Służbę.

W sierpniu 1991 roku reprezentacje drużyn Łomżyńskiej Chorągwi biorą udział w Zlocie 80-lecia Harcerstwa Polskiego w Częstochowie – Pająku.

Rozkazem Naczelnika ZHP z dnia 17 grudnia 1991 zlikwi­dowanych zostało wiele dotychczasowych chorągwi, w tym Łom­żyńska. Próby nakłonienia Naczelnika do odwołania rozkazu nie powiodły się.

Podczas Rajdu Kurpiowskiego w maju 1992 roku Łomżyń­ska Chorągiew oficjalnie przestała istnieć. Hufiec ZHP Ziemi Łom­żyńskiej, który powstał z połączenia Hufców Łomża – Miasto i Nadnarwiańskiego, wszedł w skład Mazowieckiej Chorągwi, zaś pozostałe hufce do Chorągwi Białostockiej.

HARCERSTWO ŁOMŻYŃSKIE W LATACH 1992 – 2008

 

W latach 1992 – 1998 Komenda Hufca ZHP w Łomży działa w strukturach Chorągwi Mazowieckiej z siedzibą w Płocku. Hufce w Grajewie, Kolnie, Wysokiem Mazowieckiem i Zambrowie nadal pozostają w Chorągwi Białostockiej.

Rozkaz naczelnika ZHP L12/1998 z dnia 20 listopada 1998 roku dokonuje zmian organizacyjnych. Harcerstwo łomżyńskie zostaje przydzielone do Chorągwi Białostockiej.

W listopadzie 1999 roku przestaje istnieć Komenda hufca w Zambrowie, w październiku 2003 Komenda Hufca w Wysokiem Mazowieckiem. Nieliczne drużyny które jeszcze istniały, albo powstały z Zambrowa, Długoborza, Czyżewa  i Rosochatego Kościelnego strukturalnie działają w Hufcu Ziemi Łomżyńskiej.

24 listopada 2007 roku zjazd sprawozdawczo – wyborczy Hufca ZHP Łomża zmienia jego nazwę. Od tej pory jest to Hufiec Nadnarwiański. Przejmując tradycje oraz sztandar Hufca z czasów działania w Chorągwi Łomżyńskiej.

Na terenie Hufca Nadnarwiańskiego w 2008 roku działa 21 drużyn zuchowych    i harcerskich, w tym:

10 w Łomży

2 w Jedwabnem

4 w Zambrowie

1 w Długoborzu k. Zambrowa

3 w Czyżewie

1 w Rosochatem Kościelnem.

Nastąpił spadek w porównaniu do 2006 roku o 3 drużyny działające w Wiźnie, Sławcu i Śniadowie.

 

DATY, FAKTY, WYDARZENIA, POSTACIE  1913 – 1991 (WYBÓR)

 

DO ROKU 1916  POCZĄTKI RUCHU SKAUTOWEGO NA ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ

 

1913 r. ŁOMŻA – Do Łomży docierają pierwsze informacje o tworzących się drużynach w zaborze rosyjskim. Teodor Kleindienst (uczeń klasy IV) tworzy na terenie miasta pierwszą tajną komórkę skautową

– Maturzystki Żeńskiej Szkoły Handlowej w Łomży            są organizatorkami zastępu żeńskiego. Zastępową zostaje Julia    Szczęsna.

1914 – 1915 r.   Ze wzglądu na prowadzone   działania wojenne   nie ma warunków   do prowadzenia   działalności skautowej.

1916 – 1939 POWSTANIE PIERWSZYCH DRUŻYN,

OKRES INTENSYWNEGO ROZWOJU HARCERSTWA

NA ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ

1916 r. ŁOMŻA – Odbudowa    organizacji struktur    skautowych. Utworzony zostaje   pierwszy zastęp (później pluton skautowy), który dał początek I Drużynie Harcerskiej          im. Tadeusza Kościuszki w Łomży. Plutonowym zostaje Teodor   Kleindienst.

– W marcu przy gimnazjum żeńskim powstaje zastęp skautowy, który daje początek I Żeńskiej Drużynie Harcerskiej im. Emilii Platerówny z Marylą Żbikowską – drużynową (uczennicą klasy V) na czele.

– W lipcu 18 skautów   przebywa na 10 – dniowym obozie     w lasach koło Sokół.

–   1 sierpnia skauting łomżyński przystępuje do Polskiej Organizacji Skautowej w Warszawie. Formalne nominacje    na drużynowych:

I Żeńskiej Drużyny im. E. Platerówny – Zofia Grzymkowska

I Męskiej Drużyny im.T. Kościuszki – Teodor Kleindienst

–   1-2 listopada – Zjazd Zjednoczeniowy Organizacji Skautowych w Warszawie. Łomżę reprezentują: Zofia Grzymkowska, Maryla Żbikowska, Teodor Kliendienst. Powstaje Związek Harcerstwa Polskiego.

– grudzień – I MDH im. T. Kościuszki liczy ponad 100 członków

1917 r. ŁOMŻA   – Utworzenie Izby Harcerskiej   przy ul .Sienkiewicza          w Łomży.

–   Ukazują się pierwsze numery pisanego odręcznie pisma harcerskiego „CZUWAJ”.

–    Nominacja Juliusza Kleindiensta (nauczyciela gimnazjum) na Komendanta Męskiego Okręgu Harcerskiego (XIV A)      w Łomży.

–    Nominacja Zofii Grzymkowskiej na Komendantkę Żeńskiego Okręgu Harcerskiego (XIV B) w Łomży.

–    Przybyły z Warszawy Leon Kaliwoda, zastępca komendanta   obwodu P.O.W., włącza się do działal­ności      w   harcerstwie łomżyńskim.

– październik – Utworzone zostają dwie żeńskie drużyny harcerskie :

I ŻDH im. Wandy – drużynowa   Maryla Żbikowska,

II ŻDH im. E. Platerówny – drużynowa Halina Iwaniecka.

