Narodowo o Piłsudskim

W ostatni dzień czerwca profesor Jan Żaryn na zaproszenie Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów reprezentowanego przez dr Małgorzatę Frąckiewicz, wygłosił wykład otwarty poświęcony sylwetce Józefa Piłsudskiego. Okazją do spotkania mieszkańców Łomży ze znamienitym gościem była 150. rocznica urodzin Wielkiego Polaka, a dodatkowego „smaczku” historycznej retrospektywie przydał fakt, że prowadzący ją wybitny znawca polskiej historii, zalicza sam siebie do zwolenników myśli narodowej Dmowskiego – przeciwstawnej do piłsudczykowskiej myśli politycznej.

Domek Pastora gościł przy okazji wykładu grono znamienitych gości, do których wypada zaliczyć proboszcza parafii Drozdowo Ks. Aleksandra Suchockiego, Ks. dra Jerzego Niestępskiego, Wiceprezydent Łomży dr Agnieszkę Muzyk, prof. PWSIiP dra hab. Krzysztofa Sychowicza, Starszego Łomżyńskiego Bractwa Historycznego Czesława Rybickiego, historyka łomżyńskiego Sławomira Zgrzywę, red. naczelnego portalu historialomzy.pl Henryka Sierzputowskiego, nestora łomżyńskich Ojców Kapucynów O. Jana Bońkowskiego, jak również liczne grono pasjonatów i miłośników historii, a sam wykład szacownego gościa zapowiedział jego łomżyński przyjaciel Krzysztof Sychowicz.

Wielość dróg i wyborów
Profesor Jan Żaryn przybliżył zebranym na wstępie, skomplikowany układ europejskich zależności międzynarodowych początku XX w., w których tkwiły polskie elity oraz rozdarty pod zaborami organizm Rzeczypospolitej. Przedstawił również w ówczesnym kontekście historycznym sylwetkę Józefa Piłsudskiego, jak również trudne początki jego działalności niepodległościowej i genezę jego związków z ruchem socjalistycznym. Podkreślając wybitną rolę Piłsudskiego w tworzeniu podstaw i późniejszej realizacji polskiego zrywu niepodległościowego, Jan Żaryn zestawił symbolicznie jego osobę z drugim wielkim liderem idei niepodległości Romanem Dmowskim. Jak podkreślił, jedynie przy współpracy tych dwóch wielkich Polaków, możliwym stało się w miarę pełne wykorzystanie sprzyjającej koniunktury politycznej, dla odzyskania przez Polskę niepodległości i zabezpieczenia granic.

Polityk w pełni suwerenny
Historyk zwrócił też szczególną uwagę na cechującą Józefa Piłsudskiego suwerenność i wielką polityczną intuicję, którą wielokrotnie zaskakiwał swoich oponentów politycznych, a która w ostateczności wykreowała go na niekwestionowanego krajowego przywódcę sił politycznych i zbrojnych. W ostatecznym rozrachunku to właśnie jego całościowy plan polityczny okazał się – zdaniem profesora Żaryna – jednym z głównych filarów doprowadzenia Polaków po 123. latach niewoli, do odzyskania w listopadzie 1918 roku niepodległości i suwerenności narodowej.

Post scriptum
Po zakończeniu wykładu profesor Jan Żaryn, długo jeszcze odpowiadał na liczne pytania uczestników wykładu, których interesowały m. innymi znaczenie w planie politycznym Piłsudskiego sił POW, kulisy traktatu brzeskiego i ryskiego, czy też zarysowana wówczas koncepcja polityczna „Trójmorza”. Spotkanie zakończyła podziękowaniem dla prof. Żaryna za przyjęcie zaproszenia – Wiceprezes ŁTN im. Wagów dr Małgorzata Frąckiewicz. Następnie do szacownego gościa ustawiła się długa kolejka chętnych do podpisania przez profesora jego ostatniej książki pt. „Polska Pamięć”.
Cała treść wykładu dostępna jest do odsłuchania w czytelni Łomżyńskiego Towarzystwa Naukowego im. Wagów przy ul. Długiej 13 w Łomży.

red. Wojciech Winko

Sylwetka:
profesor Jan Żaryn: uznany polski historyk i znawca myśli narodowej, wykładowca Instytutu Nauk Historycznych Uniwersytetu Stefana Kardynała Wyszyńskiego, autor szeregu publikacji i wydawnictw, Senator RP oraz redaktor naczelny miesięcznika „wSieci Historii”

autor zdjęć: Wojciech Winko