Harcerstwo Łomżyńskie Wczoraj i Dziś – TOM II

Harcerstwo Łomżyńskie Wczoraj i Dziś – TOM II
Komenda Hufca ZHP w Łomży, 2010 r.

Rok temu Redakcja Serwisu Historycznego Ziemi Łomżyńskiej dzięki podjęciu współpracy z Komendą Hufca w Łomży, opublikowała pierwszy tom książki „Harcerstwo Łomżyńskie Wczoraj i Dziś”

W tym roku we wrześniu Komenda Hufca ZHP w Łomży organizuje obchody 100-lecia Harcerstwa Polskiego na ziemi łomżyńskiej. Mając świadomość ogromnego dorobku oraz 100 letniej tradycji harcerstwa na ziemi łomżyńskiej, odwołując się do Bohatera Hufca i wielu tysięcy harcerzy, którzy propagowali idee skautingu – pragniemy godnie uczcić obchody powstania pierwszych drużyn harcerskich na naszej ziemi. Tym samym Redakcja Serwisu postanowiła opublikować już TOM II książki „Harcerstwo Łomżyńskie Wczoraj i Dziś”. Miejmy nadzieję, że uda się nam skończyć publikację tego cyklu do września 2013 r.

Postanowiliśmy publikować poszczególne rozdziały książki na portalu w odstępach czasowych ponieważ wymaga to dużego nakładu pracy i przy okazji wydaje się nam to bardziej czytelne. Wszystkie zamieszczone  materiały dotyczące książki są chronione prawami autorskimi. Kopiowanie i powielanie zamieszczonych materiałów jest zabronione i wymaga zgody Autorów.

Na pewno wielu naszych czytelników, którzy mieli okazje uczestniczyć w łomżyńskim harcerskim życiu znajdzie w tej książce swoje nazwiska, opisy obozów i zlotów w których uczestniczyli czy też nawet odnajdą się na zamieszczonych zdjęciach.

W związku z tym zwracamy się do Was z prośbą abyście  pomogli nam rozwijać i uzupełniać zamieszczone w tej książce materiały biograficzne. Być może ktoś posiada dodatkowe informacje, zdjęcia, wspomnienia lub też inne materiały, które jest wstanie przekazać Komendzie Hufca do rozszerzania kolejnych tomów książki.

Wiadomości  elektroniczne proszę wysyłać na adres redakcyjny: historialomzy.pl@wp.pl z dopiskiem: „ZHP Łomża”.

Materiały nie elektroniczne można wysyłać pocztą lub dostarczać osobiście do biura hufca:

Hufiec Nadnarwiański Związku Harcerstwa Polskiego w Łomży im. Adama Chętnika ul. Polowa 11a   18-400 Łomża .
Tel.(086) 216 41 97
Godziny otwarcia biura hufca:
– od poniedziałku do piątku 10.30 – 17.30 (phm. Barbara Piątek)

[tab:Strona tytułowa]

Harcerstwo łomżyńskie wczoraj i dziś

II tom

KOMENDA HUFCA NADNARWIAŃSKIEGO ZHP

im. Adama Chętnika w Łomży

STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ HARCERSTWA ŁOMŻYŃSKIEGO

Praca zbiorowa w ramach projektu

„Łączymy pokolenia”

finansowana ze środków

Funduszu Inicjatyw Obywatelskich

oraz Urzędu Miasta Łomża

 

Łomża 2010

Na okładce: Zdjęcia ze zbiorów Komisji Historycznej Hufca Nadnarwiańskiego w Łomży oraz drużyn Hufca Nadnarwiańskiego ZHP w Łomży

Praca zbiorowa pod redakcją:

  1. hm. Dorota Górska
  2. hm. Elżbieta Prószyńska
  3. hm. Adam Marek Frączek

Konsultacja naukowa: dr hab. Adam Dobroński, prof. Uniwersytetu w Białymstoku

Materiały wydrukowano zgodnie  maszynopisami dostarczonymi przez autorów.

