Kościół pw. św. Michała cz. VIII

Najstarsze zabytki złotnictwa datują się z przełomu w. XV i XVI. Tworzy je grupa trzech kielichów: jeden za­chowany w Drozdowie, dwa pozostałe w Łomży, pochodzące jednak z innych miejscowości: kielich katedralny, wyjątko­wo pięknie zdobiony filigranem dostał się tu z Zambrowa, natomiast przechowywany w klasztorze benedyktynek, wy­różniający się dekoracją figuralną, należał pierwotnie do wyposażenia kościoła benedyktynek w Sierpcu i do Łomży trafił dopiero po kasacie w r. 1896 tamtejszego klasztoru.

Do dzieł klasy europejskiej należy manierystyczna puszka z ostatniej ćwierci w. XVI, przechowywana w skarbcu kate­dry łomżyńskiej. Jest to połowa podwójnego pucharu (tzw. kubek w kubek wedle nomenklatury staropolskiej). Brak punc utrudnia określenie proweniencji tego dzieła sztuki zło­tniczej, jednakże klasa wykonania wskazuje na doskonałego mistrza, może norymberskiego. Do takiego przypuszczenia skłania bardzo daleko idące podobieństwo do analogicznego pucharu sygnowanego przez Josta Heberle, notowanego w Norymberdze w latach 1575—86. Wytworne zdobnictwo i wirtuozerska technika wykonania stawia ten obiekt na pierwszym miejscu wśród zachowanych na tym terenie za­bytków złotnictwa, natomiast kielich w skarbcu katedralnym w Łomży z ok. r. 1640 należy do grupy występującej na terenie Wielkopol­ski i Małopolski; cechą charakteryzującą tę grupę kielichów jest wybitnie dekoracyjne rozwiązanie ażurowego nodusa, skomponowanego z herm kobiecych.  Z uwagi na bogaty program przedstawień figuralnych zwraca uwagę barokowa puszka z ok. r. 1640 w katedrze łomżyńskiej. Plastycznym odbiciem treści ideowych szerzącego się w w. XVIII kultu Cordis Iesu są dwie monstrancje z reservaculum w kształ­cie serca: regencyjna z ok. r. 1720 w katedrze łomżyńskiej i rokokowa w tutejszym kościele kapucynów; pierwszą z nich można zaliczyć do wcześniejszych przykładów tego rozwiązania, najpopularniejszego w drugiej ćwierci w. XVIII. Możliwości ornamentyki regencyjnej w pełni zademonstro­wane zostały w ażurowym kartuszu relikwiarza w skarbcu katedralnym, pochodzącego zapewne z nieistniejącego już kościoła jezuitów łomżyńskich.

Pośród wielu platerowych naczyń liturgicznych z drugiej połowy w. XIX dominują wyroby firm warszawskich: Frageta, Norblina i Henneberga, niektóre datowane, jak neorokokowy kielich Józefa Frageta z r. 1851 w katedrze łomżyńskiej  czy Wincen­tego Norblina neorenesansowa puszka z lat 1852—60 w kate­drze.

Niecodziennym zjawiskiem jest kolekcja pasów kontuszowych na plebanii katedry łomżyńskiej, bowiem zachowane są one w stanie oryginalnym, a nie jak to przeważnie by­wa, użyte na ornaty. Wśród piętnastu w większości sygno­wanych pasów reprezentowane są wyroby Paschalisa Jaku­bowicza, Bescha i Salzhubera z Gdańska, manufaktury Łączyńskich w Kutkorzu k/Lwowa, warsztatów krakowskich, wytwórni w Kobyłkach k/Warszawy oraz pasy wykonywane na rynek polski w Lyonie przez manufakturę Guyot, Germain i Dechazelle. Dużą wartość ma również zbiór szat li­turgicznych, stanowiący zaczątek zborów Muzeum Diecezjal­nego. Większość stanowią paramenty wykonane z tkanin osiemnastowiecznych, wśród których przeważają francuskie, a ozdobą kolekcji jest ornat z ciemnozielonego włoskiego aksamitu pętelkowego z w. XV. Wiele uroku mają haftowa­ne ornaty w klasztorze benedyktynek, wykonane ok. r. 1850, zapewne przez zakonną hafciarkę Julię Tarnogórską.

