Zagadka 138

Zagadka 138

Karykatury 1920

Jakie są związki z Ziemią Łomżyńską postaci przedstawionych na karykaturach z 1920 r. ?

1167 Ogólnie 1 Dziś
  
 

5 Komentarzy

  1. 14 września 2015  21:02 przez Sławomir Odpowiedz

    Widzę, że zagadka sprawia trochę kłopotu. Podpowiem więc, że obu Panów łączy np. Sejm Ustawodawczy (1919 - 1922).

  2. 16 września 2015  20:57 przez Aga Odpowiedz

    Ten pierwszy to jest ks. Kazimierz Lutosławski. Drugi niestety nie wiem. Pozdrawiam

  3. 19 września 2015  22:00 przez jerzy Odpowiedz

    drugi to może Teofil Witold Staniszkis?

  4. 20 września 2015  23:36 przez Sławomir Odpowiedz

    Gratuluję Adze i Jerzemu. Wasze odpowiedzi są prawidłowe.
    Pierwsza karykatura przedstawia ks. Kazimierza Lutosławskiego z Drozdowa, posła Ziemii Łomżyńskiej do Sejmu Ustawodawczego, jednego z twórców polskiego harcerstwa, autora krzyża harcerskiego, wybitnego parlamentarzystę polskiego.
    Druga karykatura prezentyje postać Witolda Teofila Staniszkisa, działacza partii prawicowych, wiceprezesa Stronnictwa Narodowego, 4-krotnego posła na Sejm w tym w II i III kadencji posła z okręgu łomżyńskiego, z wykształcenia agrotechnika, profesora SGGW, zamęczonego przez Niemców w Oświęcimiu w 1941 r. Dziadek znanej Pani profesor socjologii Jadwigi Staniszkis.
    Autorem karykatur jest Zygmunt Skwirczyński. Jego autolitografie, których fragmenty zaprezentowałem zostały opublikowane w 1920 r, w
    publikacji "Karykatury Sejmowe".
    O ile biografia ks. Kazimierza Lutosławskiego jest dość powszechnie znana, to postać Witolda Teofila Staniszkisa, a szczególnie jego związki z Łomżą nie były zbyt często prezentowane w publikacjach. Warto więc kilka słów tej osobie poświęcić.
    Witold Teofil Staniszkis urodził się w 1880 r. w Mariampolu na terenie dzisiejszej Litwy. Był synem nauczyciela greki w gimnazjum mariampolskim Wincentego Staniszkisa - Litwina i Weoniki ze Szmittów - Polki. Po śmierci matki młodego Witolda Teofila wychowywała w duchu polskości druga żona ojca, siostra zmarłej, Anna ze Szmittów Staniszkisowa. Paradoksalnie ojciec zdeklarowany Litwin został karnie przeniesiony do pracy w gimnazjum łomżyńskim za organizowanie w gimnazjium w Mariampolu nielegalnej polskiej biblioteki samokształceniowej. Wincenty Staniszkis uczył greki w gimnazjium w Łomży przez kilkanaście lat. Był lubiany i szanowany. W swoich wspomnieniach serdecznie się o nim wyrażął profesor Bohdan Winiarski. Stało się więc tak, że ojciec działał w narodowej organizacji litewskiej, a syn był działaczem wysokiego szczebla w polskich partiach narodowych.
    Przybrana matka Witolda Teofila wspomniana wyżej Anna zmarła w Łomży w 1902 r. i jest pochowana na łomżyńskim starym cmentarzu niedaleko kaplicy Śmiarowskich.
    Witold Teofil Staniszkis uczył się w gimnazjium łomżyńskim w latach 1898-1899. Potem studiował na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Jagielońskim, utrzymując ścisłe kontakty ze środowiskiem swojej szkoły. Reprezentował interesy młodzieży łomżyńskiej w różnych organizacjach na szczeblu krajowym. W trakcie studiów na UJ rolniczą praktykę odbywał w majatku Sieburczyn pod Wizną.
    W 1907 r. Witold Teofil zawarł związek małżeński w Łomży z Łomżynianką Wandą Piotrowską (04.03.1887 - 10.07.1977). Na łomżyńskim cmentarzu zachował się połozony przy głównej alei grobowiec teścia naszego bohatera - Justyna Wincentego Korwin Piotrowskiego zm. w 1890 r.
    Witold Teofil Staniszkis był prze 16 lat posłem na Sejm RP w tym 8 lat posłem z Ziemii Łomżyńskiej. W owym czasie był członkiem oraz Prezesem Okręgu Łomżyńskiego Stronnictwa Narodowego. W 1939 r. został także I wiceprezesem całego Stronnictwa Narodoweg0.
    W czasie II wojny światowej aresztowany w 1940 r. został zamęczony przez Niemców w obozie koncentarcyjnym w Oświęcimiu 21 XI 1941 r. Symboliczna tablica nagrobna znajduje się na grobowcu rodzinnym na warszawskich Powązkach, obok pochowanego tam ojca, żony i innych członków rodziny.
    Nagrobek na cmentarzu w Łomży jego przybranej matki Anny ze Szmittów Staniszkisowej został w ostatnich latach odrestaurowany ze środków zebranych podczas kwesty na ratowanie zabytków cmentarnych odbywającej się w dniu Wszystkich Świętych.
    Pozdrawiam.SZ

  5. Henryk Sierzputowski
    21 września 2015  5:51 przez Henryk Sierzputowski Odpowiedz

    Bardzo dziękuję Panu Sławomirowi za wyczerpujący komentarz w zagadce 138. Bardzo nam przybliżył osobę Teofila Witolda Staniszkisa.

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.

Zagadka 148

Pytanie brzmi. Gdzie zrobiono to zdjęcie? Co to za budynek? Może ktoś zna tych Panów z imienia i nazwiska? Zagadkę nadesłał Łomżyniak, Pan Adam Sobolewski zamieszkały obecni[...]

Zagadka 134

Zagadka 134 Tematem zagadki jest kolej wąskotorowa w Łomży. Zdjęcia do zagadki nadesłał Pan Andrzej Tajchert  sympatyk kolejki wąskotorowej. Pytanie do zagadki też zadał Pan An[...]

Zagadka 83

Jest to zdjęcie pewnej grupy ludzi, przed budynkiem w  jednej z łomżyńskich dzielnic. Zdjęcie to jest wykonane w 1950 roku. W której dzielnicy Łomży jest ten budynek, do czego on s[...]