Monstrancja i ... monety.

O pielgrzymkach Jana Pawła II do Ojczyzny, a zwłaszcza o wizycie w Łomży pisaliśmy w dniu Jego kanonizacji. https://historialomzy.pl/jan-pawel-ii-w-lomzy-wspomnienia/ Dzisiaj publikujemy fragmenty „Kolekcjonera Łomżyńskiego” udostępnione nam przez Panią Jolantę Deptułę – ówczesnego sekretarza redakcji tego periodyku.

Redakcja

Monstrancja i … monety

Na wystawie ” Sztuka Sakralna – Złotnictwo „, zorganizowanej w Muzeum Okręgowym w Łomży okazji IV Pielgrzymki Ojca Świętego do Ojczyzny, szczególnym zainteresowaniem numizmatyką cieszyła się jedna z monstrancji. Była to barokowa monstrancja z około 1720 r. o promienistej glorii zwieńczonej koroną unoszoną przez putta i wielobocznym gruszkowym nodusie. Stopa płaska, owalna, z uskokami, o szerokiej kryzie późniejsza, klasycystyczna, z około 1803 r. I to właśnie ona przykuwała uwagę gdy w 1877 r. ks. proboszcz Stanisław Jamiołkowski ozdobił ją ofiarowanymi przez siebie monetami. Ich rozmieszczenie podyktował kształt stopy. 2 monety przylutowane są na nodusie, 70 zaś wokół stopy, tworząc cztery dookolne pasma. Przy dekoracji nie uwzględniono chronologii numizmatów, wyraźnie kierowano się względami estetycznymi przyjmując zasadę zakłóoną tylko na niewielkich odcinkach, umieszczania monet miedzianych na przemian ze srebrnymi. Częściej widoczne są awersy.
Jakie są to monety? Przede wszystkim polskie, najczęściej srebrne Stanisława Augusta Poniatowskiego, ale również węgierskie, szwedzkie, pruskie, angielskie, francuskie. Najstarszymi są półgrosze koronne Jana Olbrachta /1492-1501/, najmłodszą, miedziana połuszka Aleksandra II bita w Mennicy Warszawskiej w latach 1855-1861. Wykorzystano różne nominały, od szelągów poprzez półgrosze, grosze, półtoraki, trojaki, szóstaki po 5 złotych z 1831 r. Różny jest też stopień rzadkości monet. Obok pospolitych szelągów Jana Kazimierza – poszukiwane przez kolekcjonerów monety z okresu Powstania Listopadowego, rzadkie emisje Stanisława Augusta Poniatowskiego /półgrosze, dwugrosze koronne czy grosz z 1767 r. oznaczony w Katalogu Kopickiego rrr/, szóstak Augusta II, monety Wolnego Miasta Krakowa z 1835 roku /5 groszy, złotówka /, dwuzłotówka ! w oblężeniu Zamościa z 1813 roku.
Ks. Stanisław Jamiołkowski w podobny sposób ozdobił ufundowany przez siebie neogotycki kielich, nie eksponowany na wystawie.
Wydaje się, iż są to bardzo rzadkie wypadki, kiedy to naczynia liturgiczne powiązane są z … numizmatyką.