Związki Piotra Bańkowskiego z Łomżą 4

W dniu 20 stycznia 2017 roku opublikowaliśmy trzeci rozdział Książki Piotr Bańkowski 1885 – 1976. Na pewien okres musieliśmy zawiesić publikowanie tej książki. Po porozumieniu z Zarządem ŁTN im. Wagów zawieszamy dzisiaj czwarty rozdział. Poniżej zamieszczamy linki do rozdziału I, II i III.

Redakcja Serwisu.

http://historialomzy.pl/piotr-bankowski-1885-1976/

http://historialomzy.pl/wspomnienie-o-profesorze-piotrze-bankowskim/

http://historialomzy.pl/ostatnie-lata-zycia-profesora-piotra-bankowskiego-3 /

Helena Czernekowa

Związki Piotra Bańkowskiego z Łomżą

Gdy pracowałam jako kierownik Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łomży starałam się z całego serca rozwijać tę bibliotekę, aby była nie tylko zwykłą wypożyczalnią książek, ale również ośrodkiem, w którym ogniskuje się prawdziwe, kulturalne i naukowe życie miasta. Starałam się wzbogacać księgozbiór, który w pierwszych latach powojennych był niewielki, po zniszczeniu go i rozproszeniu podczas działań wojennych. Odwiedzałam warszawskie i krakowskie biblioteki i antykwariaty. Spotykałam przy tym wielu wspaniałych, życzliwych ludzi, bibliotekarzy i antykwariuszy, którzy starali się dopomóc mi w moich poszukiwaniach.
Dzięki tym wysiłkom księgozbiór biblioteki wzbogacił się o wiele cennych pozycji, a każda nowa książka była dla mnie wielką radością
Aby zaprezentować społeczeństwu nasze cenne nabytki organizowałam wystawy. Najważniejsze odbyły się z okazji 70-lecia biblioteki, 1000-lecia Państwa Polskiego i 350-lecia szkół łomżyńskich. Prezentowane było np. wypożyczone z Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie dzieło medyczne napisane przez Marcina Ruffa z Welca, medyka i cyrulika łomżyńskiego, pt.„ Epitome Opusculi tj. gruntowna i dostateczna sprawa o jadowitej i zaraźliwej niemocy pstilencyi albo morowego powietrza”. Książka ta odszukana przez bibliotekarzy, prawie po 400 latach, znalazła się ponownie w Łomży.
Na wystawach znalazły się także fotokopie książek pochodzących z darowizny księgarza M.Iłowskiego, który w 1917 r. ofiarował bibliotece jezuickiej tysiąc egzemplarzy bardzo cennych książek. Były również fotokopie książek ze zbiorów okolicznej szlachty, między innymi z Drozdowa. Cenne książki profesorów łomżyńskiej szkoły pijarskiej, np. Józefa Osińskiego, Jana Zaborowskiego, Teodora Wagi i innych oraz monografie Łomży w różnych językach zdobyte zostały w antykwariatach. Z innych ciekawych eksponatów warto wymienić pierwsze wydanie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza i Miesięcznik Geograficzno-Etnograficzny „Wisła” za lata 1887-1917.
Jednocześnie starałam się zapraszać do Łomży wybitnych ludzi nauki. Powstały najpierw oddziały ogólnopolskich towarzystw naukowych, a później Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów. Odbywały się sesje i seminaria. Przyjeżdżali często sławni profesorowie: Stanisław Herbst, Witold Doroszewski, Julian Krzyżanowski, Mieczysław Szymczak i inni.
