Ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego

     UL. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO

Prawosławny Cmentarz Wojskowy został założony poza granicami miasta przez władze rosyjskie w 1861 roku  na południe od cmentarza parafialnego. Jak widać na ówczesnych mapkach prowadzi do niego droga od cmentarza parafialnego, ale czy była to już ulica Słoneczna trudno na razie dociec. ( Nie było jeszcze  wówczas nawet Szosy Obwodowej, która powstała dopiero na przełomie XIX i XX wieku.)

Cmentarz ten był wykorzystywany do pochówków żołnierzy rosyjskich. W 1939 roku założono tutaj również kwaterę wojenną żołnierzy Wojska Polskiego.  Uległ likwidacji, gdy na jego terenie wybudowano w latach 1982-1991 kościół pw. Miłosierdzia Bożego, zachowując przy nim dawną kaplicę cmentarną.

Dnia 11kwietnia 1999 roku kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego, przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego, został ustanowiony Sanktuarium Miłosierdzia Bożego, a 1 września 2006 roku otwarto przy nim Łomżyńską Dolinę Pamięci.

 

Pierwsza wzmianka o ulicy Słonecznej jest na str. 11  książki Witolda Jemielitego „Łomża w latach 1945 – 1999”. Ulica ta jest wspominana  przy podziale Łomży z dnia 25–08-1962 roku  na cztery strefy, mając na uwadze opłaty za tereny państwowe oddawane w użytkowanie czasowe, lub wieczyste.

W opowiadaniu  Dzieci z fotografii. List Pani Elżbiety Buczyńskiej na stronie

http://www.sprawiedliwi.org.pl/pl/cms/wasze-opowiesci/690/ podaje,  że ulica Słoneczna istniała już w Łomzy w 1941 roku.

Dawna nazwa ulicy Słonecznej,  została zmieniona na obecną nazwę – ulica  Kardynała Stefana Wyszyńskiego, decyzją Miejskiej Rady Narodowej w Łomży z dnia 8.05.1982 roku.

Stefan Wyszyński, syn Stanisława i Julianny, urodził się 3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli nad Bugiem. W latach 1915-17 uczęszczał do IV i V klasy w Prywatnej Siedmioklasowej Szkole Handlowej Męskiej w Łomży, po czym kontynuował naukę w Warszawie. Tam ukończył Liceum im. Piusa X, a następnie kształcił się w Wyższym Seminarium Duchowym we Włocławku.

Święcenia kapłańskie otrzymał 3 sierpnia 1924 roku. Po roku pracy diecezjalnej biskup włocławski skierował go na dalsze studia na Katolicki Uniwersytet Lubelski. W latach 1924-1929 studiuje więc na Wydziale Prawa Kanonicznego, a pod kierunkiem ks. Antoniego Szymańskiego, przeprowadza studia z zakresu katolickiej nauki społecznej i ekonomii w Wydziale Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych. W czerwcu 1929 roku doktoryzował się z prawa kanonicznego, obroniwszy pracę pt. „Prawa rodziny, Kościoła i państwa do szkoły”.

Po studiach udał się w podróż naukową po krajach Europy Zachodniej. Był w Austrii, Włoszech, Francji, Belgii, Holandii i Niemczech. Interesował się szczególnie Akcją Katolicką i działalnością chrześcijańskich związków zawodowych. Wykładał naukę społeczną w Wyższym Seminarium we Włocławku, był redaktorem miesięcznika „Ateneum Kapłańskie”, działał wśród robotników, wykładał na uniwersytecie Robotniczym.

W czasie wojny, ze względu na swoje zaangażowanie społeczne oraz przedwojenne publikacje poświęcone totalizmowi hitlerowskiemu był poszukiwany przez Niemców. Na polecenie rektora seminarium ks. Korszyńskiego opuścił Włocławek i ukrywał się we Wrociszewie i w Laskach pod Warszawą, a także u swojej rodziny. W czasie Powstania Warszawskiego był kapelanem grupy „Kampinos” Armii Krajowej oraz szpitala powstańczego w Laskach. Ksiądz Wyszyński nocą godzinami stał nieruchomo i błogosławił płonąca Warszawę, w kaplicy długo leżał krzyżem, modlił się za ginącą stolicę, za umierających ludzi i za tych, którym dane będzie przetrwać.

W 1946 roku ks. Stefan Wyszyński został przez Ojca Świętego Piusa XII mianowany biskupem ordynariuszem diecezji lubelskiej. Sakrę biskupią przyjął 12 maja na Jasnej Górze z rąk Prymasa Augusta Hlonda, po którym dwa lata później przejął obowiązki Prymasa Polski

Bardzo zależało mu na znalezieniu porozumienia między Kościołem a władzami, czemu sprzyjało podpisane w 1950 r. porozumienie. W 1953 r. ks. biskup Wyszyński został mianowany kardynałem, ale do Rzymu po otrzymanie insygniów nie pojechał. We wrześniu 1953 r. został aresztowany pod zarzutem wrogiej działalności wobec państwa i więziony kolejno w Rywałdzie, Stoczku, Prudniku i Komańczy. Uwolniono go dopiero w październiku 1956 r. i przyznano, iż był niewinny. Wrócił do Warszawy i ponownie poświęcił się pracy, mającej na celu wywalczenie swobód Kościołowi Katolickiemu.

Był duchowym przywódcą narodu. W konflikcie z rządem zorganizował uroczyste obchody 1000-lecia przyjęcia chrztu przez Polskę. W strajkach z 1970 i 1980 roku stanął po stronie społeczeństwa, popierając dążenia robotników.

Zmarł w Warszawie 28 maja 1981 roku po krótkiej, lecz ciężkiej chorobie.

Kardynał Wyszyński, zwany Prymasem Tysiąclecia, wielokrotnie przebywał w Łomży nie tyko jako gimnazjalista. W kazaniu z maja 1970 r. mówił: „Z Ziemią Łomżyńską związany jestem urodzeniem, Chrztem św. otrzymanym w Zuzeli nad Bugiem, Bierzmowaniem otrzymanym w Andrzejewie z rąk biskupa Nowowiejskiego (…). Związany jestem i mogiłą mojej matki, która została w Andrzejewie i wspomnieniami szkolnymi z tego miasta, które stało się dla mnie bardzo drogie i bliskie (…). Jestem łomżyniakiem z krwi i kości i nim pozostanę”…. Bo, jaka stwierdził to wcześniej –   „Właśnie tutaj w Łomży, kształtowało się moje powołanie kapłańskie”.

 

Opracował Henryk Sierzputowski, współpraca Jerzy  Smurzyński

Opracowano na podstawie:

1. Anna Pańkowska, Justyna Piechocka. Nazewnictwo Miejskie Współczesnej Łomży.
2. Witold Jemielity. Łomża w okresie międzywojennym.
3. Witold Jemielity. Łomża w latach 1945-1999

4258 Ogólnie 2 Dziś
  
 

1 Komentarz

  1. kolank0
    26 sierpnia 2012  21:01 przez kolank0 Odpowiedz

    Tak na marginesie, to całkiem niedawno W Zuzeli miał miejsce zlot krewnych kard.Wyszyńskiego.

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.

Avatar

Łomża. Ulica Kapucyńska

Do do chwili wytyczenia (dzisiejszej ulicy Kapucyńskiej) dojazd do przeprawy mostowej która była na wysokości Zamku Królewskiego (dzisiejsze LO III) odbywał się dzisiejszą ulicą Kr[...]