Projekt okładki: Katarzyna Dobkowska

Korekta:

hm. Elżbieta Prószyńska

hm. Dorota Górska

Korekta językowa:

Alicja Chojnowska

Skład komputerowy:

hm. Dorota Górska

phm. Sławomir Sienkiewicz

phm. Tomasz Dukowicz

Wydawca: Komenda Hufca Nadnarwiańskiego ZHP w Łomży

Stowarzyszenie Przyjaciół Harcerstwa Łomżyńskiego

Wszelkie prawa zastrzeżone

Druk i oprawa: Drukarnia Borkowski

ISBN 978-83-928785-1-3

Pamięci

Druha Ludwika Żelechowskiego

 

[tab:Spis treści]

Spis treści:

Prof. Adam Dobroński – Przedmowa………………… 5

Wstęp…………………7

Ludwik Żelechowski – Moje harcerskie lata………………… 11

 

I . Projekt partnerski Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa Łomżyńskiego

i Hufca Nadnarwiańskiego ZHP w Łomży „Łączymy pokolenia”…………………43

hm. Dorota Górska – Założenia projektu „Łączymy pokolenia”…………………45

Praca zbiorowa – Sprawozdanie z realizacji projektu w latach 2009/2010………………… 49

II. Harcerstwo łomżyńskie za czasów Chorągwi Łomżyńskiej

im. Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew” we wspomnieniach…………………71

hm. Ludwik Żelechowski         Komendanci hufców Chorągwi Łomżyńskiej…………………72

hm. Teresa Niklewicz              Hufiec ZHP Łomża im. Obrońców Wizny w latach 1975 -1981…………………73

hm. Wiesława Piłaszewicz        Działalność Szczepu przy Szkole Podstawowej nr 6 w Łomży…………………79

hm. Teresa Gałażewska          Ruch zuchowy w Szczepie przy Szkole Podstawowej nr 6 w Łomży…………………84

hm. Irena Mleczek                   Odżywają wspomnienia. Z działalności Szczepu przy Zespole Szkół Mechanicznych w Łomży………………… 85

hm. Henryka Sędziak              Harcerstwo w Szkole Drzewnej w latach 1966-1975. Moje wspomnienia z pracy w harcerstwie.…………………88

Maria Sikorska                        Z działalności harcerstwa w Piątnicy…………………92

hm Elżbieta Prószyńska          Wspomnienia z działalności Hufca ZHP im. Obrońców Wizny w Łomży na przełomie lat       osiemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku…………………  93

 

III. Harcerstwo łomżyńskie na przełomie wieków.………………… 103

hm. Dorota Górska                 Zjazdy hufca w latach 1991 – 2007…………………105

hm. Henryk F. Karwowski      Lata dziewięćdziesiąte w harcerstwie łomżyńskim…………………111

hm. Mirosław Walczyk,

phm. Marek Sejmej                 Hufiec w latach 1992 – 2003…………………122

IV.  Działalność programowa hufca…………………127

hm. Dorota Górska                 Działalność programowa Hufca Łomżyńskiego po 2000 r.…………………129

hm. Dorota Górska,

pwd. Kamil Kaszuba,

Michalina Jankowska              Rajd Pamięci Września ’39 – Wizna………………… 132

hm. Mirosław Walczyk            Manewry Techniczno – Obronne…………………138

phm. Małgorzata Gołaszewska – Zaręba,

hm. Dorota Górska                 Jesienny Zlot Drużyn w Rosochatem Kościelnem…………………141

hm. Dorota Górska                 Spotkania listopadowe…………………143

pwd. Barbara Erynk               Ważne postacie z harcerstwa łomżyńskiego (materiały z zadania „Zaduszki harcerskie”)………………… 146

hm. Dorota Górska,

phm. Halina Lipińska              Mikołajkowy Zlot Drużyn………………… 155

hm. Dorota Górska,

hm. Adam M. Frączek             Betlejemskie Światło Pokoju…………………157

hm. Dorota Górska           Dzień Myśli Braterskiej…………………158

hm. Henryk F. Karwowski Ogólnopolski Zlot Druha Szarego…………………162

hm. Dorota Górska           Regionalne Spotkania Drużyn w Drozdowie…………………164

hm. Dorota Górska           Zucholandia…………………165

phm. Lidia Grad               Zlot Przyjaźni w Zambrowie…………………166

hm. Dorota Górska           Zlot „Na powitanie lata”…………………167

hm. Dorota Górska           Harcerze łomżyńscy na Jubileuszowym Zlocie Stulecia Harcerstwa w Krakowie …………………173

 

Zdjęcia:

Działalność programowa hufca………………… 175

Rajd Pamięci Września ’39 – Wizna………………… 178

Manewry Techniczno – Obronne………………… 182

Jesienny Zlot w Rosochatem Kościelnem………………… 186

Spotkania listopadowe………………… 190

Mikołajkowy Zlot Drużyn Harcerskich………………… 194

Betlejemskie Światło Pokoju………………… 197

Dzień Myśli Braterskiej…………………  201

Ogólnopolski Zlot Druha Szarego………………… 206

Regionalne Spotkania Drużyn………………… 209

Zucholandia…………………  212

Zlot Przyjaźni w Zambrowie…………………216

Zlot „Na powitanie lata”…………………219

Jubileuszowy Zlot w Krakowie na Stulecie Harcerstwa…………………228

V. Działalność programowa drużyn oraz środowisk harcerskich

ziemi łomżyńskiej …………………233

hm. Henryk F. Karwowski,

 hm. Krystyna Mieszkowska,

hm. Dorota Górska                 Wykaz ustalonych drużyn z rejonu Hufca ZHP Ziemi Łomżyńskiej oraz Nadnarwiańskiego………………… 235

hm. Alina Cichocka,

hm. Adam M. Frączek             Z działalności harcerskiej w Nowogrodzie………………… 239

phm. Sławomir Sienkiewicz     Harcerstwo w Stawiskach………………… 242

phm. Zbigniew Dobkowski      7 Specjalnościowa Łomżyńska Drużyna Harcerska „Czerwone berety” im. 33 Pułku Piechoty………………… 243

phm. Janusz Jastrzębski          15 Łomżyńska drużyna Harcerska im. Szarych Szeregów………………… 244

hm. Dorota Górska                 18 Drużyna Harcerska im. mjr. Henryka Sucharskiego ze Szkoły Podstawowej w Sławcu………………… 246

Paweł Kaszuba                       25 Łomżyńska Drużyna Harcerska „Madras”………………… 248

phm. Sandra Znoińska            31 Łomżyńska Drużyna Wędrownicza „Suma Wszystkich Strachów”………………… 249

hm. Henryk F. Karwowski      36 Łomżyńska Harcerska Drużyna Pożarnicza „Wigilowie” im. Mariana Wojciecha Śmiarowskiego – Rawicz………………… 250

hm. Krystyna Mieszkowska     Drużyna Weteranów Harcerzy Ziemi Łomżyńskiej – Krąg Seniorów im. Leona Kaliwody………………… 253

phm. Mariusz Patalan             4 Łomżyńska Drużyna Harcerska „Panteon”………………… 261

pwd. Dorota Wierzbowska

Katarzyna Górska                   10 Gromada Zuchowa „Bractwo tęczy” ze Szkoły Podstawowej nr 10 w Łomży…………………263

phm. Marcin Chludziński,

pwd. Rafał Kenigsman            11 Starszoharcerska Drużyna Specjalnościowa „Exodus” im. 33 Pułku Piechoty”………………… 263

phm. Sandra Znoińska,

sam. Michalina Jankowska     13 Łomżyńska Drużyna Harcerska „Agada” im. Teodora Kliendiensta – Klonowskiego ………………… 267

hm. Mirosław Walczyk,

pwd. Wojciech Komorowski    62 Harcerski Klub Pol Survival………………… 269

phm. Adam Mazewski             Harcerska grupa Rekonstrukcji Historycznej im. 33 Pułku Piechoty Strzelców Kurpiowskich ………………… 272

hm. Henryk F. Karwowski      Poczta Harcerska 101 Łomża ………………… 274

phm. Halina Lipińska              Historia harcerstwa w Czyżewie ………………… 277

phm. Halina Lipińska,

pwd. Anna Walaszek               3 Drużyna Harcerska im. Szarych Szeregów przy Szkole Podstawowej w Czyżewie …………………280

pwd. Anna Walaszek               Szare Szeregi – patron 3 Drużyny Harcerskiej im. Szarych Szeregów w Czyżewie…………………  284

phm. Jolanta Wajszczyk          6 Drużyna Harcerzy Starszych im. Sybiraków w Czyżewie ………………… 292

phm. Halina Lipińska              „Ocalić od zapomnienia” – wspomnienia zesłańców Sybiru ………………… 294