Mon­strancje: 1. barokowa (fig. 1/200), sprawiona 1669 w Krakowie,  2.  z glorią neorokokową ok. 1900, z figurkami aniołów na ra­mionach  oraz  główkami  aniołów  na  gruszkowym  nodusie, koronie  i  czterolistnej  stopie  (fig.2/  203);  2.   regencyjna  ok.   1720 (fig.3/ 209), promienista z puszką w formie serca, dekorowana perłami i fragmentami biżuterii w. XVII/XVIII (fig. 4/210); czwórdzielna owalna stopa i gruszkowy nodus z rytym   ornamentem   taśmowo-wstęgowym;    na    ramionach   figurki opatki  i  opata (śś.   Benedykt i  Scholastyka?).

Kielichy:   1. późnogotycki ok. 1500 (fig.5/215), pochodzący z kościoła par.  w Zambrowie;   z   dwukrotnie   powtórzoną,   nierozwiązaną puncą (majuskułowa litera F na tarczy), restaurowany i za­pewne  przerabiany   1544  kosztem   Mikołaja   Kłosowskiego, wikarego zambrowskiego;  nodus spłaszczony z rombowymi guzami,  trzon  sześcioboczny,  dekorowany  maswerkami,  na sześciolistnej stopie ryty: Chrystus Bolesny, narzędzia Męki Pańskiej  oraz  herb Pobóg;  czara  z filigranowym koszycz­kiem (fig.6/217) zapewne 1544, na jej powierzchni ryta wstęga z napisem dotyczącym renowacji;  2. wczesnobarokowy ok. 1640 (fig.  7/221),  z  ażurowym gruszkowym  nodusem  hermowyra, na   czarze   w   małżowinowych   kartuszach   koszyczka plakietki:   popiersie   Chrystusa   przy   kolumnie,    Niesienie krzyża, Chrystus Ubiczowany; na okrągłej stopie nakładany ornament     małżowinowy    i    repusowane     narzędzia    Męki;  neorokokowy (fig. 8/228), sygn.  Fraget w Warszawie 1851;  neogotycki 2. poł. w. XIX, sygn. Fraget.

Puszki: 1. manierystyczna (fig. 9/231), restaurowana 1877; połowa podwój- 2 nego pucharu tzw. kubek w kubek, Norymberga (?) 4. ćw. w. XVI, z późniejszą pokrywą, Polska 1. poł. w. XVII, zwień­czoną krzyżykiem „maltańskim” z prymitywną postacią Chrystusa;  puklowana czara (fig. 10/233) pucharu i jej wysoka 2 krawędź z płaskim ornamentem maureskowym i trzema od­lewanymi i cyzelowanymi kartuszami z motywem espagnolette;   w   tej   samej   technice    ornament   okuciowo-zwijany i maszkarony na jajowatym nodusie (fig.11/ 232) oraz fryz bawiących się puttów na pierścieniu trzonu; pokrywa puklo­wana, z prymitywnie rytym ornamentem roślinnym i  trzy­krotnie powtórzonym trybowanym przedstawieniem Chrystu­sa i Samarytanki u studni Jakubowej;  2.  barokowa podróżna 2. ćw. w. XVII (fig. 12/237), z rytym ornamentem małżowinowym  i pękami owoców na czarze, w zwieńczeniu pokrywy wysoki krzyżyk widlasty z odlewaną i cyzelowaną postacią Chrystu­sa; 3. barokowa ok. 1640 (fig. 13/234), czara (fig.14/ 235) przesłonięta ażurowym koszyczkiem   z uskrzydlonych   główek anielskich, z trzykrotnie powtórzonym monogramem IHS; na po­krywie pod ażurową zamkniętą koroną figurki Chrystusa Ecce Homo i klęczących kręgiem aniołów z narzędziami męki; nodus anielski, stopa (fig.15/ 236) okrągła z ornamentem cęgowo-taśmowym, główkami anielskimi i pękami owoców; 4. neorenesansowa, sygn. Norblin Galw. Warszawa z puncą probierczą i inicjałami probierza W. K. datującymi na 1852— 60, z ornamentyką okuciową na całej  powierzchni.

