We „Wspólnej Pracy” nr 4 z dnia 21 stycznia 1911 roku zamieszczono poniższą informację:
Koncert na rzecz straży ogniowej, z udziałem wychowańców konserwatorjum warszawskiego p.p. Stanisława i Zygmunta Grabowskich —skrzypka i pianisty, odbędzie się dnia 5 Lutego r. b. w miejscowym teatrze. Oprócz produkcji muzycznych odegrany zostanie przez amatorów obrazek sceniczny w 1-m akcie Edwarda Lubowskiego „Przez wdzięczność”.
Podziękowanie. Wszystkim amatorom i amatorkom, którzy byli łaskawi przyjąć udział w koncercie na rzecz Straży Ogniowej Ochotniczej w Łomży w dniu 5 Lutego, niniejszem składa serdeczne podziękowanie.
Zarząd T-wa Straży.
Bracia Grabowscy, pochodzili z wielodzietnej łomżyńskiej rodziny robotniczej. Stanisław (urodzony w 1887 roku) po uzyskaniu dyplomu w Konserwatorium w Warszawie, powrócił do rodzinnego miasta, gdzie prawdopodobnie prowadził jedną z łomżyńskich orkiestr. Zygmunt (urodzony 17 kwietnia 1893 roku), kiedy grał na tym dobroczynnym koncercie w 1911 roku był jeszcze studentem Warszawskiego Konserwatorium.
W czasie I wojny cała liczna rodzina Grabowskich (rodzice, pięciu synów i trzy córki) została ewakuowana do Petersburga.
Do Polski powrócili w 1918 roku. Czterech braci ( Stanisław, Zygmunt, Ludwik i Ryszard) brali udział w wojnie 1920 roku, po której dwaj starsi pozostali na stałe w wojsku jako kapelmistrzowie orkiestr wojskowych, a młodsi powrócili do szkół.
Stanisław służył początkowo w pułku ułanów Krechowieckich w Augustowie, a następnie, aż do wojny, w 62 pułku piechoty w Bydgoszczy.
por. Stanisław Grabowski rok 1934
Zygmunt do 1938 roku służył w Toruniu, a następnie został kapelmistrzem orkiestry reprezentacyjnej Prezydenta RP na Zamku w Warszawie (Marsze jego kompozycji były grywane jeszcze w latach 60-70 ubiegłego wieku przez orkiestry wojskowe w Polsce).
Obie orkiestry (ta z Bydgoszczy i ta z Torunia) pod ich batutą koncertowały przed wojną w Polskim Radiu, a trzeba tu zaznaczyć, że w tamtym czasie koncerty odbywały się wyłącznie „na żywo”, a więc do mikrofonów dopuszczano jedynie takich wykonawców, którzy gwarantowali wykonanie na odpowiednio wysokim poziomie.
Jako zawodowi wojskowi, obaj w stopniu kapitanów, brali udział w obronie Warszawy w 1939 roku. Zygmunt całą okupację przesiedział w oflagu. Stanisławowi udało się uniknąć niewoli i w czasie okupacji mieszkał w Warszawie.
Po wojnie obaj ponownie znaleźli się jako kapelmistrzowie w wojsku. Niestety, Zygmunt zmarł w 1947 roku (to wynik obozu) i jest pochowany w Jeleniej Górze.
Stanisław znowu służył w Bydgoszczy i prowadził orkiestrę Oficerskiej Szkoły Samochodowej. Kiedy w końcu 1946 roku Szkołę przenoszono do Koszalina przeszedł na emeryturę i pozostał w Bydgoszczy.
Stanisław Grabowski – kpt. w stanie spoczynku Rok 1950
Zmarł w Bydgoszczy w ostatnim dniu 1954 roku. Rodzina, zgodnie z jego wolą, przewiozła Go do Łomży, gdzie spoczął w u boku rodziców w rodzinnym grobie na łomżyńskim cmentarzu.
Grób ten znajduje się przy głównej alei nieopodal grobu płk. Jerzego Sawy-Sawickiego.
Rodzinny grób Grabowskich na starym łomżyńskim cmentarzu. Rok 2007
Na tym nie kończy się historia tej łomżyńskiej rodziny. Jurek, który w roku 1920 „urodził się w piecu cegielni”, o czym pisałem w moim artykule pt „Cegielnia”, to właśnie syn Stanisława Grabowskiego, a wymieniony na „katyńskiej tablicy” w Łomży por. Ludwik Grabowski,(urodzony 28 sierpnia 1899 roku) który w pamiętnym wrześniu wyruszył na wojnę z łomżyńskiej cegielni (o czym pisałem w tym samym artykule), był trzecim z braci Grabowskich.
Jerzy Smurzyński
Przy opracowaniu tego materiału korzystano z Archiwum Państwowego w Łomży.
Więcej informacji do tego tematu link poniżej:
https://historialomzy.pl/cegielnia/