Bywał również prof. Piotr Bańkowski. Profesor był przykładem niestrudzonej pracy. Opublikował ponad 180 dzieł naukowych. Z wykształcenia był polonistą, zaś z zamiłowania archiwistą. Ponad 20 lat pracował na stanowisku redaktora naczelnego cenionego pisma „ Archeion”. Jako uczony, esteta, świetny erudyta, bez reszty poświęcał swe siły rozwojowi nauki i popularyzacji wiedzy. Systematycznie gromadził dokumenty, wartościowe druki, których zebrał około 6 m.b. Położył wielkie zasługi dla kultury narodowej.
Długie godziny Profesor spędzał w naszej łomżyńskiej bibliotece, oglądając zgromadzone książki i dokumenty, Z zainteresowaniem zwiedzał wystawy i podziwiał ciekawe eksponaty, interesując się ich pochodzeniem i sposobem nabycia, Wystawy uważał za ciekawe i nowatorskie. Uczestniczył też w sesjach naukowych. Z uznaniem mówił o pracy biblioteki i całej naszej działalności. Uważał, że takie działania należy rozwijać i propagować.
Profesor P. Bańkowski był członkiem założycielem Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów. Aktywnie uczestniczył w przygotowaniu koncepcji towarzystwa i jego statutu. Proponował różne warianty rozwiązań. M.in. przygotował w marcu 1965 r. projekt odezwy do społeczeństwa w tej sprawie oraz regulamin pracowni (stacji) naukowej. Rozważano wówczas powołanie takiej pracowni przy Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej. Projekty te publikujemy na dalszych stronach niniejszej pracy.
Profesor Bańkowski z pietyzmem i sercem odnosił się do Łomży i zawsze zapewniał, że wesprze nasze dążenia. Zamiar ten zrealizował, pozostawiając towarzystwu swój cenny księgozbiór i umeblowanie gabinetu na mocy testamentu z dnia 17 maja 1973 r., z którego wyjątek przytaczam: „(…) Stawający podaje, że powołując wyżej wymienionego spadkobiercę w tym testamencie, z jednej strony chce uczcić pamięć swojej żony Janiny ze Szlachetków Bańkowskiej, zmarłej w roku 1946, działaczki społecznej na terenie województwa białostockiego w okresie międzywojennym i redaktorki czasopisma  „Przodownica”, z drugiej poczuwa się do wdzięczności wobec miasta Łomży, w którego wciąż drogich mu murach gimnazjalnych w latach 1889-1905 otrzymał podstawowe zasady wiedzy, a w atmosferze tego miasta w środowisku niezapomnianych kolegów i w obliczu i licznych przykładów publicznej, patriotycznej i ofiarnej działalności ówczesnych jej obywateli wykształcił w sobie pogląd na obowiązki Polaka, związanego z Łomżą i Ziemią Łomżyńską.
Robiąc ten testament sądził, że przyczyni się też w miarę swych możliwości do rozwoju kulturalnego Łomży i do przywrócenia jej świetności kulturalnej zapoczątkowanej już bardzo dawno za czasów jagiellońskich. Wolą też Piotra Bańkowskiego jest, aby jego zbiory stały się jednym z fundamentów pracy naukowej w jego mieście gimnazjalnym – Łomży i by nie zostały rozdzielone, lecz by stanowiły, były traktowane jako jedna całość kulturalnego dobra narodowego oraz zostały zgromadzone w jednej sali imienia Janiny i Piotra Bańkowskich (…)
Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów spełniło życzenie Profesora. 28 października 1982 r. W siedzibie towarzystwa w Łomży otwarty został Gabinet Naukowy im. Janiny i Piotra Bańkowskich. Cieszy się on dużym zainteresowaniem Łomżynian i osób przyjezdnych. Jest chlubą Towarzystwa i dobrze służy nauce i kulturze. Świadczą o tym chociażby wpisy do Księgi Pamiątkowej wyłożonej w gabinecie. Oto niektóre z nich:

 * * *

Miałem dzisiaj zaszczyt otworzyć Gabinet naukowy imienia Janiny i Piotra Bańkowskich. Niech służy rozwojowi kultury Ziemi Łomżyńskiej.

Marian Wojciechowski

Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych
oraz podpisy 40 uczestników otwarcia Izby

23 października 1982 r.

* * *

Cieszę się, że przy okazji kolejnej wizyty w Łomży mogłem zobaczyć Gabinet im. Janiny i Piotra Bańkowskich. Życzę, aby odegrał on rolę w życiu naukowym Łomży.

Krzysztof Rutkowski

Łomża, 23 X 1982

* * *

Jestem pełen uznania i szacunku dla Pani Heleny Czernek za wkład własny w zorganizowaniu Gabinetu Naukowego im. Janiny i Piotra Bańkowskich. Jestem przekonany, że służył on będzie rozwojowi kultury i nauki w Łomży.

Mirosław Kleczkowski

Łomża, 31 X1982 r.

*   *   *

Cieszymy się, ża nareszcie gabinet Kochanego Profesora Piotra Bańkowskiego służy Łomży.

Halina Miroszowa
(pozostałe podpisy nieczytelne)

*   *   *

Z głęboką satysfakcją i zadumą zwiedziłem gabinet profesora Bańkowskiego z okazji 25 lecia Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej.

Maciej – historyk sztuki
muzealnik, dziennikarz TV

Łomża, 25 VI1983 r.

 *  *  *

Z niezwykłą przyjemnością zapoznałem się z ideą i celami Towarzystwa. Życzę wszystkim, którzy tworzą społeczny krąg ludzi niespokojnych intelektualnie, aby osiągnęli najwyższą satysfakcję i uznanie.

               Prof. dr hab. Marian Strużycki

Łomża, 14X1983 r.

*  *  *

Wspaniała działalność Towarzystwa na polu dokumentowania przeszłości swego miasta i regionu winna być przykładem dla innych środowisk, często większych od Łomży.
Życzę dalszych owocnych prac w tym zakresie.

Henryk Ladorski, Poznań

Łomża, 1II1984 r.

*  *  *

Jestem głęboko wzruszony gościnnością ofiarowaną mi – niespodziewanemu przybyszowi – przez Towarzystwo w osobie p. Heleny Czernek; imponuje pietyzm, z jakim są przechowywane pamiątki po prof. P. Bańkowskim.

Maciej Winiarski

Łomża, 24 III 1984 r.

* * *

Ze wzruszeniem obejrzałem – znane mi z warszawskiego mieszkania – zbiory mojego chrzestnego ojca, prof. Piotra Bańkowskiego, z takim pietyzmem utrzymane – a przecież żywe i służące dalszym pokoleniom ludzi, kochających ziemię łomżyńską i pielęgnujących jej najlepsze tradycje.

Magdalena Winiarska-
Gotowska

*  *  *

Będę z przyjemnością wspominał pobyt w Gabinecie Naukowym Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego. Życzę pomyślności w dalszej działalności Towarzystwa.

(podpis nieczytelny)

27 IV 1984 r.

 *  *  *

Serdeczne dzięki za możność zobaczenia gabinetu p. prof. Bańkowskiego i jego daru – wspaniałych zbiorów.

Zofia Niedziałkowska

21 V 1984 r.

 *  *  *

Serdeczne podziękowanie za udostępnienie nam do obejrzenia pokoju prof. Bańkowskiego i jego daru – księgozbioru.

KI. I PST

*  *  *

Wyrażam radość z powodu pierwszej wizyty w Tow. Łomż. Nauk. im. Wagów i jestem przekonany, że w przyszłości będę mógł współpracować z T-wem w zakresie problemów ochrony środowiska oraz utrwalania pamiątek i danych historycznych odnośnie zasłużonych mieszkańców Ziemi Łomżyńskiej.

prof. dr hab. Politechniki Warszawskiej
czasowo na Uniwersytecie w Zairze
(podpis nieczytelny)

 *  *  *

Za każdym razem odwiedziny łomżyńskiego środowiska naukowego i kulturalnego przynoszą wiele radości, budząc najgłębsze uznanie dla jego animatorów.

Aleksander Gieysztor
Irena Gieysztorowa

29 czerwca 1985 r.

*  *  *

Do Łomży ściągnęła mnie sława Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego oraz wielu sławnych jej przedstawicieli, choć nie zawsze tu urodzonych, jak np, były biskup łomżyński ks. Stanisław Kostka Łukomski, absolwent tego samego sławnego gimnazjum krotoszyńskiego. Cieszę się ogromnie, że tu jestem, że usłyszałem tak wiele cennych wiadomości o interesujących mnie problemach naukowych, że byłem dziś również na grodzisku w Starej Łomży oraz, że mogłem podziwiać tu i tam – wielką troskę o utrwalenie dziejów tej ziemi.
Pięknie dziękuję Pani Profesor Halinie Czernek – sekretarzowi I ,’I’N i Pani mgr Mężeńskiej za to, że pobyt mój w tym gmachu okazał się tak pożyteczny.

