Łomżyńskie medale. Jan Paweł II

O pielgrzymkach Jana Pawła II do Ojczyzny, a zwłaszcza o wizycie w Łomży pisaliśmy w dniu Jego kanonizacji. http://historialomzy.pl/jan-pawel-ii-w-lomzy-wspomnienia/ Dzisiaj publikujemy fragmenty „Kolekcjonera Łomżyńskiego” udostępnione nam przez Panią Jolantę Deptułę – ówczesnego sekretarza redakcji tego periodyku.

Redakcja

Wizyta Jana Pawła II w Łomży na medalach, banknotach, plakietkach

Z okazji wizyty Jana Pawła II w Łomży w dniach 4-5 czerwca 1991 roku, instytucje, parafie rzymsko – katolickie jak i osoby prywatne emitowały medale poświęcone temuż wydarzeniu. Większość medali zaprojektował łomżyński artysta plastyk Janusz Czarny. Różnią się techniką wykonania jak i materiałem z którego powstały. Pragnę zaprezentować Czytelnikom ” Kolekcjonera Łomżyńskiego ” całą emisję składającą się z dziewięciu medali. Wszystkie medale znajdują się w zbiorach autora.

1. JAN PAWEŁ II IV PELGRZYMKA DO OJCZYZNY. WIZYTA W ŁOMŻY 4 – 5.  VI. 1991.

 Skan 1

A. Półpostać papieża opartego na krzyżu pasterskim w prawo. W otoku napis: PAPIEŻ JAN PAWEŁ II IV PIELGRZYMKA DO OJCZYZNY WIZYTA W ŁOMŻY  4 – 5. VI. 1991. Po lewej drobnymi literami: MET.

Skan 2

  R. Wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem bez korony umieszczony w ramce. Po lewej pionowo napis: OBRAZ / MATKI BOSKIEJ / Z DZIECIĄTKIEM, po prawej stronie: W / KATEDRZE / ŁOM­ŻYŃSKIEJ XVI W.
Niesygnowany.
Projekt graficzny: ks.Witold Wróblewski z Łomży i zespół pracowników Przedsiębiorstwa Wielobranżowego” AGROMEN – COOP ”
Warszawa – 00-660, ul. Lwowska 11 / 3 A.
Średnica – 40 mm.
Miedź posrebrzana – 8.000 szt.
Realizacja projektu i bicie medalu: Zakłady Rzemieślnicze w Warszawie.
Emitent medalu: Łomżyńska Kuria Diecezjalna, Diecezjalny Komitet Organizacyjny do Spraw Wizyty Pasterskiej Ojca Świętego Jana Pawła II w Łomży podczas IV Pielgrzymki do Ojczyzny. Sekcja Pamiątek i Wydawnictw.

Skan 3

A. Jak medal pierwszy
R. Budynek Wyższego Seminarium Ducho­wnego w Łomży. U góry w otoku napis: WYŻSZE SEMINARIUM DUCHOWNE u dołu: W ŁOMŻY. Niesygnowany.
Projekt graficzny: ks.Witold Wróblewski z Łomży i zespół pracowników P.W. „AGROMEN – COOP” Warszawa.
Emitent medalu: Łomżyńska Kuria Diecezjalna.

3. JAN PAWEŁ I. IV PELGRZYMKA DO OJCZYZNY. WIZYTA W ŁOMZY4 – 5. VI. 1991.

Scan 4

 A. Jak medal pierwszy.
R. Widok kościoła. U dołu w otoku napis: KOŚCIÓŁ P. W. MIŁOSIERDZIA BOŻEGO W ŁOMŻY. U góry po prawej herb miasta Łomży. Niesygnowany. Średnica – 40 mm.
Miedź posrebrzana – na awersic z napisem: MET – 8.000 szt,
bez napisu: MET – 20.000 szt.
Realizacja projektu i bicie medalu: Zakłady Rzemieślnicze w Warszawie.
Emitent medalu: Łomżyńska Kuria Die­cezjalna.

4. JAN PAWEŁ II IV PELGRZYMKA DO OJCZYZNY. WIZYTA W ŁOMŻY 4 – 5. VI. 1991.

Skan 6

A. Na tle krzyża postać papieża w stroju pontyfikalnym profilem w lewo. Papież w lewej ręce trzyma krzyż pasterski, a prawa uniesiona w geście błogosławienia.