Zorganizowana zostaje II MDH im. Józefa Piłsudskiego –drużynowy Tadeusz Schmidt.

– W majątku Wybrane k. Łomży   zorganizowano   w okresie wakacji kolonie dla 14 harcerzy.

GRAJEWO   – Maria Szarejko – nauczycielka Gimnazjum w Grodnie organizuje pierwsze zastępy harcerskie w   Grajewie.

1918 r.    ŁOMŻA – styczeń – Przy I MDH organizuje się tajny oddział bojowy   prowadzący akcją wywiadowczą na terenie miasta Łomży       i najbliższej okolicy.

– sierpień, wrzesień – Po wyjeździe do Warszawy Zofii Grzymkowskiej, Teodora Kleindiensta i innych działaczy harcerskich Leon Kaliwoda obejmuje komendę nad I MDH.

– Organizuje się wspólna Rada Żeńskich Drużyn Harcerskich. Przewodniczącą Rady zostaje Maryla Żbikowska.

– 11 listopada – W walce z Niemcami ginie Leon Kaliwoda. Komendę Okręgu Męskiego obejmuje Czesław   Jankowski.

–    Następuje połączenie dwóch drużyn męskich. Komendę   nad drużyną obejmuje Stefan Wądołowski.

–    8 grudnia – Poświęcenie sztandaru I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. T. Kościuszki w Łomży.

1919 r.   ŁOMŻA – „Czuwaj” zaczyna wychodzić drukiem i staje się miesięcznikiem w nakładzie około 250 egzemplarzy.

Wiosną 1919 roku   drużyny   z powiatów : łomżyńskiego, kolneńskiego, szczuczyńskiego i wysokomazowieckiego   włączono do okręgu warszawskiego.

– 2 – 4 maja – Harcerze I MDH biorą udział w Ogólno­polskim Zlocie Harcerskim w Warszawie

wrzesień – Czesław Jankowski rezygnuje z funkcji Komendanta Harcerskiego Okręgu Łomżyńskiego z powodu wyjazdu do Warszawy.

– Z inicjatywy plutonowych i zastępowych powstaje w Łomży Komenda Miejscowa.

Następuje podział na trzy drużyny:

I MDH im. T. Kościuszki – drużynowy Edward Kleindienst,

II MDH im. F. Grudzińskiego – drużynowy Jerzy Jarnuszkiewicz,

III MDH im. S. Czarnieckiego – drużynowy Zygmunt Selens

Na czele Komendy Miejscowej staje Edward Kleindienst.

październik – Utworzony zostaje Harcerski Hufiec Żeński składający się z czterech drużyn:

I ŻDH im. Wandy – drużynowa    Halina Iwaniecka,

II ŻDH im. E. Platerówny – drużynowa Kazimiera Wąsowska,

III ŻDH im. M. Konopnickiej – drużynowa Seweryna Chełchowska,

IV ŻDH im. Królowej Jadwigi – drużynowa Jadwiga Ramotowska.

Komendantką Hufca Żeńskiego zostaje Janina Ramotowska.

grudzień – Z nominacji komendy warszawskiej stanowiska komendantów obejmują:

Hipolit Jackowski – drużyny męskie,

Stanisława Dziewanowska –  drużyny żeńskie.

Powstaje IV MDH im. ks. J. Poniatowskiego – drużynowy J.Charubin.

GRAJEWO – W Grajewie działają dwie drużyny :

I DH im. H. Dąbrowskiego – drużynowy Zdzisław Dziekoński,

I DH im. M. Konopnickiej (żeńska) – drużynowa Apolonia Zalewska.

Drużyny skupiają 79 harcerek i harcerzy.

ŁOMŻA – Powstaje   Koło Patronatu Harcerstwa w Łomży, któremu przewodniczy J. Roszkowski.

1920 r.  ŁOMŻA – Starsi harcerze wstępują do wojska. W walkach w obronie Ojczyzny giną m.in.: Kazimierz Burzyński, Jan Grzymkowski, Ludwik Kliendienst, Tomasz Kuligowski, Franciszek Penkala, Piotr Prokopowicz, Edward Pusz, Antoni Śledziewski, Władysław Śledziewski, Stefan Wądołowski, Jan Żbikowski i inni.

– I i II MDH organizują w Szablaku nad Narwią 21- dniowy kurs dla zastępowych. W kursie bierze udział 30 harcerzy.

– Drużyny żeńskie organizują w Kownatach 21-dniowy obóz dla   20 harcerek.

1921 r. ŁOMŻA – Komendantem Hufca Męskiego zostaje H. Jaworski.

Z Kutna przyjeżdża Stefan Woyczyński, który we wrześniu przejmuje obowiązki Komendanta Hufca Męskiego.

Przy drużynie im. kpt. F. Grudzińskiego w Łomży powstaje   drużyna wilcząt (zuchów).

Od września komendę hufca żeńskiego obejmuje Natalia Natalia Jawdyńska, nauczycielka gimnazjum żeńskiego. Hufiec obejmuje 5 drużyn.

ZAMBRÓW – Powstaje pierwsza drużyna harcerska w Zambrowie.  Drużynowym jest Jan Bańkowski, który organizuje także w Zambrowie kurs dla zastępowych.

WYSOKIE MAZOWIECKIE – luty – Drużyny męskie z powiatu wysokomazowieckiego wchodzą w skład Samodzielnego Hufca Męskiego w Białymstoku. Komendant –             ks. Stanisław Marcinkowski.

– maj – drużyny żeńskie z powiatu Wysokie Mazowieckie wchodzą w skład Samodzielnego Hufca Żeńskiego         w Białymstoku. Komendantka – Aleksandra Ciechanowiczówna Sandomierska.

1922 r. ŁOMŻA – Zorganizowano obóz dla przybocznych i zastępowych oraz kolonie letnie dla wilczków w Morgownikach        k. Nowogrodu.

– Powstają nowe drużyny harcerskie w okolicach Łomży: Kupiski, Piątnica,  Pieńki Borowe.