Relikwiarze: 1. Drzewa Krzyża Sw. (fig.16/ 244), regencyjny ok. 1730 z ażurowym kartuszem z ornamentu akantowotaśmowego, na owalnej trybowanej stopie analogiczny ornament wzbogacony o kampanule; o charakterze późnobarokowym (fig.17/ 242) w formie krzyża o ramionach zamkniętych trójlistnie, z relikwiami śś. Euzebiusza, Alojzego Gonzagi, Józefa i Tadeusza; z rytą wicią kwiatową; na stopie i krzyżu datu­jąca austriacka punca probiercza 1837 i nierozwiązana imien­na STM.

Krzyż ołtarzowy neogotycki po 1872 sygn. Henneberg Warszawa.

Ampułki:   1.  klasycystyczna  ok.  1815  (fig. 18/258), zapewne Warszawa, z zatartą puncą imienną;  o for­mach późnoklasycystycznych ok. poł. w. XIX, sygn. Fraget w Warszawie Galw. Dwa pióra pastorałów (fig. 19/247), pocho­dzących zapewne z dawnej cerkwi prawosławnej, neorenesans ruski,  srebro z emaliami w nakładanej ażurowo wici kwiatowej, sygn. Paweł Akimow Owczinnikow, 1883, z puncami miejskimi Moskwy.

Ornaty: 1. biały, kolumna z tka­niny broszowanej w złote wachłarzyki, 1. poł. w. XVIII; 2. czerwony, kolumna z wypukłym haftem kandelabrowym 1. poł. w. XVII z nici srebrnych i złotych, przeaplikowahym na nowy adamaszek (fig. 20/266); 3. zielony, boki z francuskich tkanin dekoracyjnych 2. ćw. w. XVIII, o wzorze wielkokwia­towym, w kolumnie m. i. z motywem fontanny, Lyon (?) ok. 1735 (fig. 21/287); — fioletowe: 4. z przeaplikowanym na nowszy ryps jedwabnym haftem łańcuszkowym ok. 1750, z przed­stawieniami Węża Miedzianego na krzyżu, Baranka Apoka­liptycznego oraz narzędzi i symboli Męki Pańskiej, z herbem Nabram pod infułą, Cypriana Wolickiego bpa sufragana pomorskiego, prepozyta łomżyńskiego (fig. 22/272, 23/273);  5. sece­syjny ok. 1900, w kolumnie haft nicią złotą i jedwabiem z mo­tywem kwiatów lilii, w krzyżu głowa Chrystusa (twarz ma­lowana na jedwabiu).

Dalmatyki: 1—2. czerwone z tkanin broszowanych pocz. w. XVIII;  3—4. różowe z tkaniny ok. poł. w. XIX z wzorem sieciowym o motywach liści akacji,  broszowanych blaszką srebrną (fig.24/291).

Dzwony: 1. ba­rokowy 1661 z reliefowym przedstawieniem N. P. Marii, fun­dacji Jana Witkowskiego  dla  kościoła  p.w.  Wniebowzięcia  N. P. Marii w niewiadomej miejscowości; 2. sygn. Ernst Frie­drich Koch 1767,  Gdańsk, z reliefowym przedstawieniem Chrystusa Zmartwychwstałego; 3. sygnaturka 1662 (?).

