Powstanie Styczniowe w dokumentach archiwalnych

W dniach  25, 26  października 2013 roku z okazji obchodów 150 rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego staraniem ŁTN im Wagów została zorganizowana KONFERENCJA NAUKOWA  z cyklu  ARCHIWALIA A BADANIA REGIONALNE PT.:

POWSTANIE STYCZNIOWE W DOKUMENTACH ARCHIWALNYCH NA MAZOWSZU PÓŁNOCNO – WSCHODNIM I PODLASIU

Miejscem  konferencji  była sala konferencyjna Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Łomży, plac Kościuszki 2 

Archiwiści z Łomży, Białegostoku, Warszawy, Ostrołęki, Ciechanowca, Siedlec, Drozdowa i Jedwabnego przedstawili na konferencji swoje badania na temat Powstania Styczniowego w naszym regionie (Mazowsze Północno-Wschodnie i Podlasie)

Interesujące były zwłaszcza odwołania  prelegentów do czasów II RP i sposobu, w jaki traktowano wówczas żyjących powstańców z roku 1863. A  traktowano ich  ze szczególnym pietyzmem –  np. czynni żołnierze polscy mieli obowiązek salutować powstańcom jeśli byli oni w swoich wyjściowych mundurach,  przysługiwały im dość wysokie świadczenia socjalne i powszechny szacunek społeczny.

Zwrócono przy tym uwagę, że sposób takiego traktowania powstańców powinien być przykładem i dla nas żyjących współcześnie, bo historia narodu wymaga pielęgnacji i pamięci nas wszystkich.

 Dzień pierwszy – 25.10.2013 r.

Otwarcia konferencji dokonał o godz. 10.30  Prezes Zarządu ŁTN im. Wagów, prof. dr. hab. Henryk Wnorowski 

O godz. 10.40 – powitał zebranych   zastępca Prezydenta Miasta Łomży –  Beniamin Dobosz, po czym głos zabrali zaproszeni Goście:

Lech Kołakowski – Poseł RP

Jacek Piorunek członek Zarządu Województwa Podlaskiego

Mówcy w krótkich wystąpieniach przypomnieli heroiczny bój naszych rodaków z zaborcą rosyjskim. Podkreślili też,  jak   obficie Powstańcy zrosili polską ziemię  swoją krwią i oddali najwyższą ofiarę za Ojczyznę jaką jest życie, ale ich heroiczna walka nie poszła na marne. Mówili też o potrzebie pamięci i jej utrwalania dla przyszłych pokoleń, o ważności tego typu inicjatyw dla rozwoju regionu i historii kraju.

W pierwszym dniu obradom    przewodniczył dr Andrzej Klubiński – NDAP 

Słowo wstępne przed konferencją wygłosił Dr Andrzej Klubiński (APAN), po którym wygłaszali swoje referaty:

1. Mgr Janusz Danieluk (AP w Białymstoku), Materiały archiwalne do badań nad przebiegiem powstania styczniowego na Białostocczyźnie zaprezentowana na jubileuszowej wystawie Archiwum Państwowego w Białymstoku;

2. Mgr Norbert Tomaszewski (Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu), Powstanie styczniowe w świetle akt naczelnika ciechanowiecko-wysokomazowieckiego rejonu ze zbiorów Archiwum Państwowego w Białymstoku;

3. Mgr Tomasz Fiedorowicz (AP w Białymstoku), Materiały archiwalne do dziejów powstania styczniowego w zasobie Archiwum Państwowego w Białymstoku – Akta naczelników Wojenno-Śledczych Powiatu Łomżyńskiego;

4. Dr Hanna. Krajewska (APAN w Warszawie), Jak bardzo są potrzebni użytkownicy w archiwum;

( Po przerwie, śniadaniowej kolejni naukowcy wygłaszali  swoje referaty, a od godz. 13, w wybranych szkołach licealnych w Łomży, dr Hanna Krajewska, mgr Danuta Bzura i mgr Robert Mieczkowski poprowadzili warsztaty związane tematycznie z konferencją.)

5. Dr Dorota Lewandowska (AGAD ), Źródła do dziejów powstania styczniowego na Mazowszu północno-wschodnim i Podlasiu w porozbiorowym zasobie AGAD ze szczególnym uwzględnieniem raportów z pól bitewnych;

6. Dr Mirosław Roguski ( AP w Siedlcach ), Udział drobnej szlachty powiatu węgrowskiego w powstaniu styczniowym w świetle pamiętników i materiałów z zasobów Archiwum Państwowego w Siedlcach;

7. Mgr Bogusław Niemirka ( PAN), Rosyjskie spisy represjonowanych powstańców styczniowych w zasobie Archiwum Państwowego w Siedlcach;

8. Mgr Iwona Górska ( Narodowy Instytut Dziedzictwa OTB), Prezentacja wyników prac nad katalogiem miejsc pamięci powstania styczniowego w województwie podlaskim;

9. Dr inż. Anna Milewska ( SGGW ), Powstanie styczniowe i jego wpływ na sytuację społeczno-gospodarczą ziemi czyżewskiej;

10. Mgr Michał Kaczyński (AP w Białymstoku Oddział w Łomży), Uczestnicy powstania styczniowego w powiecie łomżyńskim w świetle materiałów z zasobu Archiwum Państwowego w Białymstoku Oddziału w Łomży;

Obrady drugiego dnia (26.10.2013 r.) rozpoczęły się o godz. 9.00

Przewodniczyła im  dr Hanna Krajewska – dyrektor APAN

Referaty wygłosili :

1. Dr Andrzej Klubiński (APAN), Pamięć powstania 1863 w archiwach rodzinnych z zasobu Archiwum PAN w Warszawie;

2. Dr hab. prof. UwB Adam Cz. Dobroński, Pamiętnik Adolfa Białokoza – naczelnika miasta Białystok ;

3. Ks.dr Marek Truszczyński, Postać ks. gen. Stanisława Brzóski w świetle pozyskanych dokumentów;

4. Mgr Jerzy Ramotowski ( ŁTN im. Wagów), Józef Konstanty Ramotowski „WAWER”. Dobry pan radca – rzecz o Józefie Korytkowskim;

5.Mgr Tadeusz Radziwonowicz (AP w Suwałkach), Powstaniec i prawnik Władysław J. Smoleński (1841-1924) w archiwaliach;

6. Mgr Marcin Rydzewski (Muzeum Przyrody w Drozdowie), Powstanie styczniowe w łomżyńskim czasopiśmiennictwie okresu 20-lecia międzywojennego;

7. Ks.dr hab. Józef Łupiński prof. UKSW w Warszawie, Manifestacje patriotyczne w północno-wschodniej części Królestwa Polskiego w latach 1860-1862;



8. Ks. prof. dr hab. Witold Jemielity (emeryt. prof. UKSW), Zniewolenie ludności po powstaniu styczniowym na przykładzie diecezji sejneńskiej;

9. Mgr Robert Mieczkowski (doktorant UKSW), Opinia publiczna Szwecji wobec sprawy polskiej w latach 1862-1864. Powstanie styczniowe – źródła i materiały;

10. Mgr Danuta Bzura (AP w Białymstoku Oddział w Łomży), Materiały do dziejów powstania styczniowego na ziemi łomżyńskiej w zbiorach Archiwum Państwowego w Białymstoku Oddziału w Łomży;

Po dyskusji  Konferencję zamknęła  Dyr. ŁTN im.Wagów mgr Elżbieta Żegalska.

Sprawozdanie – Redakcja Serwisu