Leon Rzeczniowski. Dawna i teraźniejsza Łomża. III

C H R O N O L O G I C Z N Y S P I S T R E Ś C I N A D A Ń I P R Z Y W I L E J Ó W

z różnych źródeł zebranych a do wzrostu i pomyślności Łomży odnoszących się 1418 r. Jan, książę Mazowiecki na Warszawie, nadał miastu przywilej jurisdictionis, datowany w Łomży.

1440 r. syn Jana, Bolesław książę Mazowiecki, dochody z grobli i jednego z 7 mostów, wiodącego do zamku, darował w Łomży miastu.

1513 r. Anna, księżniczka Mazowiecka, uwalnia mieszczan od podatków na lat 14.

1528 roku, po zgonie ostatnich książąt Mazowieckich, Janusza i Stanisława, 1526 r. król Zygmunt I, wcieliwszy resztę Mazowsza do Korony, utworzył z zabranych krajów między innemi ziemię Łomżyńską, składająca się z 4 powiatów: Łomżyńskiego, Kolnińskiego, Zambrowskiego i Ostrołęckiego; osadził w zamku Starostę, i wszystkie prawa i swobody, nadane miastu przez książąt Mazowieckich, zatwierdził.

1531 r. Zygmunt I. pozwala mieszczanom łomżyńskim sądzić się przed swym Wójtem, uwalniając ich od wszelkiej innej jurisdykcyi.

Przywilej roku niewiadomego zakazuje Staroście pobierać cła od mieszczan łomżyńskich, mianowicie cechowe.

1543 r. Zygmunt I darował miastu dochody z mostów, z obowiązkiem płacenia ks. Mansyonarzom farnymi 18 kóp groszy.

1543 r. tenże Zygmunt podwyższył na wieczne czasy cło od wozów kupieckich i furmańskich, dla poprawienia długiej grobli i mostów, leżących pod miastem.

1556 r. Zygmunt August daje przywilej miastu na 3 jarmarki.

1556 r. Królowa Bona dała miastu wolny wyręb w lasach Wasoszskich, które to nadanie Zygmunt August potwierdził;

Niewiadomego roku, Zygmunt August nadał przywilej miastu, podług którego żaden starozakonny dłużej w Łomży nad 48 godzin nie mógł przebywać.

1557 r. Zygmunt August, ze względu na pogorzel, uwolnił miasto na lat 8 od płacenia po
datków.

1562 r. Król i Stany miały wyrzec, żeby Sejmy odbywały się w Łomży*)

— – – – – – –

*) Rzecz ta potrzebuje sprawdzenia.

1567 t. Zygmunt August nadaje ks. Mansyonarzom łomżyńskim probostwo Piątnickie.

1567 r. Zygmunt August obdarzył miasto przywilejem wolnego wyboru burmistrza, którego winien był zatwierdzać Starosta łomżyński.,

1578 r. Stefan Batory pozwolił miastu pobierać czynsz od przekupek i budek w rynku po gr. 12.

Niewiadomego roku, Stefan Batory nadaje ustawę dla cechów rzemieślniczych w Łomży*).

1579 r., przywilejem Stefana Batorego, Łomża, uzyskała wolny połów ryb w rzece Narwi i Narwicy.

1581 r. utworzony został w Łomży wielki skład soli, do którego żupnik obowiązany był dostarczać rocznie po 1000 beczek soli Wielickiej, a 500 beczek Bocheńskiej, którą naprzód, przez 4 tygodnie winien był po oznaczonej cenie sprzedawać na własną potrzebę szlachcie, a następnie dopiero na handel kupcom.

1588 r. 20 Lipca, Zygmunt III, przywilejem w Krakowie, nadaje ks. Mansyonarzom łomżyńskim probostwo Małopłockie.

1591 r. cechowi szewskiemu, a 1593 r. wszystkim innym cechom rzemieślniczym nadaje Zygmunt III też same prawa i swobody, jakie mieli mieszczanie Krakowa, Poznania i Warszawy.

– – – – – – – –

*) O tem nadaniu słyszałem tylko od P. Kotowskiego, który jest posiadaczem wielu materyałów, odnoszących się do przeszłości miasta i okolicy.

1598 r. Zygmunt III znosi targi w Niedziele i Święta.

1607 r. Sejm uchwalił, aby Starosta utrzymywał zawsze dostateczną ilość rzemieślników do wyrabiania rynsztunków wojennych, tak aby szlachta mogła z łatwością, zaopatrywać się w dobrą broń.

1658 r. Królowa Marya Ludwika, małżonka Jana Kazimierza, dała miastu przywilej na drzewo, mające się wycinać z puszczy Nowogrodzkiej do budowania domów i mostów, i darowała dochody z przewozu.

1822 r. Namiestnik Królestwa Polskiego pozwolił starozakonnym osiedlać się w Łomży, pod pewnemi warunkami.

1848 r. Najwyższy Ukaz powyższe pozwolenie zatwierdził.

Podobnie jak w części poprzedniej podajemy kilka zdjęć nawiązujących tematycznie do omawianych tutaj przez Pana Rzeczniowskiego obiektów i faktów.