Na   plebanii   zespół pasów kontuszowych: 1. tzw. stambulski (fig. 25/293) 3. ćw. w. XVIII, dwustronny półzłotolity, w głowach trzy ukwiecone krzaczki zakom­ponowane   w   regularny    owal;  2-3.   Lyon,    manufaktura Guyot, Germain, Dechazelle przed 1792, oba sygn. leżącymi literami FS:  żółty,  jedwabny   (fig. 26/295),  w   głowach   dwa  29 krzaczki z dużym parasolowatym kwiatem; drugi (fig. 27/294) 29 półjedwabny,   dwustronny,   kremowo-kawowy,   w   głowach dwa krzaczki z kwiatami  goździków i tulipanów;  4.  dwu­stronny, z motywem sadzonek w owalach o falistym kontu­rze, zapewne Lyon przed 1792; 5. czterostronny, półzłotolity czarnozłoty   (fig. 28/292), sygn. Paschalis [Jakubowicz], Lipków  przed 1789; 6—7. dwa analogiczne gdańskie (fig. 29/298), sygn.   Besch Danzig, 4. ćw.   w.   XVIII, półjedwabne   dwustronne, czarnozłotawe, w głowach dwa wazony z bukietami w pro­stokątnych  polach  zamkniętych   lambrekinowym  festonem draperii; 8. czterostronny sygn. F.  K. (fig.  30/297), koniec w.   XVIII, Kraków, warsztat Antoniego Pudłowskiego (?), w gło­wach sztywno stylizowane sadzonki z kwiatami goździków i tulipanów;   9.   dwustronny,   półsrebrnolity,   sygn.   Kutkorz (fig. 31/299), z manufaktury Łączyńskich w Kutkorzu k/Lwowa,    pocz. w. XIX;  10. czterostronny, sygn. S. F., z elementami ornamentyki   empirowej   w   bordiurze   i szlaczkach,   pocz. w. XIX Korzec (?); .  11-12 dwustronne, niesygnowane z or­namentyką w typie używanym w manufakturze Franciszka Masłowskiego (fig. 32/296), Kraków, koniec w. XVIII; 13. dwu-  29 stronny, w głowach na gładkich prostokątnych polach dwie ucięte  gałązki  róży,   zapewne   Kobyłka,  4   ćw. w.   XVIII; 14.   dwustronny,   łososiowo-żółty,   w   głowach   broszowany, z motywem asymetrycznych gałęzi kwiatowych, Gdańsk (?), w. XVIII/XIX;  15. uszkodzony fragment półpaska lnianego dwustronnego, w głowach biało-niebieskie asymetryczne ga­łązki z dużymi kwiatami i zębatymi liśćmi, 4. ćw. w. XVIII, zapewne manufaktura P. C. Salzhubera w Gdańsku.

PAŁAC BISKUPI, ul Sadowa 3. Neoklasycystyczny 1925, wg projektu arch. Zdzisława Świątkowskiego. Usytuowany na pd. od kościoła katedralnego, fasadą zwrócony na zach. W kaplicy na I p. kominek (fig. 33/304) marmurowy 1925, z gzymsem wspartym na klasycystycznych kariatydach z ok. 1825,  pochodzących z pałacu Ludwika Paca w Dowspudzie.

Obrazy: 1—2. barokowe ok. 1650, szkoła włoska (Bolonia?) zapewne tego   samego   autora:   Chrystus   przed   Kaifaszem  (fig. 34/76) i Naigrawanie (fig. 35/77); oba pochodzą z katedry w Sejnach, uprzednio być może w zbiorach Paców w Dowspudzie;  3. Stygmatyzacja św. Franciszka (fig. 36/114), kompo­zycja oparta na rycinie Jacąues de Bellange, w typie w< XVII, przemalowany; 4. Adorujący reprezentanci stanów świeckich i duchownych (fig. 37/96), późnobarokowy ok. 1800, . ..pewne predella z niezachowanego ołtarza św. Anny w kościele par. w Wiźnie, gdzie wzmiankowana 1853; 5. Misja św. Brunona i z Kwerfurtu (?) (fig. 38/108), mai. M. Zdulski (sygnatura słabo czytelna) ok. 1860; 6. św. Franciszek Ksawery (fig. 39/107), ko­niec w. XIX; 7—8. obrazy ze złoconym tłem, koniec w. XIX, z  dawnej   cerkwi   prawosławnej:   Matka   Boska   z  Dzieciątkiem i dwaj aniołowie (fig. 40/111) malowany. na desce.

Zespół portretów biskupów diecezji wigierskiej (następnie sejneńsko-augustowskiej); — bpi ordynariusze: 1. Michał Franciszek Karpowicz (1744—1803) (fig. 41/117) koniec w. XVIII;  2. kopia tegoż portretu, ok. poł. w. XIX; 3. Jan Klemens Gołaszewski (1748—1820) (fig. 42/121), ok. poł. w. XIX; 4. Mikołaj Manugiewicz 1754—1834) (fig. 43/122) 1. poł. w. XIX; 5. Paweł Straszyński I (1784—1847) (fig. 44/124) 2. ćw. w. XIX; 6. Konstanty Ireneusz 7 Łubieński (1825—69) (fig. 45/127) mai. I. Zaorski 1872; — sufragani: 7. Augustyn Polikarp Marciejewski (1778—1827) (fig. 46/120) 1. ćw. w. XIX; 8. Stanisław Kostka Choromański (1769—1838) !8 (fig. 47/123) 2. ćw. w XIX; 9. Józef Hollak (1812—1890) (fig. 48/128) koniec w. XIX.