Skan 5

R. Widok kościoła. U góry w otoku napis: KATEDRA P. W. ŚW.. MICHAŁA ARCIIANIOŁA W ŁOMŻY
Na rancie głaldkim u dołu drobnymi literami napis: MET.
Niesygnowany.
Projekt graficzmy: ks.Witold Wróblewski z Łomży i zespół pracowników P. W. „AGROMEN – COOP” Warszawa
Średnica – 69 mm.
Miedź posrebrzana – 1.000 szt.
Realizacja projektu i bicie medalu: Zakłady Rzemieœlnicze w Warszawie. Emitent medalu: Łomżyńska Kuria Diecezjalna.

5. WIZYTA OJCA ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ŁOMŻY

Skan 7

A. Głowa papieża w mitrze trzy czwarte w prawo. Z prawej krzyż pasterski. U góry napis: ŁOMŻA 91.

Skan 8

R.Kościół w Łomzy p.w. św. Michała Archanioła. U dołu napis: KATEDRA.
Sygnowany na A.- spleciony monogram CzJ.
Projekt i wykonanie: Janusz Czarny.
Medal w kształcie kwadratu o wym. 78 x 78 mm.
Mosiądz patynowany – 850 s/.t.
Medal lany: w ” Zakładzie Odlewnictwa Artystycznego ” Romana Murawskiego w Ciechanowcu -18 – 230, uL Łomżyńska 59.
Emitent medalu: Urząd Miejski w Łomży.

6. JAN PAWEŁ IIW ŁOMŻY 4, 5. 06. 91. JUBILEUSZ 10 LECIA ŚWIĄTYNI MIŁOSIERDZIA BOŻEGO.

Skan 9

A. Na kropkowanym tle półpostać pa­pieża profilem w prawo, podpisujące­go obraz Miłosierdzia Bożego. U góry półkolem napis: JAN PAWEŁ II /W/ ŁOMŻY / 4, 5. 06. 91. U dołu: JEZU UFAM TOBIE.

Skan 10
R. Ołtarz papieski na tle świątyni, która połączona jest z ołtarzem promieniami, symbolem płynącego Miłosierdzia Boże­go. U góry napis: JUBILEUSZ/10 LEGIA/ŚWIĄTYNI / MIŁOSIERDZIA/BO­ŻEGO. Na dole półkolem: SAGRARIUM ŁOMŻY – OŁTARZ PAPIESKI. Tło kres­kowane.
Niesygnowany.
Projekt i wykonanie: Janusz Czarny.
Średnica – 87 mm.
Mosiądz – około 300 szt.
Medal lany: w ” Zakładzie Odlewnictwa Artystycznego ” Romana Murawskiego w Ciechanowcu.
Emitent medalu: Parafia Rzymsko – Katolicka p.w. Miłosierdzia Bożego w Łomżyul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 11.
7. PAPIEŻOWI JANOWI PAWŁOWI II Z OKAZJI POBYTU W ŁOMŻY 04,06,1991.

Skan 11

A. U góry na powierzchni awersu widok frontonu katedry w Łomży p.w. Św. Michała Archanioła, u dołu w ozdobnym kartuszu herb miasta Łomży, po prawej biskupa Juliusza Paetza, a po lewej herb papieski. U dołu wzdłuż obrzeża napis: PAPIEŻOWI JANOWI PAWŁOWI IIZ OKAZJI POBYTU W ŁOMŻY 04, 06, 1991. Przywieszka w kształcie wstęgi , na niej napis: *JAK PIĘKNE STOPY TYCH, KTÓRZY ZWIASTUJĄ DOBRĄ NOWINĘ ! Poniżej z prawej małymi literami: W LIŚCIE DO RZYMIAN BIBLIA 1000 LEGIA RZ 10/15.
Jednostronny.
Sygnowany na A.- spleciony monogram CzJ.
Projektował i wykonał: Janusz Czarny.
Medal w kształcie owalu o wym. 314 x 258 mm.
Przywieszka w kształcie wstęgi o wym. 358 x 18 mm.
Mosiądz– 4 szt.
Medal lany -w ” Zakładzie Odlewnictwa Artystycznego ” Romana Murawskiego w Ciechanowcu.
Emitent medalu: Urząd Miejski w Łomży – 3 szt, Sylwester Banaśkiewicz – 1 szt.

