Z kroniki Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego nr 2 w Łomży /rok szkolny 1946-1947/

Kronika przedstawia typowe fakty i wydarzenia z życia tej szkoły. Są w niej również wycinki i zdjęcia z regionalnej prasy, z których można poznać interesujące fakty z najnowszej historii Łomży. Z przysłowiową łezką w oku czytałem zapisy kroniki z lat szkolnych 1949 – 1954, kiedy byłem uczniem Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego nr 2, która była Szkołą Ćwiczeń dla Państwowego Liceum Pedagogicznego w Łomży. Ze wzruszeniem spoglądałem na amatorskie zdjęcia, które po latach nabrały historycznej już wartości. Przepisując zapisy ze szkolnej kroniki dodałem tylko imiona obok niektórych nazwisk. Przed II wojną światową Szkoła Ćwiczeń mieściła się przy ul. Stacha Konwy nr 9. Zachęcam do przeczytania wspomnień Marii Sawickiej (Baranówny), w latach 1934 – 939 uczennicy tej szkoły, zamieszczonych w Łomżyńskich Wspomnieniach, wydanych przez Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej Oddział w Warszawie, 1998 r. Mam nadzieję, że uczniowie i absolwenci „ćwiczeniówki” podzielą się też swymi wspomnieniami, zdjęciami i innymi szkolnymi pamiątkami. Historia bowiem i tradycja tej szkoły zasługuje moim zdaniem na monografię w formie pracy licencjackiej lub magisterskiej.

**************************************

Myśl zorganizowania Szkoły Powszechnej nr 2 w Łomży rzucił inspektor szkolny Franciszek Wasążnik w sierpniu 1946 r. Pobudowanie, zorganizowanie i prowadzenie szkoły władze szkolne powierzyły Janowi Siemińskiemu dotychczasowemu kierownikowi Wieczorowej Szkoły dla dorosłych w Łomży. Ponieważ nie było wówczas odpowiedniego lokalu w zniszczonym mieście, jak również nieprzewidziana była większa gotówka na ten cel, przeto władze szkolne zwróciły się do referatu odbudowy przy tutejszym Starostwie z prośbą o przydzielenie pod szkołę nr 2 baraków szpitalnych. Komisja szkolna w osobach inspektora szkolnego, burmistrza Łomży, dyrektora Liceum Pedagogicz­nego i kierownika szkoły zadecydowała, że baraki pod szkołę nr 2 należy zestawić na placu prywatnym, za zgodą właściciela p. Selerowskiego, z którym Zarząd Miejski zawarł umowę dzierżawną na okres 3 lat. Baraki miały stanąć obok Liceum Pedagogicznego z tego jeszcze względu, że dyrektor Liceum obiecał przydzielić dwie umeblowane sale szkolne w zamian na mającą się odbywać w szkole nr 2 praktykę pedagogiczną. W międzyczasie kierownik szkoły przystąpił energicznie do pracy. Z pomocą Zarządu Miejskiego w Łomży oczyszczono z gruzów powojennych i zniwelowano plac pod baraki szkolne. 26 sierpnia 1946 r. rozpoczęto zwożenie i zestawianie baraków. Równocześnie rozpoczęto budowę murowanych ustępów szkolnych. W połowie października stanęły tuż obok siebie, szczytami do Alei Legionów dwa baraki, a w tydzień później skończono budowę ustępów. Koszt zniwelowania placu pod baraki, zestawienia, odmalowania i budowy ustępów pokrył Zarząd Miejski. Muszę zaznaczyć, że burmistrz Łomży Michał Siejko dość życzliwie ustosunkował się do budowy szkoły nr 2.

Każdy barak mieścił dwie sale szkolne o powierzchni 52 metrów kwadratowych, salę rekreacyjną i mały pokoik. Jeden z nich to kancelaria, drugi – pokój nauczycielski. W baraku nr 2 pobudowano dużą piwnicę na węgiel. Władze szkolne wydzieliły ze Szkoły Powszechnej nr 6 dziesięć klas, od klasy pierwszej do klasy siódmej włącznie, w tym po dwie klasy pierwsze, drugie i trzecie (razem 230 dzieci) oraz jedenastu nauczycieli oprócz kierownika szkoły. Normalna nauka rozpoczęła się 25 października 1946 r. na dwie zmiany. Na pierwszej zmianie od godz. 8 do 12.30 uczyły się klasy: VII, VI, V, i III, pozostałe klasy – na drugiej zmianie od godz. 13.00 do 17.00. W niedzielę, 27 października 1946 r. odbyła się uroczystość poświęcenia baraków szkolnych, na których od samego rana powiewały flagi. W dniu tym dziatwa szkolna wszystkich klas wraz z na­uczycielstwem udała się do Łomżyńskiej katedry na mszę świętą, po czym dzieci wróciły do szkoły. Na uroczystość poświecenia szkoły przybyli zaproszeni goście: starosta łomżyński Tadeusz Żeglicki, inspektor szkolny Franciszek Wasążnik, burmistrz Łomży Michał Siejko, przedstawiciel ZNP, powiatowy architekt Zdzisław Świątkowski, dyrektorzy łomżyńskich szkół średnich, kierownicy szkół powszechnych, część rodziców dziatwy szkolnej oraz personel nauczycielski tej szkoły.