– W październiku Łomżyński Okręg XIV zostaje wcielony do Chorągwi Warszawskiej – Prowincja.

Środowiska harcerskie w Grajewie I Wysokiem Mazowieckiem pozostają w Chorągwi Białostockiej.

1923 r.  ŁOMŻA – ppor. E. Dąbrowski organizuje w Łomży Harcerski Klub Sportowy.

– Rozpoczyna działalność VI Męska Drużyna Harcerska    im. Zawiszy Czarnego.

1924 r. ŁOMŻA – czerwiec – 40 osobowa grupa łomżyńskich harcerzy bierze udział    w Zlocie Narodowym w Warszawie.

-listopad – Przyrzeczenie 60 harcerzy w Łomży, hufiec męski liczy ponad 300 członków.

– Koło Przyjaciół Harcerstwa przy hufcu męskim i żeńskim liczy 105 członków. Przewodniczącym koła jest ksiądz prefekt J. Perkowski.

GRAJEWO – wrzesień – poświęcenie   sztandarów drużyn z Grajewa.

1925 r.  ŁOMŻA  – Redaktorzy pisma „Czuwaj” biorą udział w I Zjeździe Redaktorów i Wystawie Młodej Prasy w Kaliszu.

KOLNO  – Komenda Chorągwi Warszawskiej pismem z dnia 20 paź­dziernika zezwala na utworzenie wspólnej komendy (męskiej i żeńskiej) w Kolnie. Mianowanie na komendanta hufca otrzymuje Jan Charubin.

Pierwsza drużyna w Kolnie   powstała przed 1921 rokiem. Prowadził ją ksiądz Czesław Dziądziak przy pomocy               dh   Bojanowskiej – nauczycielki szkoły powszechnej.

ZAMBRÓW – I Żeńska Drużyna im. Emilii Platerówny w Zambrowie składająca się z 4 zastępów i gromady wilcząt zorganizowała przedstawienie dla mieszkańców Zambrowa przeznaczając uzyskany dochód na organizacją obozu wakacyjnego.

ŁOMŻA -Uroczyste obchody działalności harcerskiej w Łomży –      X- lecie

NOWOGRÓD – Powstaje   pierwsza drużyna żeńska skupiająca uczennice szkoły powszechnej.

ŁOMŻA – W okresie letnim rozpoczyna działalność drużyna wakacyjna.

W Warszawie powstaje   Harcerskie   Koło   Łomżan. Instruktorzy harcerstwa łomżyńskiego biorą udział               w Konferencji Instruktorskiej Chorągwi Mazowieckiej.

1927 r.    ŁOMŻA –  W okresie wakacji zorganizowano 34 – dniowy obóz         w Morgownikach dla 26 harcerzy i zastępowych.

GRAJEWO -We wrześniu rozpoczyna działalność II Żeńska Drużyna Harcerska im. Królowej Jadwigi w Grajewie. Drużynową jest Leokadia Chiczyńska.

ŁOMŻA – W czerwcu hufiec męski liczy 9 drużyn i 2 drużyny wilcząt. Wspólnie z hufcem żeńskim zorganizowano            dla społeczeństwa miasta „Tydzień Harcerski”. Dochody uzyskane z imprez przeznaczono na organizację obozów         i kolonii.

Pismo „Czuwaj” staje się organem Komendy Chorągwi Mazowieckiej.

1928 r.    ŁOMŻA – Komendantem Hufca Męskiego zostaje L. Mokicz

-Reprezentacja   harcerstwa łomżyńskiego bierze udział

w II Narodowym Zlocie   w Poznaniu.

– Od września komendantem Hufca Męskiego zostaje ponownie Stefan Woyczyński.

1930 r.   ŁOMŻA   – Drużyny męskie i żeńskie organizują wycieczki, obozy

szkoleniowe i kolonie dla zuchów.

1931 r.   ŁOMŻA   – 4 – 6 stycznia – Uroczyste obchody XV- lecia Łomżyńskiego Harcerstwa.

1932 r.     ŁOMŻA   – 4 czerwca – Zlot Harcerzy Łomżyńskich.

WYSOKIE – MAZ.- Komendantką Hufca Żeńskiego w Wysokiem Mazowieckiem zostaje   Hanna   Łaszkówna.

ZAMBRÓW – październik – W Centralnej Szkole Podchorążych Piechoty w Zambrowie powstaje drużyna harcerska podchorążych. Liczy 47 członków. Opiekunem jest           ppor. J. Kiełczewski, drużynowym – Józef Wnęk.

1933 r.  ŁOMŻA -Komendantką Hufca  Żeńskiego w Łomży jest phm Nadzieja Worobjew.

1935 r. Przedstawiciele wszystkich środowisk harcerskich biorą udział w Zlocie w Spale.

ŁOMŻA – Od września  Komendantem Hufca Męskiego w Łomży zostaje C. Zieliński.

15 listopada rozkazem Naczelnika ZHP Hufiec Łomżyński przechodzi do Chorągwi Białostockiej.

1936 r. GRAJEWO – Zlot Harcerek z Grajewa i okolic w Szczuczynie, wręczenie ufundowanego przez społeczeństwo sztandaru hufcowi żeńskiemu.

Komendantkami hufców żeńskich są:

Łomża   – Maria Bernhard,

Szczuczyn – Stefania Żakówna,

Wysokie Mazowieckie – Krystyna Lubowicka

1939 – 1941    – OKRES   ADMINISTRACJI ZSRR

ŁOMŻA – Komendantem Łomżyńskiego Harcerstwa jest Jan Majewski. 4 lutego 1940 roku aresztowano 7 uczniów   szkół średnich (członków ZHP) i po dwóch rozprawach 3 skazano na karą śmierci, a 4 na długoletnie więzienie. Później karę śmierci zamieniono na 10 lat zsyłki. 21 czerwca 1941 r. wszyscy wyszli na wolność.

