Słup graniczny pod wsią Boguszami.

W uzupełnieniu naszej poprzedniej publikacji –https://historialomzy.pl/zagadka-114/ – publikujemy materiał w wersji oryginalnej jaki znajduje się w Tygodniku ilustrowanym nr 99 str. 61, 62; 5 -17 sierpień1861 rok – Redakcja

Słup graniczny pod wsią Boguszami.

Ze wszystkich stron naszego kraju Augustowskie najmniej oblituje w starożytne zabytki; tem więcej przeto zasługuje na uwagę istniejący dotąd pomnik pod wsią Bogusze, o pół mili od miasteczka Grajewa w powiecie augustowskim na samej granicy pruskiej leżącą. Jest tu słup murowany, stojący na linii granicznej, który, jak napis na nim znajdujący się poświadcza, wzniesiony został w r. 1545 przy rozgraniczeniu od ówczesnej Polski tej części Pruss, która w r. 1525 przez króla Zygmunta I w lenne posiadanie stestrzeńcowi jego, Albertowi margrabiemu branderburskiemu puszczoną została.
Jak wiadomo z historyi, w ten sposób zakończył się odwieczny spór Polski z zakonem krzyżackim; wtedy bowiem wyżej wspomniany Albert, zrzekłszy się tytułu i dostojeństwa Wielkiego mistrza, został książęciem Pruss wschodnich, odebrał uroczystą od króla inwestyturę w Krakowie i na wieczne czasy obowiązał się do lennictwa Koronie.
W późniejszych czasach ten postępek Zygmunta Starego za błąd polityczny uważano: to jednak pewna, że rozerwanie niechętnego zakonu, a osadzenie w Prusach domu spokrewnionego, miał wszelki pozór dobrze zrozumianego interesu państwa. Wprawdzie skutek zawiódł te rachuby; inaczej przecież sądzić tego faktu nie można, jak po dokładnem obeznaniu się z kierunkiem ówczesnej polityki i zwyczajów i dyplomacyi dworu polskiego.

Słup graniczny z XVI wieku

Słup ów graniczny pod względem sztuki niczem się nie odznacza; ma on na sobie wyobrażenie herbów koronnych, a zwłaszcza pogoń litewska, i ówczesny orzeł pruski z koroną na szyi i głoską S na piersiach, płaskożeźbą na kamieniu piaskowym dosyć niezgrabnie wykuwane , a niżej tablicę z wklęsło wyrytym następujący napisem:
Onando Sigixmundus Patriis augustus in oris prymus-et Albertus Marchio jura dubant. Jlle Jagillonis veteres quae binominis urbes hicqe Borussorum pace, regat opes llaec erecla fuil moles, guae limitae finis signal et amborum seperal arua Ducum Anno MDXLV Mense Augusto.
Kamień w wielu miejscach przez czas zniszczony, litery nawet nic wszędzie do wyczytania łatwe.
Lud tamtejszy utrzymuje, że w tym słupie znaczne ilość sreber została zamurowaną. Z tego powodu od strony Prus napadają go w nocy, świdrem wiercą w cegłach i dobrze podkopują kamienie, tak iż obecnie zagrożony jest zupełnem zawaleniem się, jeżeli jaka miłująca pamiątki historyczne ręka go nie wesprze i od dalszej zagłady nie uratuje.

https://historialomzy.pl/zagadka-114/
http://prostki.wm.pl/8716,Slup-graniczny-w-Boguszach.html#ixzz2Y9tb4vZG

Tygodnik ilustrowany nr 99 str. 61, 62; 5 -17 sierpień1861 rok. Pisownia oryginalna