Uwaga: medal był wręczony papieżowi Janowi Pawłowi II z okazji wizyty w Łomży w dniu 04. 06. 1991 roku, drugi ks. biskupowi Diecezji Łomżyńskiej Juliuszowi Paetzowi, trzeci medal otrzymał Urząd Miejski w Łomży, czwarty w zbiorach autora.

8. JAN PAWEŁ II – PIELGRZYM – ŁOMŻA – 1991.

Skan 12

A. Popiersie papieża trzy czwarte w prawo. Papież w lewej ręce trzyma krzyż pasterski, prawa uniesiona w geście błogosławienia. U góry napis: POLSKA ‚ 91.

Jednostronny.
Niesygnowany.
Medal w kształcie prostokąta o wym. 83 x 110 mm.
Gips – 240 szt.
Odlew wykonał: Marian Czarkowski z Łomży.
Emitent medalu: Marian Czarkowski.
9. JAN PAWEŁ IIW ŁOMŻY – 1991.
Skan 13
A. W centrum Matka Boska Częstochowska z Dzieciątkiem bez koron. Poniżej półpostać papieża en face, prawa ręka podniesiona w górę, w lewej krzyż pasterski.

Jednostronny.
Niesygnowany.
Projektował i wykonał: Janusz Czarny.
Medal w kształcie prostokąta o górnym boku zaokrą­glonym o wym. 118 x 218 mm.
Gips – 380 szt.
Odlew wykonał: Marian Czarkowski z Łomży.
Emitent medalu: Marian Czarkowski.

BANKNOTY Z NADRUKAMI Z OKAZJI WIZYTY JANA PAWŁA II W ŁOMŻY

Polska posiada bogatą tradycję wykonywania nadruków na papierowych środkach płatniczych sięgającą od 1965 roku, a za­początkowaną przez Narodowy Bank dla upamiętnienia 120 rocznicy założenia Warszawskiego Towarzystwa Numizmatycznego.

  Skan 1

Edytorami nadruków najczęściej był NBP, Komisja Numizmatyczna PTAiN, oddziały i koła PTAiN oraz warszawski Klub Numizmatyków i Falerystów. Nadruki można podzielić na kilka grup: denominacyjne, adaptacyjne, likwidacyjne, użytkowe i okolicznościowe. Te ostatnie stanowią najliczniejszą grupę i zdobyły największą popularność wśród kolekcjonerów.1

Łomżyński Oddział PTN, chyba jako pierwszy w kraju, wykonał nadruki na banknotach z okazji wizyty Jana Pawła 11 w Łomży w dniach 04 – 05. VI. 1991 roku. Nadruki wykonano techniką typo­graficzną w kolorze czarnym na awersach banknotów o nominałach:

20 -złotowych z 1982 r. w ilości 500 szt, 200- złotowych z 1988 r. w ilości 200 szt, 500 – złotowych z 1982 r. w ilości 300 szt wszystkie o treści: WIZYTA / OJCA ŚWIĘTEGO / JANA PAWŁA II / W ŁOMŻY / 04 – 05. VI. 1991 R. / PTN / ODDZIAŁ W ŁOMŻY.

 Skan 2

Ponadto, dodatkowo w niewielkich ilościach wykonano nadruki z napisem: PRÓBA na banknotach o nominałach: 10 zł z 1982 r. – 3szt, 20 zł z 1982 r. – 8szt, 50 zł z 1988 r. – 3 szt, 100 zł z 1986 r. – 3 szt, 200 zł z 1988 r. – 8 szt, 500 zł z 1982 r. – 8 szt, 1000 zł z 1979 r. – 2 szt. Wszystkie te banknoty z pewnością wzbogacą zbiory kolekcjonerów banknotów z nadrukami. Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne, Komisja Numizmatyczna wydała „KATALOG NADRUKÓW OKOLICZNOŚCIOWYCH NA BANKNO­TACH „, Warszawa 1991, autorstwa: Władysława Kabaja, Waleriana Piotrowskiego i Adama Zająca. Cena 15.000 zł.