1941 – 1944  „SZARE SZEREGI”

Udział harcerzy i instruktorów w działalności „Szarych Szeregów”, w formacjach wojskowych i innych w walce          z okupantem hitlerowskim. Harcerstwo łomżyńskie podporządko­wane jest środowisku „Szarych Szeregów”         w Warszawie –Ul „Puszcza”, a później środowisku białostockiemu – Ul „Biały”, Ul „Żubr”.

W walkach giną harcerki, harcerze, instruktorzy i działacze harcerscy. Lista strat osobowych obejmuje wiele nazwisk, m.in. 49 osób z hufca grajewskiego.

1944- 1949 DZIAŁALNOŚĆ HARCERSKA W OKRESIE POWOJENNYM

1944 r.  ZAMBRÓW – Jesienią rozpoczyna działalność pierwsza i jedyna wówczas w powiecie łomżyńskim I Drużyna Harcerska      im. Tadeusza Kościuszki w Zambrowie. (Łomża w tym czasie była miastem przyfrontowym). Drużynowymi pracującymi    na terenie Zambrowa są: Ryszard Wróblewski, Piotr Bywald, Mieczysław Jarząbek, Jan Zaręba i inni.

1945 r. Drużyny z Łomży, Kolna, Grajewa, Wysokiego Mazowieckiego i Zambrowa są częścią składową Chorągwi Białostockiej.

Komendantem Chorągwi Męskiej jest Stanisław Moniuszko, Chorągwi Żeńskiej – Bronisława Tkaczuk.

1946 r. ZAMBRÓW   – 14 kwietnia 1946 roku 6 osobowa delegacja harcerzy łomżyńskich przywozi ze Zlotu w Szczecinie sztandar           II Męskiej Drużyny Harcerskiej w Zambrowie.

Sztandar ten w okresie wojny   był w Hamburgu.

ŁOMŻA – Komendantem Hufca ZHP w Łomży jest Roman Rakowski.

1947 r.   ŁOMŻA – Komendantem Hufca ZHP w Łomży jest Ksiądz Bolesław Dobkowski.

1949 r.  ŁOMŻA – Komendantem Hufca ZHP w Łomży jest Kazimierz Kuleszczyk.

– Stanisław   Dębowski („Młot”) – drużynowy I MDH        im. T. Kościuszki w Łomży w latach 1916-1919, wydaje książka: „Była taka drużyna”.

1950 – 1956    ORGANIZACJA HARCERSKA

W SZEREGACH ZWIĄZKU MŁODZIEŻY POLSKIEJ

We wrześniu we wszystkich powiatach województwa białostockiego powstają Komendy Powiatowe Związku Harcerstwa Polskiego, które później zostają przekształcona w wydziały szkolno-harcerskie zarządów powiatowych Związku Młodzieży Polskiej.

1956 r.  ORGANIZACJA HARCERSKA POLSKI LUDOWEJ.

W październiku 1956 roku powstają Komendy Powiatowe Organizacji Harcerskiej Polski Ludowej (OHPL), które działają    do grudnia 1956 roku.

1956 r. Grudzień. W Łodzi obraduje Ogólnopolska Narada Działaczy Harcerskich. Reaktywowanie ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO.

ROZWÓJ  ZHP  PO  1956 R.

1957 r.   Styczeń – Powołano komendy hufców we wszystkich powiatach.
Komendantami hufców zostają:

Tadeusz    Linde                       – Łomża

Ryszard   Weber                       – Grajewo

Aleksander Lasek                     – Kolno

Witold Zimnoch                       – Wysokie Mazowieckie

Ludwik Żelechowski                – Zambrów

Komendantem Chorągwi Białostockiej zostaje Wacław Jakubowski

Lipiec   – Harcerze z wyżej wymienionych hufców   biorą udział     w zgrupowaniu obozów szkoleniowych w Boguszach             k. Grajewa organizowanym przez Białostocką Chorągiew ZHP.

Sierpień – Instruktorzy ZHP z poszczególnych hufców biorą udział w Centralnej Akcji Szkoleniowej (CAS-58)                w Złocieńcu, woj. Koszalińskie.

1974     ŁOMŻA  – 26 września Hufiec Łomżyński otrzymuje imię Obrońców Wizny

1975 r.  DZIAŁALNOŚĆ HARCERSTWA

W NOWYCH STRUKTURACH ORGANIZACYJNYCH

1975 czerwiec   – Powstaje Chorągiew Łomżyńska licząca 28 hufców              i 23 gminne związki drużyn. Komendantem Chorągwi zostaje hm Jerzy Cichowicz, Zastępcami: hm Helena Dobrydnio (Sutyniec) i hm  Marian Knopkiewicz.

1976 r.     luty        – I Konferencja Sprawozdawcza – Wyborcza Łomżyńskiej Chorągwi ZHP.

maj          – Inauguracja Kurpiowskiego Rajdu Zwycięstwa.

– Inauguracja Festiwalu Piosenki Harcerskiej.

1977 r. Łomżyńska Chorągiew ZHP jest organizatorem Ogólnopolskiego    Spływu Kajakowego „Biebrzą-Narwią”.

1979 r. Komendantem Chorągwi ZHP w Łomży zostaje                hm Zbigniew Żukowski, zastępcami: hm Helena Sutyniec      i hm Andrzej Kopka.

1981 r. 13 stycznia – II Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza Łomżyńskiej Chorągwi ZHP. Zastępcami komendanta zostają: hm Sławomira Cieślik i hm Albina Chojak.

ŁOMŻA   – 11 listopada    zostaje ponownie wmurowana i odsłonięta tablica pamiątkowa    Leona Kaliwody, na budynku       przy ul. Sienkiewicza w Łomży.

– Powstaje Drużyna Weteranów Harcerzy Ziemi Łomżyńskiej im. Leona Kaliwody

1982 r.     Zmiany organizacyjne w Chorągwi Łomżyńskiej. Powstaje 7 hufców rejonowych.