Alojzy St. Matyniak
z Uniw. Łódzkiego

Łomża

*  *  *

Z najlepszymi życzeniami

Bogdan Suchodolski

16 II 1985 r.

 *  *  *

Zawsze chętnie się tu powraca

Aleksander Gieysztor

    *  *  *

Jakże mi miło, że w tyle lat po zgonie prof. Piotra Bańkowskiego, którego często odwiedzałem w Jego żoliborskim mieszkaniu, ponownie znalazłem się wśród tych samych mebli i książek! To mniej więcej tak, jakbym znów z nim rozmawiał.

(podpis nieczytelny)

Łomża, 19 IV 1986 r

*  *  *

Z okazji pobytu w Łomży miasta urodzenia mile i serdeczne wspomnienia dla mnie syna Łomży, który przeszedł przez Bliski Wschód i Włochy biorąc udział w walkach pod Monte Casino.
Obecnie zamieszkuję w Anglii.

(podpis nieczytelny)

1986 07 04

 *  *  *

Korzystając z kolejnej bytności w siedzibie Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego, pragnę szczególnie podkreślić nasz ogólny szacunek dla trwałej pozycji Towarzystwa w rosnącej rozbudowie społeczno-ekonomicznej i kulturalnej Ziemi Łomżyńskiej.

(podpis nieczytelny)

4 lutego 1987 r.

*  *  *

Serdecznie dziękuję za możliwość interesującego spotkania z młodzieżą i sznasę poznania działalności Towarzystwa Naukowego. Zafascynowany formami pracy Towarzystwa życzę jego działaczom dalszej tak interesującej działalności, a sobie (jeśli to możliwe) dalszych kontaktów z Towarzystwem, które emanuje „prawdziwą” atmosferą naukową.

  Z wyrazami najgłębszego szacunku
dla Towarzystwa Naukowego
dr (podpis nieczytelny)

Łomża .28.021987r .

 *   *   *

Syn, wnuk i prawnuk Łomżyniaków z przyjemnością i wielkim zainteresowaniem zapoznałem się z działalnością Tow. Naukowego Wagów w Łomży. Życzę pomyślnego rozwoju i bogatych zbiorów.

Prof. R. Michałowski

17.6.1987 r.

*  *  *

Pani Helenie Czernekowej wyrazy wielkiego uznania za olbrzymi wkład pracy przy organizowaniu i wieloletniej pracy pełnej zaparcia dla dobra Towarzystwa Naukowego im. Wagów w Łomży przekazują Łomżyniacy – Zofia i Tadeusz Podbielscy z Międzyrzecza Wlkp.

Zofia Mogilnicka Podbielska
Dr Podbielski

Łomża, 16 9 1987 r.

*  *  *

Uczestnicy seminarium zorganizowanego w dniu 12 maja 1989 r. staraniem Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania l’AN, Łomżyńskiego Towarzystwa im. Wagów i Ośrodka Badań Naukowych w Białymstoku – na temat Bilansu Powiązań woj. łomżyńskiego z Krajem – zapoznali się z dorobkiem Towarzystwa, wyrażają mu uznanie i życzenia pomyślności w rozwoju.

(podpisy nieczytelne)

Łomża, 12 5 1989 r.

 *  *  *

Cieszę się z obejrzenia pięknego gabinetu, życzę dobrego jego wykorzystania, wdzięcznych ludzi.

Aleksandra Ziółkowska

24 października 1989 r.

 *  *  *

Z okazji Walnego Zgromadzenia w dniu 12 maja 1990 r. życzę Towarzystwu dalszej owocnej działalności, w tym również z nowymi instytucjami, jak np. z powołanym 2 lata temu Biebrzńskim Parkiem Krajobrazowym i jego Zarządem.

J. Babicz

Łomża, 11 V1990 r.

*  *  *

Jesteśmy wdzięczni, że mogliśmy obejrzeć ten cenny zbiór książek naszego Patrona.

107 drużyna Harcerska
im. Z. Glogera, Hufiec Opole

 

 

 

 

 

 

 

 

 

292 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.