STEMPLE, KARTKI POCZTOWE, PLAKIETKI…

W celu upamiętnienia kolejnej czwartej wizyty papieża Jana Pawła II w Polsce, Poczta Polska oraz różne instytucje łomżyńskie wprowadziły do obiegu następujące wydawnictwa:

Skan 1

l. Poczta Polska datownik okolicznościowy w urzędzie: 18-400 Łomża 1,04.06. 1991.
W centrum krzyż pasterski. Wokoło napis: IV WIZYTA PAPIEŻA JANA PAWŁA II W POLSCE 1991 R. ŁOMŻA 1. 1991 *06*04.
Okrągły o średnicy 32 mm.

2. Miejski Dom Kultury – Dom Środowisk Twórczych w Łomży: stempel okolicznościowy.

Skan 2

Półpostać papieża profilem w prawo. Ręce złożone do modlitwy. Po prawej napis: PIEL-/GRZYM- / KA/OJCA/ ŚWIĘTE-/ GO JANA / PAWŁA II / ŁOMŻA/4-5. VI. 91 R.
Projekt graficzny – Anna Bureś z Łomży.
Okrągły o średnicy 59 mm. Stempel jednorazowy na 1000 odbić.
Wykonanie stempla: Przedsiębiorstwo Zagraniczne ” STAMP ” 02 – 924 Warszawa, Al. Jerozolimskie 54.
Emitent: Miejsk Dom Kultury – Dom Środowisk Tw.órczych, 18 – 400 Łomża, ul. Wojska Polskiego 3 / 5.

3. Łomżyńska Kuria Diecezjalna: 12 kartek pocztowych.
Karty kolorowe, drukowane techniką offsetową, na białym kartonie pocztówkowym o łącznym nakładzie ponad 120.000 cgz.
Druk kartek: Diecezjalny Zakład Poligraficzny, 10 – 456 Olsztyn, ul.Kard. S. Wyszyńskiego 11.
Emitent: Łomżyńska Kuria Diecezjalna. Diecezjalny Komitet Organizacyjny

Skan 3

do Spraw Wizyty Pasterskiej Ojca Świętego Jana Pawła II w Łomży podczas IV Pielgrzymki do Ojczyzny. Sekcja Pamiątek i Wydawnictw.

4. Krajowa Agencja Wydawnicza / KAW / – 1 kartkę pocztową.
Projekt kartki: R. Brym.
Karta kolorowa, drukowana techniką offsetową, na białym kartonie pocztówkowym w nakładzie 15.000 egz.
Emitent: Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa.
5. P.H.A.C.L.F. w Łomży 2 kartki pocztowe.
Karta kolorowa, drukowana techniką offsetową, na białym kartonie pocztówkowym. Autor projektu i nakład kart nieznane.
Emitent: P.II.A.C.L.F. w Łomży.
6. Wojewódzki Ludowy Klub Sportowy „NAREW” w Łomży-1 kartkę pocztową.
Projekt kartki: art. plastyk Mieczysław Romańczuk z Olsztyna.
Kartka kolorowa, drukowana techniką offsetową, na białym kartonie pocz­tówkowym w nakładzie 5.000 egz.
Druk kartki: Pracownia Poligraficzna ” MG ” Marka Gardziclcwskicgo, Unieszewo 29 k / Olsztyna.
Emitent: Wojewódzki Ludowy Klub Sportowy ” NAREW „, 18- 400 Łomża, ul. Poznańska 141.
7. Urząd Miejski w Łomży – Plan miasta, Czwarta wizyta Jana Pawła II w Polsce, Łomża 4-5 czerwca 1991
Opracowanie graficzne: Krzysztof Janicki z Olsztyna.
Tekst: Donata Godlewska z Łomży.
Mapa kolorowa, format B2, drukowana techniką typograficzną w nakładzie 50.000 cgz.
Druk: Olsztyńskie Zakłady Graficzne w Olsztynie, ul. Towarowa.
Wydawca: Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej ” COIT „, Oddział w Olsztynie 10 – 083, ul.Warszawska 13.
Emitent: Urząd Miejski w Łomży, Wydział Kultury Fizycznej i Turystyki.
8. Urząd Miejski w Łomży – 1 plakietę samoprzylepną.