Komendantami hufców zostają:

hm Józef   Babiel                        – Łomża Miasto,

hm Janusz Niewiński                  – Łomża Nadnarwiański,

hm Elżbieta Turowska                    – Kolno,

hm Zdzisław Muczyński                – Grajewo,

pwd Marek Wiński                         – Ciechanowiec,

hm Regina Osmólska                  – Wysokie Mazowieckie,

hm Teresa Chrostowska             – Zambrów

1984 r.             31 maja – Łomżyńska Chorągiew ZHP otrzymuje imię Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew” – uroczyste wręczenie sztandaru.

ŁOMŻA   – I Zlot Weteranów – Harcerzy Ziemi Łomżyńskiej. Udział biorą członkowie Drużyny Weteranom im. Leona Kaliwody.

1986 r.- 4 – 15.01. – III Konferencja Sprawozdawczo –Wyborcza Łomżyńskiej Chorągwi ZHP. Zastępcami Komendanta Chorągwi zostają: hm Teresa Chrostowska (Matysiuk)          i hm Wojciech Kluczek.

1987 r.          Komendantem Łomżyńskiej Chorągwi ZHP zostaje           hm Wojciech Kluczek, zastępcami: hm Teresa Matysiuk         i hm Józef Babiel.

1988 r. 9-23 lipca Zlot ZHP Grunwald 1988.

Chorągiew Łomżyńską reprezentują:

13 DH im. Powstańców Warszawskich z Wys. Maz.,

61 DH „Roch III” im. T. Kościuszki z Turośli,

38 DH im. Adama Chętnika z Nowogrodu,

14 ŁDH „Baszta” im. Szarych Szeregów z Łomży,

21 DH im. Bohaterów Westerplatte z Klukowa,

45 ŁDH „Grzmot” im. L. Kaliwody z Łomży,

4 ZDH im. A.Małkowskiego z Zambrowa,

4 ZDSH im. Olgi Małkowskiej  z Zambrowa,

13 DSH „Wolne Ptaki” z Grajewa.

11 listopada – Obchody 75-lecia   Łomżyńskiego Harcerstwa. Uroczysty apel Łomżyńskiej  Chorągwi ZHP.

GRAJEWO – 9 maja hufiec w Grajewie otrzymuje imię 9 Pułku Strzelców Konnych.

1989 r.      15 stycznia – IV Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza Łomżyńskiej Chorągwi ZHP – im. SGO „Narew „.

ŁOMŻA- Nadnarwiański – 20 maja hufiec otrzymuje imię Adama Chętnika.

ZAMBRÓW – 30 września hufiec otrzymuje imię 71 Pułku Piechoty.

1991 r. 6 kwietnia     – V Zjazd Chorągwi Łomżyńskiej ZHP.

Komendantem Chorągwi zostaje hm Henryk Karwowski HR.

Rozkazem Naczelnika ZHP z dnia 17 grudnia 1991 roku zli­kwidowanych zostało wiele dotychczasowych chorągwi, w tym Łomżyńska. Próby nakłonienia Naczelnika do odwołania rozkazu nie powiodły się.

Podczas Rajdu Kurpiowskiego w maju 1992 roku Łomżyń­ska Chorągiew oficjalnie przestała istnieć.

Hufiec ZHP Ziemi Łomżyńskiej, który powstał z połączenia Hufców Łomża im. Obrońców Wizny i Nadnarwiańskiego, wszedł w skład Ma­zowieckiej Chorągwi, zaś pozostałe hufce do Chorągwi Białostoc­kiej.

Tabela 2. Stan Łomżyńskiej Chorągwi ZHP im. SGO „Narew” w 1991 r.

Hufiec Liczba członków ogółem W tym:
Instruktorów Zuchów Harcerzy Harcerzy starszych
Ciechanowiec 712 40 261 360 51
Grajewo 1 202 81 410 293 118
Kolno 725 42 271 380 32
Łomża -Miasto 339 46 79 189 25
Nadnarwiański 710 33 165 506 6
Wysokie Maz. 296 42 50 173 31
Zambrów 623 45 299 279 0
Ogółem 4 607 329 1 535 2 480 263

hm. Dorota Górska

hm. Henryk Karwowski

hm. Krystyna Mieszkowska

hm. Ludwik Żelechowski

 

POCZET  KOMENDANTÓW

ŁOMŻYŃSKICH  HUFCÓW  HARCERSKICH

 

Hufiec męski

 

Hufiec żeński
Komendant– zastępca Komendant– zastępca
1 sierpnia 1916 roku łomżyński skauting przystępuje do Polskiej Organizacji Skautowej
1916 – 1918 Juliusz Kleindienst 1916 – VIII.1918 r.  Zofia Grzymkowska
do 5.X.1919 r.          Janina Ramotowska
.11.1918 – 09.1919Czesław Jankowski

1919 – 09.1921 Hipolit Jaworowski

przyboczny  Edward Kleindienst

sekretarz Franciszek Piaścik

7.XII.1919 – 1921Stanisława Dziewanowska

przyboczna i sekretarz hufca

Janina Ramotowska

Od VIII.1918 przewodnicząca Rady Hufca

Maryla Żbikowska

1922/23                 Stefan Woyczyńskiz-ca                       Wiesław Dzwonkowski

