Podziemia kościoła pw. Św. Stanisława Kostki przypominają o swoim istnieniu

W trakcie prac związanych z remontem instalacji CO na terenie placu u zbiegu ulic Rządowej i Zjazd odsłonięte zostały wielowiekowe historyczne relikty podziemi kościoła pw. Św. Stanisława Kostki. Kościół ten położony był w północnej części skarpy, w obrębie posiadłości jezuitów, które znajdowały się na skraju ówczesnego terenu miasta. Około 1612 roku wybudowano drewniany kościół, który został zniszczony przez pożar w 1696 roku. Budowę dużego, murowanego kościoła w stylu barokowym rozpoczęli jezuici w 1621 roku od położenia kamienia węgielnego.

 

Kościół-św.-Stanisława-KostkiOlbrzymia bryła kościoła dominowała nad Łomżą od roku 1732 tj od roku zakończenia jego budowy, aż do wysadzenia jego przez wycofujących się w 1944r Niemców. Kościół przechodził w ciągu prawie 300 lat swojego istnienia zmienne koleje losu. Ukończony ostatecznie z fundacji starosty łomżyńskiego Szembeka, mieścił w sobie trzy obszerne nawy, a od strony ul. Rządowej zwieńczony był dwoma wysokimi wieżami. Przez wiele lat /do połowy XVIII w/, połączony był łącznikiem biegnącym poprzecznie do ciągu dzisiejszej ul. Zjazd /do czasu przebicia tej ulicy przez skarpę decyzją cara/ z budynkiem kolegium łomżyńskiego.

caratW roku 1774 kościół przejęli pijarzy, jednak od roku 1850 r. uznano, że kościół popijarski popadł w taką ruinę, iż przebywanie w nim groziło niebezpieczeństwem.  Na wniosek społeczności łomżyńskiej wyznania ewangelicko-augsburskiego w sierpniu 1853 r., zapadła decyzja władz carskich o przekazaniu mocno zrujnowanego kościoła popijarskiego w Łomży na potrzeby ewangelików, przyznając im 3 tysiące rubli na jego remont. Około 1880 roku zarządzono zdjęcie wież, według jednej z wersji dlatego, że górowały nad nowo wybudowaną w 1877 roku cerkwią na dzisiejszym pl. Jana Pawła II.

ZbiornkiW czasie II wojny światowej władze niemieckie urządziły w kościele skład zboża, a w jednej z jego wież zamontowano wyrównawczy zbiornik na wodę. Prawdopodobne jest, że do dzisiaj w podziemiach kościoła spoczywają szczątki zasłużonych na przestrzeni wieków dla jego budowy, obywateli łomżyńskich. W kościele tym odbyła się również szeroko opisywana w historiografii naczelnika Państwa Polskiego konwersja wiary marszałka Józefa Piłsudskiego. Warto dodać, że ruiny kościoła zostały w latach pięćdziesiątych decyzją władz komunistycznych zostały uprzątnięte i przeznaczone dla podwyższenia i utwardzenia ulicy Zamiejskiej.

Dzisiejsza ulica Zamiejska /widok w kierunku ul. Zjazd/, dla której podwyższenia użyto szczątków kościoła pw. Św Stanisława Kostki

Dzisiejsza ulica Zamiejska /widok w kierunku ul. Zjazd/, dla której podwyższenia użyto szczątków kościoła pw. Św Stanisława Kostki

 

Monumentalny charakter kościoła uwidocznia zdjęcie jego wnętrza /za Tygodnikiem Ilustrowanym/

Monumentalny charakter kościoła uwidocznia zdjęcie jego wnętrza
/za Tygodnikiem Ilustrowanym/

Odsłonięte w trakcie prac modernizacyjnych instalacji CO podziemia zasłużonej dla łomżyńskiego dziedzictwa kulturowego świątyni, z pewnością zasługują na należytą inwentaryzację, a być może również na pogłębione badania archeologiczne.

/Wojciech Winko/

Galeria zdjęć /odsłonięte artefakty/:
1
2
3
5
7
10
11

711 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.

Doroczny hołd pamięci

Urokliwa leśna polana w jeziorkowskim lesie stała się 74. lata temu, miejscem zagłady prawie 200 Polaków rozstrzelanych tam przez hitlerowców w 1942 i 1943 roku. Szczególnie pamięt[...]