Skan 4

Papież w stroju pontyfikalnym, w lewej ręce trzyma krzyż pasterski, prawa uniesiona w geście błogosławienia.
W otoku napis: CZWARTA WIZYTA JANA PAWŁA II W POLSCE ŁOMŻA 4 – 5 CZERWCA 1991.
Projekt graficzny: Krzysztof Janicki z Olsztyna.
Plakieta w kształcie prostokąta o wym. 60 x 64 mm – 2.000 szt
Wykonanie: Zakłady Rzemieślnicze w Olsztynie.
Emitent: Urząd Miejski w Łomży, Wydział Spraw Społecznych, Stary Rynek 14.

9. Urząd Miejski w Łomży – 1 znaczek plastykowy na agrafkę.
Papież w stroju pontyfikalnym, w lewej ręce trzyma krzyż pasterski, prawauniesiona w geście błogosławieństwa. W otoku napis: CZWARTA WIZYTA JANA PAWŁA II W POLSCE ŁOMŻA 4 – 5 CZERWCA 1991.
Projekt graficzny: Krzysztof Janicki z Olsztyna.
Plakieta w kształcie kwadratu o wym. 45 x 45 mm – 2.000 szt.
Wykonanie: Zakłady Rzemieślnicze w Olsztynie.
Emitent: Urząd Miejski w Łomży, Wydział Spraw Społecznych, Stary Rynek 14.
10. Urząd Miejski w Łomży – komplet kopert /10 s/t / z wizerunkami papieża Jana Pawła II.
Nakład: 1.000 kpl.
Druk: za pośrednictwem Centralnego Ośrodka Informacji Turystycznej ” COIT „, oddział w Olsztynie.
Emitent: Urząd Miejski w Łomży, Wydział Spraw Społecznych, Stary Rynek 14.
11. Poczta Harcerska – Łomża 101 – 2 koperty
I. Wizerunek Matki Boskiej Łomżyńskiej.
Napis: OB RAZ MATKI BOŻEJ ŁOMŻYŃSKIEJ/KORONOWANY PRZEZ OJCA ŚW. JANA PAWŁA II / 4 CZERWCA 1991 R.
Autor projektu: Iwona Suszczycka.
Nakład: – 400 szt.
Druk wykonano techniką xcro na białym papierze.
II. Herb papieski, obok Iilijka harcerska. Napis: IV/PIEŁGRZYMKA/JANA PAWŁA II / DO I OJCZYZNY / 4 – 5. VI. – WIZYTA / W ŁOMŻY.
Autor projektu: Henryk Karwowski.
Nakład -300 szt.
Druk wykonano techniką xero na białym papierze.
 Skan 5Skan 6

 

12. Poczta Harcerska Łomża 101-2 stemple okolicznościowe.

I. Papież wśród dzieci przed łomżyńską katedrą. Od góry napis: IV PIEL­
GRZYMKA JANA PAWŁA II / DO OJCZYZNY / WIZYTA W ŁOMŻY / PH –
ŁOMŻA- 101.

Skan 7

Projekt graficzny: Henryk Karwowski.
Wyrób kauczukowy.

II. Napis: HARCERSKA BIAŁA SŁUŻBA / OJCU ŚWIĘTEMU / * WIZYTA W ŁOMŻY 4 – 5.06.1991 *

WIZYTA W ŁOMŻY = PH-ŁOMŻA-101

Projekt graficzny: Henryk Karwowski
Emitent kopert i stempli: Związek Harcerstwa Polskiego, Poczta Harcerska Łomża 101, przy Domu I Iarcerza w Łomży, 18 – 400 Łomża 5, ul. Śniadeckiego 14/40.

13. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej. Przewodnik „WOJEWÓDZTWO ŁOMŻYŃSKIE ” str. 150, dedykowany Ojcu Świętemu ” W HOŁDZIE OJCU ŚWIĘTEMU PAPIEŻOWI JANOWI PAWŁOWI II, PI ELGRZYMOWI PO Zł EMI ŁOMŻYŃSKI EJ W DNIACH 4 – 5 CZERWCA 1991 R.”
Autor. Czesław Nicewicz.
Druk: Drukarnia XD, Mirosław Jankowski, 18-400 ŁOMŻA, ul.Raginisa 14 a.
Nakład: 10.000 egz.