Meble neobarokowe gdańskie 2. poł. w. XIX: dwie szafki (fig. 49/71), stół, dwa fotele.  Zegar kominkowy (fig. 50/259) klasycysty-czny ok. poł. w. XIX, biały marmur i brąz złocony. Lich­tarze klasycystyczne ok. poł. w. XIX: 1—2. o trzonach kryształowych (fig. 51/250); 3—4. w formie kolumny (fig. 52/248) ze spiralnie obiegającym trzon fryzem ornamentalnym. — W kaplicy prywatnej: ołtarz szafkowy neogotycki, wyk. w Poznaniu 1926, z płaskorzeźbami Matki Boskiej z Dzie­ciątkiem i czterech świętych. Obrazy: 1. Zwiastowanie (fig. 53/78),  manierystyczny  ok.   1627, silnie  przemalowany, pochodzący z ołtarza głównego katedry; 2. św. Augustyn (fig. 54/85),  analogiczny z obrazem Carlo Cignaniego w   Muzeum   Nar. w W irszawie,   barokowy   ok.   1700,   pochodzący  z  katedry w Se nach; 3. Św. Piotr (fig. 55/89), barokowy w. XVIII; 4. św.  8S Józef    Dzieciątkiem, o charakterze barokowym pocz. w. XIX; 5. Opłakiwanie (fig.   56/116), kopia  1. poł.   w. XIX   (1815?) wg   11 Van Dycka;  6.  Niewierny Tomasz (fig. 57/115), kopia w. XIX   wg Rubensa tryptyku Rococxów w Antwerpii. Dwa kielichy neogotyckie   pocz.   w.   XX    z   emaliowanymi    plakietkami.

Zaczątek zbiorów Muzeum   Diecezjalnego. Rzeźby: Matka Boska (fig. 58/138) i Archanioł Gabriel (fig. 59/137, 60/139) z grupy Zwiastowania, gotyckie   ok.  1500,   zapewne z kra­kowskiego  warsztatu  Wita Stwosza,  pochodzące z kościoła par. w Kłeczkowie. — Ornaty: białe:  1. ok. 1740, kolumna biała, broszowana srebrem, boki zielone z tkanin francuskich (fig. 61/282); 2. ok.   1740, z mięsistym wielkoraportowym wzorem kwiatowym na srebrnym tle (fig. 62/288); 3. w kolumnie  Z obiciowa tkanina francuska ok. 1735, boki w. XIX (fig. 63/284);  4. nierozcinany, rozszyty galonem w. XVIII, tkanina broszo­wana jedwabiem i srebrem 2. ćw. w. XVIII; 5. w kolumnie z francuskiej tkaniny obiciowej ok. 1735—40 wielkoraporto-wy wzór m. i. z motywem waz, rocaillów i panopliów, boki białe z wzorem niebieskim, broszowanym srebrem w rzekę falistą ok. 1760 (fig. 64/285);  6. w kolumnie czerwony adamaszek  ok.   1760  z  wzorem  w  rzekę,  boki  Gros de Tours ok. 1740;   7.   kolumna  z  francuskiej   tkaniny   dekoracyjnej  ok. 1740,  boki  adamaszek  w.  XX;  8.  nierozcinany,  na  białym atłasie  klasycystyczny   jedwabny   haft  łańcuszkowy  koniec w. XVIII w luźno rozrzucone bukieciki i gałązki z kokarda­mi (fig. 65/275); 9. nierozcinany, klasycystyczny koniec w. XVIII,  z analogicznym haftem w luźno rozrzucone bukieciki, w ko­lumnie   ujęte   w    owale,   rozszyty   złotą   koronką   2.   poł. w. XVIII; 10. w kolumnie atłas ok. 1780 w pionowe prążki i drobne rzuty kwiatowe, boki zielone z haftem pierzastym w. XVIII/XIX (fig. 66/289); 11. kolumna z brokatu aksamitnego ok. poł. w. XIX, boki z adamaszku   koniec w. XIX; — czerwone:   12. barokowy, nierozcinany, z gładkiego weluru, w kolumnie wypukły haft złoty 1. poł. w. XVII w ukła­dzie  kandelabrowym  (fig.  67/267,  68/268);  13.  z  nowych   tkanin, 2 w kolumnie przeaplikowany haft jedwabny ok. poł. w. XVIII; 14. boki  z tkaniny francuskiej ok. 1740, kolumna atłasowa nowa     (fig. 69/283); — zielone:    15.   gotycki,   w   kolumnie 2 gładki welur, boki z aksamitnego brokatu pętelkowego Włochy koniec w. XV (fig. 70/265); 16. kolumna z wzorem w rzekę ok. 1760, boki zielone z wzorem koronkowym 1. ćw. w. XVIII (fig. 71/281); 17. kolumna seledynowa z motywem kwitnącej gałęzi jabłoni, broszowanym jedwabiem i sre­brem, boki z gładkiego niebieskiego rypsu, rozszyty srebrną koronką ok. poł. w. XVIII; 18. w kolumnie na seledynowym tle broszowany srebrem wzór w rzekę ok. 1760, boki białe z wzorem broszowanym jedwabiem ok. poł. w. XVIII, roz­szyty koronką srebrną z tegoż czasu; — fioletowe: 19. fundacji Klimaszewskich 1805, wykonany ze starszych tkanin: boki fioletowe ok. 1770; 20. z symbolami i narzędzia­mi Męki Pańskiej, haft rządkowy aplikowany w. XVIII/XIX (fig. 72/270, 73/271); — niebieskie: 21. w kolumnie francuska tkanina jedwabna typu bizarre ok. 1700, boki z adamaszku pocz. w. XX (fig. 74/280); 22. z tkanin francuskich, boki pocz. w. XVIII, w kolumnie na różowym tle wielkoraportowy wzór mięsistych kwiatów ok. 1740; 23. boki z białego atłasu ok. 1770 w pionowe pasy oplecione wicią kwiatową broszowaną jedwabiem i srebrem; — różowe: 24. boki z tkaniny obi­ciowej 2. ćw. w. XVIII (fig. /75/286). Fragment kolumny z baro­kowym haftem wypukłym nicią srebrną pocz. w. XVIII (fig. 76/269). — Dalmatyki białe: 1—2. nierozcinane, tkanina Gros de Tours ok. 1740 (fig. 77/290); — czerwone: 3—4. w kolumnie haft łańcuszkowy, klasycystyczny koniec w. XVIII, obszyte złotym galonem w. XVIII.

