"Zapisane w testamencie"

Uroczyste obchody 71. rocznicy zbrodni dokonanej przez hitlerowców na więźniach z łomżyńskiego więzienia i inteligencji łomżyńskiej oraz 72. rocznicy mordu na starcach z przytułku w Pieńkach Borowych odbyły się w dniu 15 czerwca 2014 roku w Miejscu Pamięci Narodowej w Jeziorku. Najważniejszą część obchodów stanowiła msza święta w intencji Ofiar sprawowana przez proboszcza parafii Piątnica – ks. kanonika Szczepana Dobeckiego.

Ksiądz proboszcz w homilii nawiązał do postaci papieża świętego Jana Pawła II i jego książki pt. „Pamięć i tożsamość”, odwołując się do nauki głoszonej przez niego całym życiem, u podstaw której zawsze było dobro ukierunkowane przez Boga na człowieka, dar ofiarowany każdemu bez wyjątku. Zwrócił uwagę na niebezpieczeństwo prawa tworzonego przez człowieka, prawa ustanowionego z pominięciem prawa naturalnego. Z mocą podkreślił, że takie właśnie prawo niejednokrotnie prowadzi do eksterminacji drugiego człowieka, wypaczając definicję człowieczeństwa. Człowiek zakłamany, nieuczciwy, pyszny, prędzej czy później, dojdzie na manowce własnego człowieczeństwa. Człowiek, któremu Bóg dał wolną wolę, może określić się po stronie dobra lub zła. Może powiedzieć, że jego opcja jest najważniejsza i nie podjąć dialogu. Jednak musi się liczyć z tym, że on sam, w pewnym momencie swego życia, stanie nad takim dołem i w wniwecz obróci się to, co sam stworzył, jako ułudę własnej koncepcji szczęścia, pozbawionej Boga. W mocy człowieka jest również podejmowanie dialogu ponad podziałami i budowanie porozumienia międzyludzkiego, co w efekcie posłuży konstytuowaniu pięknej społeczności i godnemu życiu.

Agnieszka i Arkadiusz biorą czynny udział w Liturgii Słowa. Z lewej strony katechetka Irena Bazydło

Bezpośrednio po Eucharystii przywołano wspomnienie trzech masowych egzekucji dokonanych na tej leśnej polanie (w oparciu o książkę autorstwa Jerzego Smurzyńskiego pt. „Jeziorko. Historia leśnej polany”), a następnie chór „Szkolne Słowiki” zaprezentował krótki program artystyczny „Zapisane w testamencie” powstały na kanwie testamentu papieża – świętego Jana Pawła II. Do zgromadzonych na uroczystości dotarło przesłanie, że „przy całej mojej słabości Pan udzieli mi każdej łaski potrzebnej, aby sprostać wedle Jego Woli wszelkim zadaniom, doświadczeniom i cierpieniom, jakich zechce zażądać od swego sługi w ciągu życia.” (Jan Paweł II, dopisek do testamentu z 24 II – 1 III 1980 roku) Przesłanie to ma charakter uniwersalny i wypowiedziane z wiarą odnosi się do życia każdego człowieka pokładającego ufność w Jezusa Chrystusa. On sam przecież przez ofiarę krzyża wyjednał nam zbawienie. Słowo klucz – „ofiara” połączyło tragiczne wydarzenia z 1942 i 1943 roku, które miały miejsce na leśnej polanie jeziorkowskiego lasu z pełnym cierpienia i poświęceń życiem naszego papieża Polaka, jednocześnie wpisując jedno i drugie w dzieło zbawcze Jezusa.

Chór "Szkolne Słowiki" śpiewa na Eucharystii — Chór „Szkolne Słowiki” śpiewa w trakcie Eucharystii.

