80. lat temu odszedł od nas Roman Dmowski – jeden z Ojców Niepodległości

Roman Dmowski, jeden z najwybitniejszych polityków w naszej historii, urodził się w 1864 roku w Warszawie na Pradze. W 1893 roku ukończył Uniwersytet Warszawski uzyskując stopień kandydata nauk przyrodniczych. Już jako student uczestniczył w życiu politycznym. W 1888 roku wstąpił do Związku Młodzieży Polskiej „Zet” – ponad zaborowej organizacji młodzieżowej, zorganizowanej przez Zygmunta Balickiego, a w 1889 roku został przyjęty do Ligi Polskiej.
W 1893 roku, kiedy Ligę Polską przemianowano na Ligę Narodową, Roman Dmowski wszedł w skład jej ścisłego kierownictwa, a w sierpniu tego roku, za współorganizowanie manifestacji narodowej w setną rocznicę Konstytucji 3 Maja, Dmowski po 4 miesiącach pobytu w Cytadeli został zesłany na dwa lata do Mitawy. Po powrocie mimo zagrożeń carskimi represjami redagował „Przegląd Wszechpolski” we Lwowie oraz współtworzył Stronnictwo Demokratyczno – Narodowe.
W 1903 roku Roman Dmowski wydał książkę „Myśli nowoczesnego Polaka”, w której zgodnie z programem wszechpolskim, stał na stanowisku, że sprawę Polski należy łączyć z przymierzem francusko-rosyjskim przeciw Niemcom. Było to odejście od tradycji romantycznej i walki antyrosyjskiej.
W listopadzie 1915 roku Dmowski wyjechał na Zachód, by tam stojąc na czele założonego w 1917 roku Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu uznanego przez państwa alianckie, podjąć akcję dyplomatyczną na rzecz niepodległości Polski.
Od 1919 Dmowski formalnie przewodzi Delegacji Polskiej, która była aktywnym współtwórcą traktatu pokojowego po pokonaniu Niemiec. Świetnie przygotowane przez Dmowskiego materiały, jego wielki autorytet i aktywność Delegacji Polskiej, doprowadziły do uznania Polski z Wielkopolską i Pomorzem Gdańskim, nakazania referendum na Warmii, Mazurach i Górnym Śląsku oraz ustanowienia Wolnego Miasta Gdańska. Traktat podpisywali w Wersalu w dniu 29.VI.1919 roku, z ramienia Polski: Ignacy Paderewski i Roman Dmowski.

070405092530

Roman Dmowski w Drozdowie w otoczeniu rodziny Niklewiczów i księży – Krysiaka (z lewej) i Mielnickiego (z prawej), podczas swoich ostatnich imienin 9 sierpnia 1938 r
/za http://www.powiatlomzynski.pl/fotogaleria.php?id=1410/

Po powrocie z Paryża poza krótkim okresem, gdy był w 1923 roku ministrem Spraw Zagranicznych w rządzie Witosa, zajmował się pisarstwem politycznym i formowaniem podstaw ideowych obozu narodowego. Od wielu lat Dmowski był też wielkim przyjacielem ziemiańskiej rodziny Lutosławskich i Niklewiczów, którzy podjęli się od 1934 roku opieki nad schorowanym już wybitnym mężem stanu. W czerwcu 1938 roku cała rodzina przyjechała do Drozdowa, gdzie Roman Dmowski spędził ostatnie pół roku swego życia.

Exif_JPEG_420

Pogrzeb Romana Dmowskiego – wyprowadzenie z katedry

Exif_JPEG_420

Pogrzeb Dmowskiego – ul. Dworna

Umarł 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie, a jego ciało w patriotycznym uniesieniu przez Łomżę, zostało przewiezione do Warszawy. Jego pogrzeb, mimo utrudnień ze strony władz sanacyjnych, był wielotysięczną manifestacją narodową. Spoczął na Bródnie w Warszawie w grobie rodzinnym.

80. lat temu odszedł od nas Wielki Polak i jeden z Ojców Naszej Niepodległości, wybitny Patriota i Pisarz, twórca wielkiego obozu narodowego.

CZEŚĆ JEGO PAMIĘCI

132 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.