14. Kuria Diecezjalna w Łomży:
wydawnictwo: ” OJCIEC ŚWIĘTY W ŁOMŻY ” str. 56.
Autor: ks. Witold Jemiclity.
Skład i druk: Zakład Poligraficzny: SCAN BIT, Łomża, ul. Berlinga 5 / 5, lub ul. Poznańska 156.
Nakład: 10.000 egz.

15. Diecezjalne Wydawnictwo Łomżyńskie – wydawnictwo w pięciu kolorowych
wersjach: ” LITURGIA MSZY ŚWIĘTEJ POD PRZEWODNICTWEM OJCA ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II „.
Skład i łamanie: ” Stopka ” Łomża.
Druk: ZUP ” Libra Print ” Łomża.
Nakład: 50.000 egz.

16. Redakcja tygodnika ” KONTAKTY „:
wkładka / dodatek / fotograficzny do tygodnika.
Redakcja: Władysław Tocki.
Autorzy zdjęć: Gabor Lorinczy ” Kontakty „, Zbigniew Zalewski Foto ” GABS ” Łomża.
Skład i druk: SPPP ” POGOŃ ” / Białystok /.

17. Dziennikarska Oficyna Wydawnicza ” Ori „- Białystok.
Zestaw 8 grafik w obwolucie: ” IV PIELGRZYMKA OJCA ŚWIĘTEGO DO OJCZYZNY, ŁOMŻA – BIAŁYSTOK, 4 – 5 CZERWCA 1991 R ” .
Autor grafik: Jerzy Tadeusz – Piotr Lcngiewicz z Białegostoku.
Tekst: Sylweriusz Dworakowski.

18. Grupa Wydawnicza ” MOMENTAS „. ” GÓRA KRZYŻY TAJEMNICE, LEGENDY, PODANIA „.
Wydanie poświęcone pielgrzymce Ojca Świętego do Łomży w czerwcu 1991 roku. Str. 48.
Autor: Vilius Puronas.
Skład komputerowy i redakcja polskiego tekstu: Niezależne pismo Polaków na Litwie ” Magazyn Wileński „.
Druk wykonano w drukarni ” Rytas „, 235799 Klaipeda, Baltijos pr.10.
Nakład: 35.000 egz.

19. Grupa Wydawnicza SERIGRAPIIIF, HAND MADŁ.
Główne skrzydło przedstawia postać papieża, skrzydło lewe katedrę p. w. Sw. Michała Archanioła, u góry napis: ŁOMŻA / 91.
Prawe skrzydło przedstawia kościół Św. Anny, u góry napis: WILNO.
Autor: A. Śimku.
Kartonik w formie tryptyku, kolorowy, format A- 5.

20. ” PAMIĄTKA Z WIZYTY OJCA ŚWIĘTEGO / NA ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ /
CZERWIEC 1991. ”
W centrum półpostać papieża, w prawej ręce trzyma herb Łomży, w lewej krzyż pasterski. U dołu fronton katedry p. w. Św. Michała Archanioła i dziewięć herbów miast województwa łomżyńskiego. Całość okala różaniec. Kartonik kolorowy, format A-4.

21. Łomżyńskie Zakłady Przemysłu Bawełnianego „NAREW”- kalendarze płócienne / 3 szt. /.
Autorzy projektu: plastycy z ŁZPB „NAREW „.
Kalendarze kolorowe, płócienne, o wym. 64 x 44 cm.
Emitent: ŁZPB „NAREW „, ul. Wojska Polskiego 161.

„JAN PAWEŁ II W ŁOMŻY W PIERWSZĄ ROCZNICĘ „: to tytuł wystawy poświęconej wizycie papieża w Łomży. W salach Muzeum Okręgowego swoje zbiory prezentowali członkowie PTN. Czas trwania wystawy 04.06. – 31. 08. 1992 r.

 Autor opracowania Sylwester Banaśkiewicz
Kolekcjoner Łomżyński PTN 2/92

Redakcja Serwisu

 

 

3304 Ogólnie 3 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.