Anna Łapińska                        8 Czyżewska Drużyna Wędrownicza ………………… 303

phm. Małgorzata Gołaszewska – Zaręba  14 Drużyna Harcerska przy Zespole Szkół w Rosochatem Kościelnem ………………… 304

phm. Małgorzata Modzelewska 2 Wielopoziomowa Drużyna Harcerska „Zielony płomień” z Jedwabnego …………………305

pwd. Marzena Bagińska,

Marlena Ożarowska                21 Drużyna Harcerska „Agapa – pomocna dłoń” ………………… 307

pwd. Elżbieta Glińska             4 Zambrowska Gromada Zuchowa „Leśne skrzaty” ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Zambrowie  ………………… 308

phm. Lidia Grad                     44 Zambrowska Drużyna Harcerska „Oaza spokoju” ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Zambrowie …………………310

Bożena Kalinowska,

pwd. Katarzyna Powichrowska 33 Zambrowska Drużyna Harcerska im. mjr. Knapika przy Szkole Podstawowej

nr 3 w Zambrowie ………………… 312

pwd. Darosława Wojciechowska  ZHP w Szkole Podstawowej w Szczuczynie …………………  315

Zdjęcia z działalności drużyn i środowisk harcerskich ………………… 319

[tab:Przedmowa]

Przedmowa

Tradycyjnie wymienia się kilka wartości uznawanych za charakterystyczne    dla mieszkańców regionu łomżyńskiego i jego stolicy. Przykładowo można wskazać na umiłowanie przeszłości, szacunek dla tradycji, pielęgnowanie pamięci o wybitnych rodakach, eksponowanie postaw patriotycznych, przywiązanie do wiary katolickiej, docenianie roli osób duchownych oraz wojskowych. Po lekturze maszynopisów, które złożyły się na tom II z cyklu „Harcerstwo łomżyńskie wczoraj i dziś”, a dokumentują losy Hufca Nadnarwiańskiego im. Adama Chętnika w Łomży, śmiem twierdzić, że wymienione już i inne jeszcze wartości przyczyniły się walnie do sukcesów odnoszonych przez  druhny i druhów. Równie prawdziwie brzmi twierdzenie, że harcerstwo łomżyńskie znakomicie wpisało się w pejzaż Łomży i miast ciążących do grodu nadnarwiańskiego; korzystało i korzysta ze splendoru byłej stolicy: ziemi, guberni i województwa, wzmacniając go jednocześnie. Bo harcerstwo łomżyńskie    ma własną bogatą przeszłość, legendarne postacie, ważkie dokonania. Wzrusza aktywność druhen i druhów z Drużyny Weteranów  Harcerzy Ziemi Łomżyńskiej,     w ten nurt włączają  się wciąż młodzi.

            Powstaje pytanie: na ile  okres od 1975 roku był korzystny dla łomżyńskiego harcerstwa? Dla wspominających, ocena ogólna wypada pozytywnie, wielu z nich wówczas właśnie zasiliło szeregi ZHP, zdobywało doświadczenie instruktorskie. Przygody młodzieżowe niejako z natury kojarzą się z radością, nie są obarczone kontekstem politycznym i społecznym, nawet trudności materialne nie były w odczuciach  wiary harcerskiej tak dotkliwe. Udział w pochodzie 1-Majowym też był radosny, bo mało kto (nikt?) słuchał przemówień towarzyszy, a cieszyło bycie w doborowym własnym gronie, radowała wiosna i okazja do pokazania się starszym.   I tak trzeba patrzeć na załączoną dokumentację.

            Z pewnością nastrój druhen i druhów poprawiał fakt „posiadania” własnego województwa. Wczesne lata siedemdziesiąte pozwalały na czynienie śmielszych planów, potem zaczął się kryzys, z niego wykwitła euforia solidarnościowa. Kolejne fazy, to dramat  stanu wojennego, lata nieudanych (bo inaczej być nie mogło) reform ekipy gen. Wojciecha Jaruzelskiego, tajemnica „okrągłego stołu”, wybory 4 czerwca 1989 roku i budowa – z emocjami – III Rzeczypospolitej. Od końca XX wieku  łomżyńskie wróciło w granice województwa zwanego podlaskim, choć zachowywano poczucie odrębności kulturowej terenów Mazowsza Północno-Wschodniego.