Szczególnie przejmującym momentem montażu słowno – muzycznego była recytacja w wykonaniu najmłodszych dzieciaków – uczennic kl. I Szkoły Podstawowej w Jeziorku oraz piosenka dla mamy zaśpiewana przez Kacpra – sześciolatka z Zespołu Szkolno – Przedszkolnego w Piątnicy, bo właśnie w tym miejscu, na tej leśnej polanie, został rozstrzelany w 1943 roku jego rówieśnik – Andrzej Janusz Tyszka. W egzekucji z 15 VII 43 r. zginęło 11 dzieci, w tym dwoje w okresie prenatalnym. Tego dnia Niemcy zamordowali oprócz małego Andrzejka, między innymi także jego 9-letniego brata – Jerzego Zbigniewa, ich rodziców – Tadeusza i Henrykę Tyszków oraz ich dziadków – Józefa i Antoninę Hryniewieckich. Zarówno rodzice Andrzejka, jak i jego dziadkowie byli łomżyńskimi nauczycielami. Kacper zaśpiewał dla nich wszystkich, ze specjalną dedykacją dla każdej mamy, która straciła życie na tej polanie w imieniu każdego dziecka, któremu tutaj odebrano życie.

W tej niezwykle wzruszającej uroczystości wzięli udział przedstawiciele „Rodziny Jeziorkowskiej” – nieformalnej organizacji skupiającej członków rodzin Ofiar, m. in. więźniów politycznych rozstrzelanych w nocy z 29 na 30 czerwca 1943 roku. Uczestniczyła w nich także licznie zgromadzona społeczność lokalna, dzieci, młodzież oraz zaproszeni goście w osobach:

wójta Gminy Piątnica p. Edwarda Łady z małżonką oraz przedstawicieli Bractwa Historycznego Ziemi Łomżyńskiej – p. Henryka Sierzputowskiego i p. Czesława Rybickiego. Obecny był również Poczet Sztandarowy Ochotniczej Straży Pożarnej w Jeziorku. Zwieńczeniem tegorocznych obchodów rocznicowych był list ostatniego żyjącego świadka tragicznych wydarzeń z 15 lipca 1943 roku – pana Jerzego Smurzyńskiego, odczytany przez dyrektora szkoły w Jeziorku – panią Halinę Chełstowską, w którym pan Smurzyński dziękuje wszystkim podmiotom zaangażowanym w podtrzymywanie pamięci o Ofiarach zbrodni i dzieło troski o należyty wygląd leśnego cmentarza i uzasadnia wybór daty czerwcowej na organizację uroczystości memoratywnych w Miejscu Pamięci Narodowej w Jeziorku. List ten jest niezwykle ważny z punktu widzenia opiekunów leśnego cmentarza, dlatego też zamieszczamy go jako odrębny wpis na naszym portalu. Dla nas – spadkobierców bolesnych wspomnień, a zarazem gospodarzy uroczystości rocznicowych, ma on wartość testamentu.

Na zakończenie głos zabrała przedstawicielka „Rodziny Jeziorkowskiej” p. Stanisława Zakrzewska córka zamordowanego na leśnej polanie Stanisława Kostki Walczuka. Poprosiła, aby obok niej stanęli pozostali członkowie „Rodziny Jeziorkowskiej” obecni na tegorocznej uroczystości. Członkowie „Rodziny Jeziorkowskiej” wzięli się za ręce w solidarnym geście pamięci i obiecali, że wrócą tu za rok.

Krąg pamięci tworzą członkowie "Rodziny Jeziorkowskiej". — Krąg pamięci tworzą członkowie „Rodziny Jeziorkowskiej”.

Pragnę serdecznie i gorąco podziękować wszystkim osobom zaangażowanym społecznie w sprawną organizację tegorocznych obchodów. Na szczególne podziękowanie zasłużyli strażacy z OSP w Jeziorku, pracownik szkoły w Jeziorku – Krzysztof Sobuta, mieszkaniec Jeziorka – Andrzej Kulikowski. Natomiast harcerzom z 59. Drużyny Harcerskiej „Ptaki Ptakom” pod wodzą drużynowego Krzysztofa Pyczota dziękuję za honorową wartę przy grobach Ofiar.

Bóg zapłać wszystkim i zapraszam do równie udanej współpracy za rok.

Beata Sejnowska – Runo, społeczny kustosz Miejsca Pamięci Narodowej w Jeziorku