Przyboczny           Edward Kliendienst

Sekretarz               Tadeusz Bargielski

1921 r.                 Natalia JawdyńskaZastępczyni         Janina Ramotowska

Sekretarz              Zofia Niedziałkowski

Skarbnik               Irena Kaliszewska

1923/1924             Tadeusz Walichz-ca                       Erwin Dąbrowski

Przyboczny           Tadeusz Bargielski

Sekretarz               Piotr Gliński

1924                    Natalia JawdyńskaSekretarz             Julia Sokolikówna

Skarbnik              Alina Gapówna

1924 komendant Stefan Woyczyńskiz-ca                     Wiesław Dzwonkowski,

Erwin Dąbrowski

Przyboczny         Julian Ramotowski,

Wacław Bielawski

Sekretarz              Piotr Gliński

Skarbnik              Jerzy Kurcjusz

1927                    Janina Rudawska(Wysłouch)
1929 – 09.1929Leonard Mokicz 1929 – 1933        Zofia Mogielnicka
09.1929 – 1935   Stefan Woyczyński 1933 – 1934        Nadzieja Worobiew
09.1935 – 09.1939Czesław Zieliński 1934 – IX.1939   Maryla Bernhand
09.1939 – 1940   hm. Jan Majewski Celestyna Orlikowska
1.07.45 – 15.09.45Witold Czerniawski
1946 –                  Roman Rakowski
1945 – 1946         Ryszard Wróblewski 05.1945 -1946      Janina Kępińska
1947 – 1948-        ks. Bolesław Dobkowski1948 -1949           Kazimierz Kuleszczyk 1947 -1949          Hanna Polakowska
W dniu 2 marca 1949 następuje połączenie męskich i żeńskich hufców w Łomży
2.03.1949             Kazimierz Kuleszczykz-ca                       Hanna Polakowska
Antoni Ostrowski
1950 – 1951         Władysław Juszkiewicz
1951 – 1956          Stefan Siwik
1956 – 10.01.1957hm. Tadeusz Linda
1957 – 1958         hm. Antoni Bęćko hm. Stanisław Bajko (Hufiec powiatowy)
25.10.59 – 2.11.60hm.  Zbigniew Kamionowski
2.11.60 – 11.03.61hm.  Sylweriusz Załęski
11.03.61 – 20.02.62hm.  Henryk Zieliński
1 stycznia 1973 roku powstają hufce gminne i gminne związki drużyn
20.02.62 – 31.03.72hm.  Ryszard Goździewski

26.09.1974 Hufiec Łomża – miasto otrzymuje sztandar i imię „Obrońców Wizny”

31.03.72              hm.  Elżbieta Szrajer1974 – 28.02.75

– hm.  Marian Knopkiewicz

– hm.  Jerzy Cichowicz

1 czerwca 1975 roku powstała Łomżyńska Chorągiew ZHP
15.08.75 – 2.09.81hm.  Teresa Niklewicz

– hm.  Krystyna Lipińska

– hm.  Irena Mleczek

W 1982 roku powstał Hufiec Łomża – Miasto  i Hufiec Nadnarwiański
Hufiec Łomża Miasto Hufiec Nadnarwiański
2.09.1981 – 1.02.87hm.  Józef Babiel

– pwd.  Urszula Skorupska

– pwd. Wojciech Michalak

1982 -3.05.1888hm.  Janusz Niewiński
1.02.87 – 17.11.87phm. Elżbieta Fabiszewska –

Szleszyńska

17.11.87 – 20.01.88po. hm.  Henryk F. Karwowski HR

– pwd. Barbara Kurak

25.11.88 –  30.08.89hm.  Krzysztof Borawski

– pwd. Barbara Kurak

20 maja 1989 roku Hufiec Nadnarwiański otrzymuje sztandar i imię Adama Chętnika3.05.88 – 31.12.91

phm. Sławomir Bączek

–z-ca                   hm. Janusz Chludziński

18.03.91 – 16.12.91

członek                phm. Marek Sejmej

30.08.89 – 6.03.91hm.  Elżbieta Tabędzka (Prószyńska)

– phm. Mieczysław Janiszewski

6.03.91 – 31.12.91phm. Sławomir Kaczyński
16.12.1991 roku Hufiec ZHP Ziemi Łomżyńskiej – Chorągiew Mazowiecka z siedzibą w Płocku
14.03.92 – 23.10.93                              pwd. Maciej Narzewski
23.10.93 – 21.10.95phm. Mieczysław Brzozowski           – komendant

pwd. Paweł Petkowski                      – z-ca ds. kwaterm

phm. Sławomir Kaczyński                 – instr. ds. programowych i  instruktorskich

phm. Elżbieta Tabędzka                    – instr. ds. programowych i  instruktorskich

phm. Elżbieta Szleszyńska                 – kier. referatu starszoharcerskiego

pwd. Jan Górski                                 – kier. referatu harcerskiego

pwd. Krzysztof Kozicki                    – kier. referatu ds. drużyn wiejskich

pwd. Mirosław Walczyk                    – kier. referatu ds. drużyn specjalnościowych

pwd. Anita Flejter                             – instruktor ds. ofensywy zuchowej

phm. Andrzej Godlewski                  – duszpasterz harcerek i harcerzy

21.10.95 – 13.05.1996phm. Janusz Jastrzębski                      – komendant

(13.05 – 16.12.1996 pełnomocnik KCh ds. Hufca Łomża – Jolanta Bączek)

hm. Henryk Karwowski                    – z-ca komendanta

phm. Mieczysław Brzozowski           – kier. ref. ds. drużyn miejskich

hm Teresa Matysiuk

Adam Marek Frączek                        – kier. referatu ds. drużyn wiejskich

pwd. Konrad Flejter                          – kier. referatu starszoharcerskiego

Urszula Smorszczewska                    – instruktor ds. ofensywy zuchowej

7.12.96 – 27.09.97phm. Jolanta Maria Bączek            – komendantka

pwd. Adam Marek Frączek               – z-ca komendanta

phm. Elżbieta Mierzejewska              – referat drużyn harcerskich oraz wiejskich

phm. Urszula Smorszczewska

phm. Mirosław Walczyk                    – referat starszoharcerski

20.09.97 – 18.09.99                            phm. Jan Górskiphm. Sławomir Bączek                      – z-ca komendanta

Adam Marek Frączek

pwd. Anna Wądołowska

phm. Marcin Chludziński

01.01.1998 r. przeniesienie  Hufca Ziemi Łomżyńskiej do Chorągwi ZHP w Białymstoku
18.09.99 – styczeń 2003phm. Dorota Górska – komendantka

hm. Henryk Karwowski                     – z-ca ds. programowych (do 19.09.2002)

phm. Sławomir Bączek                      – z-ca ds. organizacyjnych

phm. Adam Marek Frączek               – ref. ds. drużyn wiejskich

phm. Tomasz Nidzgorski                   – ref. harcerski

phm. Mirosław Walczyk                    – zespół kwatermistrzowski

Mirosława Gutowska                         – członek KH

phm. Tomasz Kowalewski                 – członek KH

pwd. Małgorzata Kosiorek                – członek KH (od 19.09.2002)

