Bohdan Stefan Winiarski (1884 – 1969)
27 Kwietnia 2019 roku minie sto trzydziesta piąta rocznica urodzin prof. dr hab. Uniwersytetu Poznańskiego Bohdana Stefana Winiarskiego, sędziego i przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze, członka Polskiej Akademii Umiejętności, posła na Sejm w II Rzeczypospolitej Polskiej. W chłopięcych latach Bohdan Winiarski uczył się w Szczuczynie, potem w gimnazjum w Łomży przy Nowym Rynku. O tym ośmioklasowym carskim gimnazjum napisał Stanisław Dębowski w zbiorowym historycznym opracowaniu 380 lat Szkoły Średniej Ogólnokształcącej w Łomży 1614 – 1994 (Wydawnictwo Fundacji Pro Futura, Warszawa 1994). W rozdziale „Gimnazjum Męskie w Łomży (1862- 1915)” Stanisław Dębowski zamieścił fragmenty z książki prof. B. Winiarskiego: Nad Pissą, Wissą i Narwią. Podróż sentymentalna (SIW Znak, Kraków, 1965). W książce tej prof. Winiarski wspaniale opisał gimnazjum, nauczycieli, życie szkolne, nowy budynek gimnazjalny, internat i krótką wizytę cara Mikołaja II w okolicach Łomży,
Łomża pamięta o jednym z wybitnych swoich synów. Świadczy o tym pamiątkowa tablica w katedrze, popiersie prof. Winiarskiego przed budynkiem banku przy ul. Dwornej, ulica nosząca jego imię oraz III. wydanie Nad Pissą, Wissą i Narwią. Podróż sentymentalna, Ukazało się ono w 130. rocznicę urodzin prof. Winiarskiego. Więcej o książce na http://www.lomzyniacy.org/54-aktualnosci/244-ukazalo-sie-iii-wydanie-nad-pissa-wissa-i-narwia-bohdana-winiarskiego
We wstępie jest fragment listu, który prof. B. Winiarski napisał 20 kwietnia 1961 r. w Hadze do Józefa Kiełczewskiego, ówczesnego dyrektora Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Łomży:… Zaufaniem Trybunału Międzynarodowego powołany na stanowisko jego Prezydenta zwracam się z myślą do początków drogi, która mnie doprowadziła do tej najwyższej międzynarodowej godności prawniczej. Więc naprzód dom – dom w znaczeniu rodziny, bo ojczystego dachu nad głową nigdy nie miałem – dom tedy skromny, często w niedostatku, ale czysty, uczciwy, mocny wzajemnym przywiązaniem rodziców i dzieci. Potem Łomża i Ziemia Łomżyńska, gdzie się żyło według pionu etycznego ojców i dziadów i z powietrzem wdychało nakazy honoru i służby krajowi. I wreszcie szkoła. Za moich czasów – ukończyłem gimnazjum w 1903 r. była to szkoła obca nam językiem i duchem, ale dała podstawy wiedzy na całe życie, a wychowywało nas rodzime otoczenie. Wiedzieliśmy, że ten charakter szkoły był czymś przemijającym, że w istocie była ona dalszym ciągiem zasłużonych Szkół Łomżyńskich i niedługo mogła obchodzić trzechsetlecie swego istnienia (…) Naprzód jako szkoła jezuicka, później pijarska, potem wojewódzka podwydziałowa, powiatowa następnie Gimnazjum, potem Gimnazjum rosyjskie i wreszcie znowu Szkoła polska, uczyła i wychowywała bez przerwy niezliczone pokolenia młodzieży łomżyńskiej. Od Szczuczyna po Nur i od Brańszczyka po Tykocin…
Szkoda, że list ten nadal pozostaje w archiwum I Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Łomży. Warto go opublikować w całości, na przykład na szkolnej stronie internetowej i pokazać w muzeum szkolnym. Przy okazji załączam kserokopię dedykacji, którą prof. B. Winiarski napisał 20 września 1969 r., tj. dwa i pół miesiąca przed śmiercią.
Prof. B. Winiarski został pochowany na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu (kwatera R20/A – B 5). Powyżej zdjęcie z 1932 r. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego (NAC) prof. B. Winiarskiego w kuluarach Sejmu II Rzeczypospolitej Polskiej oraz linki do http://pl.wikipedia.org/wiki/Bohdan_Winiarski, http://www.lomza.pl/index.php?wiad=84. o życiu i działalności prof. B. Winiarskiego (do artykułu Krzysztofa Skubiszewskiego Bohdan Winiarski jako sędzia międzynarodowy oraz bibliografii prac Profesora, którą zapisała Jolanta Wądołowska, Miejska Biblioteka w Łomży, 2009 r.).
Adam Sobolewski
Sieradz, 17 kwietnia 2019 r.
Na naszym serwisie jest jeszcze jeden artykuł N temat Profesora Bohdana Stefana Winiarskiego:
https://historialomzy.pl/pomnik-bohdana-stefana-winiarskego/