            Harcerstwo polskie, w tym i łomżyńskie,  przeszło w tych latach przez trudne próby, od zmiany skautowskich barw na intensywną czerwień, poprzez  podziały wewnętrzne w warunkach transformacji ustrojowej, aż do niżu demograficznego i zmian postaw młodego pokolenia. Czytając zamieszczone teksty i oglądając liczne zdjęcia można uwierzyć, że w Chorągwi Łomżyńskiej straty były mniejsze niż szacowane w odniesieniu  do całej Polski. Sam wiem, jak niesprawiedliwie byłoby czynić przygany na podstawie oficjalnych dokumentów, gdzie aż gęsto od „słusznych haseł”. Ważniejsza jednak było rzeczywista (autentyczna) praca w zastępach, drużynach, hufcach i chorągwi. Te odniesienia  trzeba będzie dokładniej zbadać  i opisać. Niekorzystne okoliczności jednych łamią, innych hartują. Pamiętam dobrze,  jak prezydent Ryszard Kaczorowski,  komendant Chorągwi Białostockiej Szarych Szeregów, po wojnie Naczelnik i Przewodniczący ZHP poza Granicami Kraju, na własnych przykładach dowodził pożytków płynących z bycia harcerzem. To samo czynili i czynią  weterani łomżyńscy.

            Jeśli Państwo przeczytaliście tom, to moje namowy, by to zrobić są spóźnione. Złóżmy więc razem gratulacje tym, którzy wywołali zamiar i tym wszystkim, którzy się przyczynili do jego sfinalizowania. Szczególnie cieszą debiuty najmłodszych, ale przecież pochwała należy się również ich opiekunom. Seria „Harcerstwo łomżyńskie wczoraj i dziś”: niechaj owocuje nowymi publikacjami, już w drugim stuleciu ruchu.

Czuwaj!                                                                                        

 Adam Czesław Dobroński

                                                                                   prof. Uniwersytetu w Białymstoku

 

[tab:Wstęp]

Dzieje harcerstwa łomżyńskiego nie miały dotychczas szczęścia do profesjonalnego opracowania. Idea zebrania, spisania i przedstawienia czytelnikom rozproszonych często wspomnień, opracowań dokumentów i zdjęć dojrzewała w sercach i umysłach grupy instruktorów skupionych wokół Hufca Nadnarwiańskiego ZHP i jego komendantki dh hm. Doroty Górskiej.

            Publikacja, którą macie Państwo w ręku, to rezultat współpracy wielu osób zaangażowanych w projekt „Łączymy pokolenia”. Dzięki staraniom Komendy Hufca Nadnarwiańskiego ZHP w Łomży, przy wsparciu ludzi należących do Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa Łomżyńskiego, ze środków finansowych Funduszu Inicjatyw Obywatelskich udało się zrealizować ten projekt i możemy Państwa zaprosić do lektury tej książki.

            Niniejsza publikacja jest kolejną próbą przedstawienia historii, a także dnia dzisiejszego harcerstwa na ziemi łomżyńskiej. Jest też doskonałą okazją do zaprezentowania szerszemu gronu czytelników zarówno wspomnień, gawęd, reportaży z imprez, w których uczestniczyli harcerze, jak również analizy dokumentów zgromadzonych w Komisji Historycznej oraz archiwum hufca. Chcemy przez tą publikację przypominać to, co zapomniane i uchronić od zapomnienia to, co ważne dziś.

            II tom to zbiór różnej jakości artykułów. Nie pisali tego profesjonalni historycy, ale ludzie związani kiedyś i obecnie z ruchem harcerskim: seniorzy, instruktorzy, harcerze. Pomimo starań o zapewnienie możliwie najwyższego poziomu merytorycznego zbioru, posiada on wiele niedoskonałości. Fakt ten nie umniejsza w niczym ogromnego wkładu tej publikacji w uporządkowanie i utrwalenie ciekawych faktów i zdarzeń z czasów już przeszłych i dnia dzisiejszego harcerstwa na ziemi łomżyńskiej.

            Książkę tę poświęcamy pamięci nieodżałowanego dh Ludwika Żelechowskiego († 2010), który jako wieloletni Przewodniczący Komisji Historycznej skrzętnie gromadził wszelkie materiały dokumentujące działalność członków organizacji         na terenie Chorągwi Łomżyńskiej i hufca.

            Mamy nadzieję, że powstaną kolejne publikacje z serii „Harcerstwo łomżyńskie wczoraj i dziś”, dlatego czekamy na artykuły do kolejnego, trzeciego już tomu. Wszyscy Państwo, niegdyś i obecnie zaangażowani w ruchu harcerskim mają okazję podzielić się swoimi wspomnieniami.

            A teraz, niech snuje się gawęda …. . Zachęcamy do lektury.

Zespół redakcyjny

[tab:END]

5174 Ogólnie 1 Dziś
  
 

Zostaw komentarz

Twój e-mail nie zostanie opublikowany.

Avatar