 

01.2003 – 04.10.2003pwd. Małgorzata Kosiorek – Soboń  – komendantka

 

04.10.2003 – 01.08.2004 phm. Michał Truszkowski                – komendant

(do 29.07.2005 r. -odwołany rozkazem KCH L. 8/2004 z dnia 02.08.2004 r – z powodu poboru do wojska.

pwd. Adam Ulatowski                      – z-ca komendanta ds. programowych

phm. Adam Marek Frączek               – skarbnik

phm. Małgorzata Kosiorek                – członek komendy do kwietnia 2004 r., na jej miejsce

powołano hm. Dorotę Górską

Ewa Sawicka                                       – członek komendy

01.08.2004 – 09.11.2004 phm. Jan Górski – pełniący obowiązki Komendanta Hufca

phm. Adam Marek Frączek                – skarbnik

hm.   Dorota Górska                           – członek komendy ds. kształcenia

pwd. Adam Ulatowski              – z-ca komendanta ds. programowych do 27.09.2004 r., odwołany rozkazem L7/2004 z powodu wstąpienia do nowicjatu

pwd. Michał Krupa                            – członek KH od 09.11.2004

Ewa Sawicka                                      – członek komendy

09.11.2004 – 24.04.2004 phm. Jan Górski – pełniący obowiązki Komendanta Hufca

phm. Adam Marek Frączek             – skarbnik

hm.   Dorota Górska                        – członek komendy ds. kształcenia

pwd. Michał Krupa                         – z-ca komendanta ds. programowych i informacji

Ewa Sawicka                                   – członkini komendy

24.04.2004 – 24.11.2007hm. Dorota Górska                       – komendantka hufca

phm. Tomasz Nidzgorski                – z-ca komendanta ds. programowych oraz kształcenia (od     12.X.2006) członek komendy hufca

phm. Adam Frączek                        – skarbnik

phm. Mariusz Patalan                      – instruktor ds. promocji i informacji (do 25 .VII.2006)

pwd. Janusz Sadowski          – instruktor wspierający realizacje programu w terenie (do 17.III.2006)

phm. Ryszard Nawrocki                  – instruktor wspierający realizację programu (od 17.III.2006)

phm. Sandra Znoińska                     – instruktorka programowa (od 25 VII.2006), a od 12.X.2006

z-ca ds. programowych oraz kształcenia

24.11.2007 r.hm. Dorota Górska                       – komendantka hufca

phm. Krzysztof Kozicki                  – z-ca komendanta ds. programowych

phm. Adam Frączek                        – skarbnik

phm. Tomasz Nidzgorski                – czł. KH ds. kształcenia (do II.2008)

pwd. Małgorzata Modzelewska      – czł. KH ds. drużyn, namiestn. zuchowo – harcerska

pwd. Zbigniew Dobkowski            – czł KH (od II. 2008)

 

 

2806 Ogólnie 1 Dziś
  
 

2 Komentarzy

  1. Adam Sobolewski
    18 grudnia 2012  9:52 przez Adam Sobolewski Odpowiedz

    Początki mojej drogi do ZHP (1)Z harcerstwem, a właściwie z harcerzami zetknąłem się po raz pierwszy 1947 r., gdy zostałem uczniem pierwszej klasy w ośmioklasowej wtedy Publicznej Szkole Powszechnej nr 6 im. Królowej Jadwigi w Łomży, którą dalej nazywam „szóstką”. We wrześniu 1947 r. w szóstce uczyło się na trzy zmiany ponad 1000 młodzieży, często w dość zróżnicowanym wieku. Starsi uczniowie z szóstki: Kazimierz Chróścielewski z Olsztyna i Janusza Wszeborowskiego z Kanady poinformowali mnie niedawno, że byli harcerzami II MDH im. księcia Józefa Poniatowskiego w Łomży. Jej drużynowym był Waldemar Sołtys, uczeń ówczesnego Liceum Przemysłu Drzewnego. Podziwiałem ich przemarsze ulicami Łomży z okazji świąt państwowych i religijnych. Na ich czele dziarskim krokiem szedł w sutannie i w czapce harcerskiej ksiądz prefekt Bolesław Dobkowski. Kilka lat później dowiedziałem się, że śp. ksiądz prefekt Bolesław Dobkowski był w latach 1947 - 1948 komendantem Hufca Harcerzy w Łomży. Mieszkałem przy ul. Dwornej nr 15 (obecnie 37) niemal naprzeciwko szóstki. Niedaleko, na rogu ulicy Szkolnej, mieszkał młodszy kolega Andrzej (Jędrek) Bender. Jego starszy brat Ryszard Bender był harcerzem w I MDH im. Tadeusza Kościuszki, działającej przy Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym w Łomży. O jego drodze od ZHP i działalności w jego szeregach dowiedziałam się dopiero w 2003 r., gdy przeczytałem wspomnienia Ryszarda Bendera: Moja droga do harcerstwa w Łomży ( Zeszyty Łomżyńskie nr 4/20/2003). Oto fragment tych wspomnień: :
                W Łomży gdzieś w końcu września (1948) , udaliśmy się w kil­ka osób z paru drużyn, w ścisłej tajemnicy, do ks. bpa Łukomskiego, na którego ręce dwa lata wcześniej składaliśmy przyrze­czenie harcerskie, z prośbą o radę, co dalej czynić w skompliko­wanej, trudnej dla harcerstwa sytuacji politycznej. Zaskoczyła, a nawet zaszokowała nas, jego reakcja. Nie wdawał się w dyskurs, oświadczył nam natomiast wprost: proszę was, nie zjawiajcie się już więcej u mnie. I dodał, nie o mnie chodzi, ale o was, możecie mieć nieprzyjemności z tej racji, że mnie odwiedzacie. Zapyta­liśmy: do kogo Ekscelencjo mamy się zwracać o rady? On od­rzekł, ku naszemu zdziwieniu, pytajcie, gdy będziecie w potrze­bie, pytajcie prof. Włodzimierza. Fedyszyna. Pamiętam, że niemal przerażony zawołałem: przecież to wolnomyśliciel, widziałem jak kupował w kiosku „Myśl Wolną". Bp Łukomski spokojnie raz jeszcze po­wiedział: do pana prof. Fedyszyna się zwracajcie, to prawy czło­wiek. Biskup nas pobłogosławił i opuściliśmy jego rezydencję. Czy ktoś z nas za radą ks. bpa Łukomskiego spotykał się z p. Fedyszynem? Nie wiem. Ja nie miałem odwagi, nie uczyniłem tego, mimo że niejednokrotnie przechodziliśmy obok siebie… Już od wiosny 1948 r. trwały w hufcu łomżyńskim przy­gotowania do poświęcenia sztandaru hufca, pięknie uszytego, wyhaftowanego. Wygrawerowane były tzw. gwoździe z nazwi­skami szacownych osób z Łomży i spoza naszego miasta. Uro­czystość pod wpływem nacisków politycznych była odwlekana. Przełożona została ostatecznie na dzień 24 października 1948 r. Niestety, do poświęcenia nie doszło. Władze hufca uległy presji politycznej. Gotowy już sztandar, w obawie przed zniszczeniem, ukryty został w pomieszczeniach Kurii Diecezjalnej. Przed paru laty sztandar został tam odnaleziony i przejęty przez łomżyńskich harcerzy, miejmy nadzieję, że już na trwałe…”
    W pierwszych klasach niemal wszyscy uczniowie to sześcioletnie dzieciaki. Z tego powodu najwcześniej starać się mogliśmy o wstąpienie do gromady zuchów dopiero w drugim półroczu w drugiej klasie. Ale o tym, już w nowym roku. Korzystając z okazji życzę wszystkim : Gwiazdki najjaśniejszej i choinki najpiękniejszej, prezentów wymarzonych, Świąt Bożego Narodzenia mile spędzonych, karnawału szalonego i całego 2013 roku bardzo udanego!   Sieradz, 18 grudzień 2012 r.  Z harcerskim CZUWAJ - Adam Sobolewski
     