Obrazy:  św. Rodzina (fig. 78/86); Sąd nad Chrystusem (fig. 79/94), św. Anna Samotrzeć (fig. 80/79) barokowy ok. poł. w. XVII, pochodzący z kościoła w Kadzidle w zwieńczeniu; w. XIX: św. Jan Kanty (fig.82/105), sygn. Adrian Głębocki, sprawiony 1860; , Wizja św. Stanisława Kostki, pocz. XVIII w. (fig. 81/88);

Relikwiarz: św. Stanisława Kostki 1746 r. (fig. 83/245)

Rzeźby:  Alegoria miłosierdzia (fig. 85/193);   Alegoria Wiary (fig. 86/194),  renesansowa 1589, ka­mienna, pierwotnie w zwieńczeniu nagrobka Andrzeja i Elżbiety Modliszewskich;  Zwieńczenie nagrobka Nikodema Franciwszka Kossakowskiego (fig. 84/195)

Rzeźby:  Jana   Chrzciciela (fig. 87/140) i Stanisława bpa (fig.90/ 141) 1. ćw. w. XVI, konserwowane 1954 przez Pracownie Konserwacji Zabytków w Warszawie; św. Dominik 2 ćw. XVII w. (fig. 88/146); św. Róża z Limy z ołtarza NMP  2 ćw. w. XVII;  św. Stanisław bp pocvz. XVI w. (fig. 90/141);  Chrystus Zmartwychwstały w XVIII (fig. 91/161)

Temat ten opracowano na podstawie:
Katalog Zabytków Sztuki
Łomża i Okolice
Maria Kałamajska – Saeed
1768 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.

Łomża. Ulica Wąska

UL. WĄSKA Powstała pod koniec XIX wieku lub na początku XX, jeszcze przed 1925 r na osiedlu Pociejewo. Wytyczona jest równolegle do Szosy Zambrow­skiej, zas' prostopadle[...]

Rosyjski Bank Państwa

Cykl tematyczny projektu "Perły architektury okresu gubernialnego i międzywojennego miasta Łomży oraz ich architekci" Rosyjski Bank Państwa Według informacji Wojewódzkiego Urzędu[...]