Uroczystość zagaił kierownik szkoły Jan Siemiński, który powiedział, że półtora miesiąca temu w miejscu, gdzie stanęła Szkoła Powszechna nr 2, piętrzyły się zgliszcza i rumowiska hitlerowskiego barbarzyństwa. Tempo, w jakim uruchomiono szkołę, może być jedną z odpowiedzi dla tych, którzy powątpiewają w nasze zdolności zagospodarowania się tu, i na ziemiach zachodnich. Następnie prefekt szkolny ksiądz Bolesław Dobkowski dokonał aktu poświęcenia szkoły oraz wygłosił, krótkie okolicznościowe przemówienie. Potem zabrał głos starosta łomżyński Tadeusz Żeglicki. Mówiąc o przemianach, jakie zaszły w naszej strukturze politycznej, społecznej i gospodarczej, starosta nazwał nauczycieli budowniczymi nowej Polski. Obszerne przemówienie wygłosił inspektor Franciszek Wasążnik, który podkreślił wielki wysiłek nauczycielstwa w dziele odbudowy zniszczonego przez wojnę szkolnictwa. Po przemówieniach odbyła się część artystyczna, na program, której złożyły się śpiewy, tańce, deklamacje oraz inscenizacje. Na zakończenie uroczystości odbyła się wspólna herbatka. 9 i 10 listopada 1946 r. szkoła pod kierunkiem nauczycielki Anieli Rokickiej, w sali kina Uciecha wystawiła sztuczkę teatralną w trzech odsłonach pt. Kopciuszek oraz taniec krasnoludków. Piękne dekoracje wykonał Józef Deptuła. Czysty dochód przeznaczono na umeblowanie szkoły. 21 grudnia 1946 r. w szkole odbyła się choinka szkolna. Na program złożyły się tańce, deklamacje, śpiewy i inscenizacje. Św. Mikołaj obdarował wszystkie dzieci słodyczami. 1 maja 1947 r. szkoła wzięła udział w pochodzie ulicznym, a następnie na Placu Zambrowskim wysłuchała licznych przemówień. 3 maja 1947 r. urządzono uroczysty poranek, na program, którego złożyły się przemówienie kierownika szkoły, deklamacje i śpiewy.

W ciągu roku szkolnego 1946/1947 szkoła samorzutnie zebrała i wysłała w marcu 1947 r. 874 zł na odbudowę Warszawy, 3.719 zł na powodzian oraz w czerwcu 1.252 zł na Święto Oświaty. Szkołę lustrowali inspektor Motoszko, naczelnik Wydziału kształcenia nauczycieli Okuszko, wizytator maturalny Szurek oraz w czerwcu wizytował szkołę inspektor Franciszek Wasążnik.

28 czerwca 1947 r. uroczyście zakończono rok szkolny 1946/1947. Uroczystość ta odbyła się na placu szkolnym, którą zaszczycił swoją obecnością inspektor Franciszek Wasążnik. Uroczystość zagaił kierownik szkoły Jan Siemiński, a następnie dłuższe przemówienie wygłosił inspektor szkolny, który podkreślił dużą żywotność szkoły nr 2. Na obfity program artystyczny złożyły się tańce, śpiewy, deklamacje i inscenizacje. Częścią artystyczną kierowała Aniela Rokicka. Na zakończenie kierownik szkoły wręczył pierwszą nagrodę w konkursie czystości klasie III a (barwny obraz w ramie oszklonej). W końcu wychowawcy klasowi rozdali świadectwa szkolne.

W ciągu roku szkolnego na terenie szkoły prowadzona była akcja dożywiania najbiedniejszych dzieci, którą objęto 120 dzieci. Akcję dożywiania subsydiował inspektor szkolny. W szkole działały następujące organizacje: PCK, koło teatralne, biblioteka i ZHP, którego opiekunką była Zofia Marcinkiewicz i Leokadia Zapert.

**************************************

PS.
Od 1 września 1949 r. Szkoła Ćwiczeń zajęła II piętro w budynku Szkoły Podstawowej nr 6 im. Towarzystwa Przyjaciół Dzieci (TPD). Baraki przy alei Legionów nr 5, zmienionej na ulicę gen. Karola Świerczewskiego, zajęła Szkoła Podstawowa nr 3, która do tej pory zajmowała część prywatnej kamienicy po przeciwnej stronie ulicy.

Adam Sobolewski
absolwent Szkoły Ćwiczeń w Łomży – 25 czerwiec 1954 r.
Zduńska Wola, czerwiec 2001 r.

Dziękujemy za przeczytanie artykułu :)

Jeśli chcesz być informowana(-y) o nowych artykułach, to polub naszą stronę FB na https://www.facebook.com/historialomzy
oraz
zgłoś swój akces do grupy na FB:
https://www.facebook.com/groups/historialomzy