     
     

  2. Adam Sobolewski
    11 lutego 2013  12:19 przez Adam Sobolewski Odpowiedz

    Początki mojej drogi do harcerstwa zaczęły się w latach, kiedy toczył się ustalony przez KC PPR proces likwidacji Związku Harcerstwa Polskiego. Warto przypomnieć dokumenty z tego okresu,  gdyż lata 1947 – 1950 w historii ZHP przedstawiane są  zwykle w formie kalendarium, chyba dlatego że w archiwach stosunkowo mało dokumentów się zachowało. Ponadto, niektóre z nich  są nadal mało znane  pomimo rozwijającej się sieci internetowej. Wśród ważniejszych dokumentów wymieć należy:
    1. Tajną instrukcję nr 010 generała brygady Jerzego Zarzyckiego - Szefa Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego o opiece aparatu polityczno – wychowawczego WP nad obozami młodzieży szkolnej i obozami harcerskim. Instrukcja ta wydano  zaledwie w 20 egzemplarzach 28 czerwca 1947 r. (Krzysztof Persak: Komuniści Wobec harcerstwa 1944 – 1950 r., Instytut Studiów Politycznych PAN, 1998 r., str. 78 – 81).
    2. Wytyczne kampanii  ideologicznej o  przebudowę harcerstwa ( listopad – grudzień  1947 r.) opracowane przez  członków frakcji pepeerowskiej w naczelnych władzach Związku Harcerstwa, zmierzające do likwidacji  historycznej tradycji skautingu i harcerstwa. ( Krzysztof Persak, opracowanie cytowane str. 115 – 121).
    3. Projekt Sekretarza Generalnego ZHP Pelagii Lewińskiej z 29 października 1948 r. o reorganizacji Związku Harcerstwa Polskiego, przeznaczony dla Sekretarza KC PPR Bolesława Bieruta. ( Krzysztof Persak, opracowanie cytowane str. 125 – 134).
    4.  Rezolucję komendantek i komendantów chorągwi ZHP  z  20 grudnia 1948 r.: My, jako instruktorzy, wychowawcy najmłodszego pokolenia budującego socjalistyczną Polskę, zrywamy ze wszystkimi pozostałościami wychowania skautowego i harcerskiego, które są odbiciem ustroju kapitalistycznego i chcemy nową robotę harcerską oprzeć na zasadach wychowania socjalistycznego ( Krzysztof Persak, opracowanie cytowane str. 135).
    5.  Referat Janusza Zarzyckiego - Przewodniczącego Zarządu Głównego Związku Młodzieży Polskiej (ZMP) wygłoszony 10 stycznia 1949 r. na III Plenum ZG ZMP  " ZMP w walce o harcerstwo”   kończący się  dwa znamiennymi  zdaniami : Najlepsi aktywiści z naszego aparatu pójdą do ZHP, bo postawienie Harcerstwa na drogę demokratycznego rozwoju to najbardziej odpowiedzialne zadanie ZMP. Walka o harcerstwo, o nowe ludowe harcerstwo, o nasze harcerstwo – to sztandarowe zadanie Związku Młodzieży Polskiej na 1949 r. ( Krzysztof Persak, opracowanie cytowane str. 136 – 158).
    6.  Referat z 28 stycznia 1949 r. Sekretarza Generalnego ZHP Pelagii Lewińskiej (byłej pracownicy Wydziału Propagandy KC PPR) „Problemy przebudowy harcerstwa” poddający   tzw. miażdżącej krytyce ideologię i metodę  skautingu i harcerstwa. Chociaż  referat  ten  opublikowano  później w formie broszury pt. „Walka o nowe harcerstwo” nie mogę go  odnaleźć  w sieci internetowej.
     
     
     

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.